Փաշինյանը փորձում է նվազեցնել մեր Սահմանադրության հեղինակությունը. Գոհար Մելոյան

Օ­րերս Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը հայ­տա­րա­րել է նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան հան­րաք­վե անց­կաց­նե­լու անհ­րա­ժեշ­տութ­յան մա­սին՝ դա պայ­մա­նա­վո­րե­լով «ի­րա­կան Հա­յաս­տա­նի», այս­պես ա­սած, գա­ղա­փա­րա­խո­սութ­յամբ: Սահ­մա­նադ­րա­կան հնա­րա­վոր նոր փո­փո­խում­նե­րի, ինչ­պես նաեւ դրանց հե­տա­գա ազ­դե­ցութ­յուն­նե­րի շուրջ «Ի­րա­վունք»-ը զրու­ցել է Պառ­լա­մեն­տա­րիզ­մի զար­գաց­ման մի­ջազ­գա­յին կենտ­րո­նի գոր­ծա­դիր տնօ­րեն, սահ­մա­նադ­րա­կան ի­րա­վուն­քի մաս­նա­գետ, ի­րա­վա­պաշտ­պան ԳՈՀԱՐ ՄԵԼՈՅԱՆԻ հետ:

«ՆՈՐ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՈՒՆՈՒՄԸ ՍՊԱՍԱՐԿՈՒՄ Է ԹՈՒՐՔ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՕՐԱԿԱՐԳԻՆ»

— Տի­կին Մե­լո­յան, ըստ Ձեզ, ին­չո՞ւ հենց այս ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը ո­րո­շեց գնալ սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յուն­նե­րի, եւ ե՞րբ է այդ ա­մե­նը հնա­րա­վոր:

 —­Նախ պետք է ըն­դու­նենք, որ նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան օ­րա­կար­գը նո­րույթ չէ: Նի­կոլ Փա­շին­յանն այս մեկ­նար­կը դե­ռեւս նա­խորդ ամս­վա փետր­վար ամ­սին տվեց, եւ սա էր նո­րութ­յուն, ո­րով­հե­տեւ ի­րենք գա­լով իշ­խա­նութ­յան՝ որ­պես քա­ղա­քա­կան ուժ, մշտա­պես օ­րա­կար­գում ու­նեին սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յուն­նե­րը, բայց նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ըն­դուն­ման մեկ­նար­կը ե­ղավ փետր­վար ամ­սին, ու ցա­վա­լի էր, թե ին­չու երկ­րի վար­չա­պե­տը խո­սեց նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ըն­դուն­ման մա­սին: Դա ուղ­ղա­կիո­րեն հա­ջոր­դեց մեր թշնա­մի պե­տութ­յան ղե­կա­վար Ա­լիե­ւի հան­րա­յին պա­հան­ջին՝ առ այն, որ ի­րենք ու­նեն պա­հանջ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յու­նից` ըն­դու­նե­լու նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յուն եւ հրա­ժար­վե­լու մեր նա­խա­բա­նի տեքս­տից, հղու­մից, «Ան­կա­խութ­յան հռչա­կագի­ր» բա­ռից, ինչն էլ իր հեր­թին ու­նի իր հստակ դրույթ­նե­րը՝ նվիր­ված Ար­ցախ­յան հար­ցին եւ նվիր­ված ցե­ղաս­պա­նութ­յան պա­հան­ջին:

— Իսկ ի՞նչ տար­բե­րութ­յուն սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յան եւ նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան մի­ջեւ:

— Տար­բե­րութ­յունն էա­կան է, ե­թե մշտա­պես խոս­վող եւ սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յուն­նե­րի պա­րա­գա­յում գոր­ծող իշ­խող քա­ղա­քա­կան ու­ժը հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­ներ ամ­բող­ջութ­յամբ եւ նոր խմբագ­րութ­յամբ  փո­փո­խել Սահ­մա­նադ­րութ­յան տեքստը: Նա փո­փո­խութ­յան պա­րա­գա­յում կաշ­կանդ­ված էր եւ մի շարք (ոչ շատ) դրույթ­նե­րում, ինչ­պի­սին է Սահ­մա­նադ­րութ­յան նա­խա­բա­նը եւ 1-ին, 2-րդ, 3-րդ հոդ­ված­նե­րը՝ սահ­մա­նա­փակ­ված էին այս հոդ­ված­նե­րում փո­փո­խութ­յուն­ներ կա­տա­րե­լուց: Հե­տե­ւա­բար, երբ օ­րա­կարգ է դառ­նում ոչ թե սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յունը, այլ նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ըն­դուն­մու­մը՝ ակն­հայտ է, որ նպա­տակ կա` այդ մի քա­նի հիմ­նա­վոր դրույթ­նե­րում փո­փո­խութ­յուն­ներ կա­տա­րե­լու, եւ ար­դեն ա­ռա­վել հիմ­նա­վոր է, որ այս օ­րա­կար­գը ե­կել է սպա­սար­կե­լու թշնա­մու պա­հան­ջա­տի­րութ­յա­նը: Մենք ու­նենք մեր հան­րութ­յա­նը հասց­նե­լու միակ օ­րա­կար­գը, որ օ­րերս մեկ ժամ տե­ւած ե­լույ­թը, ո­րում Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը, լի­նե­լով մաս­նա­գի­տութ­յամբ լրագ­րող, այս ան­գամ էլ փոր­ձում էր հան­դես գալ որ­պես ի­րա­վա­բան եւ ի­րեն թույլ տալ ինչ-որ եզ­րու­թա­բա­նա­կան հան­գու­ցա­լու­ծում­նե­րի, ո­րոնց ինքն է ե­կել: Պետք է հասց­նենք մեր հան­րութ­յա­նը այն օ­րա­կար­գը, որ այս բա­ցա­ռա­պես նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ըն­դու­նու­մը հիմ­նա­վո­րում է թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան օ­րա­կար­գի սպա­սարկ­մա­նը եւ նպա­տակ ու­նի մեր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ու պե­տութ­յան ա­կունք­նե­րից հե­ռաց­նե­լու Ադր­բե­ջա­նի եւ Թուր­քիա­յի հա­մար ոչ հա­ճե­լի կար­գա­վո­րում­նե­րը, ո­րոնք հան­դի­սա­նում են Հա­յաս­տա­նի ստեղծ­ման եւ ձե­ւա­վոր­ման հիմ­նա­քա­րա­յին սկզբունք­ներ:

«ԱՆԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻ Է… ՊԵՏՔ Է ԱՄԵՆ ԿԵՐՊ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԵԼ ԱՅՍ ՊՐՈՑԵՍԻ ԿՅԱՆՔԻ ԿՈՉՈՒՄԸ»

— Իսկ ինչ­պի­սի՞ տար­բե­րութ­յուն­ներ կա­յին նա­խորդ փետր­վար­յան եւ ներ­կա­յիս ե­լույթ­նե­րի մի­ջեւ:

— Երբ ան­վա­նար­կում են մեր Սահ­մա­նադ­րութ­յու­նը եւ ի տար­բե­րութ­յուն նա­խորդ փետր­վար­յան ե­լույ­թի՝ ա­ռա­վել կո­պիտ ար­տա­հայտ­վում ու Սահ­մա­նադ­րութ­յա­նը ան­վա­նում ոչ լե­գի­տիմ, այս­տեղ հա­կա­դար­ձու­մը հե­տեւ­յալն էր, որ դրա­նով ի­րենք ա­կան են նե­տում առ ի­րենց իսկ իշ­խա­նութ­յա­նը, ո­րով­հե­տեւ, այս­պես կոչ­ված, «ոչ լե­գի­տիմ» Սահ­մա­նադ­րութ­յան հի­ման վրա ի­րենք 7 տա­րի է իշ­խա­նութ­յուն են ի­րա­կա­նաց­նում, ե­կել են իշ­խա­նութ­յան, ըն­դու­նում են հրա­մա­նագ­րեր, կար­գադ­րութ­յուն­ներ, կա­տա­րում են նշա­նա­կում­ներ եւ այլն: Այ­սինքն՝ ողջ ի­րենց իշ­խա­նութ­յու­նը՝ ձե­ւա­վո­րու­մից մինչ ըն­թա­ցա­կարգ, խարսխ­ված է այս, ի­րենց ո­րակ­մամբ, ոչ այն­քան լե­գի­տիմ սահ­մա­նադ­րաի­րա­վա­կան նոր­մե­րի հի­ման վրա: Երկ­րորդ հեր­թին, երբ ին­քը ոչ լե­գի­տիմ է ընտ­րութ­յուն­նե­րի արդ­յունք­նե­րի եւ հան­րաք­վեի ո­րա­կա­վո­րում տա­լով ան­վա­նում Սահ­մա­նադ­րութ­յու­նը՝ հստակ «ի­րա­վա­բան» Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը ե­րե­ւի թե մի փոքր չի խո­րա­ցել, որ Սահ­մա­նադ­րութ­յուն եւ նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յուն ըն­դու­նում ա­սե­լով՝ մեր Սահ­մա­նադ­րութ­յունն է 1995 թվա­կա­նին ըն­դուն­ված փաս­տա­թուղ­թը հու­լի­սի 5-ին, իսկ դրան հա­ջոր­դած տեքս­տե­րը՝ դրանք Սահ­մա­նադ­րութ­յան փո­փո­խութ­յուն­ներ են, իսկ 1995 թվա­կա­նին ըն­դուն­ված Սահ­մա­նադ­րութ­յան հետ լե­գի­տի­մութ­յան ա­ռու­մով, կար­ծում եմ, հե­տա­գա ո­րե­ւէ ընտ­րութ­յուն լուրջ մրցակ­ցութ­յան խնդիր է ու­նե­նա­լու, ո­րով­հե­տեւ դրա­նից ա­ռա­վել լե­գի­տիմ ու կա­րե­ւոր ըն­դուն­ված փաս­տա­թուղթ դժվար է պատ­կե­րաց­նել: 1995 թվա­կա­նի ըն­դուն­ված Սահ­մա­նադ­րութ­յան տեքս­տի նա­խագծ­ման աշ­խա­տանք­նե­րին ոչ միայն դաշ­տում գոր­ծող գրե­թե բո­լոր քա­ղա­քա­կան ու­ժերն են ներգ­րավ­ված ե­ղել եւ վերջ­նա­կան տեքս­տին ան­գամ հանձ­նա­ժո­ղո­վի ան­դամ­նե­րից 90 տո­կո­սից ա­վե­լին է կողմ քվեար­կել, այ­լեւ, ան­գամ ե­թե պատ­մութ­յունն ու­սում­նա­սի­րում ենք, այն­տեղ հոդ­ված առ հոդ­ված ընդունման հան­րա­յին մաս­նակ­ցե­լիութ­յուն է  ա­պա­հով­ված ե­ղել: Օ­րի­նակ` հոդ­ված­նե­րի դրույթ­նե­րի տեքս­տե­րի վե­րա­բեր­յալ՝ զան­գե­րի մի­ջո­ցով քա­ղա­քա­ցի­նե­րի կար­ծիք­ներ են պարզ­վել եւ այլն:

­ Փոր­ձենք պատ­կե­րաց­նել, թե մեր պե­տութ­յու­նը ե՞րբ է հիմ­նադր­վել: Հենց այդ հինգ տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում մենք Սահ­մա­նադ­րութ­յուն չենք ու­նե­ցել, եւ դա պա­տա­հա­կան չի ե­ղել, քա­նի որ Սահ­մա­նադ­րութ­յան տեքս­տի մշա­կու­մը եւ ձե­ւա­վո­րու­մը բա­վա­կա­նին եր­կա­րա­ժամ­կետ եւ հիմ­նա­յին աշ­խա­տանք է ե­ղել, ու Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը, այդ Սահ­մա­նադ­րութ­յան տեքս­տը ոչ լե­գի­տիմ ան­վա­նե­լով, կրկին ուղ­ղա­կի տեքս­տա­յին ա­ռու­մով փոր­ձում է մեր Սահմանադրության՝ բարձ­րա­գույն ի­րա­վա­բա­նա­կան ուժ ու­նե­ցող փաս­տաթղ­թի հեղինակությունը նվազեցնել: Կր­կին ա­սում եմ, որ դա լուրջ վտանգ է: Կար­ծում եմ՝ ցան­կա­ցած բա­նա­կան մար­դու հա­մար ար­դեն Նի­կոլ Փա­շին­յան ան­ձի եւ ա­ռա­վել եւս Նի­կոլ Փա­շին­յան վար­չա­պե­տի խոս­քե­րի ար­ժա­նա­հա­վա­տութ­յու­նը շատ ցածր սանդ­ղա­կի վրա է ի­ջեց­վել, ո­րով­հե­տեւ ին­քը խնդիր չու­նի հայ­տա­րա­րե­լու մի բան, ինչ­պես օ­րի­նակ` Ար­ցա­խը Հա­յաս­տան է եւ վերջ, ու դրա­նից ան­մի­ջա­պես հե­տո կա­տա­րե­լու դրան հա­ջոր­դող ուղ­ղա­կիո­րեն այլ գոր­ծո­ղութ­յուն: Եվ դա մեկ օ­րի­նակ չի են­թադ­րում, այլ մի շարք տար­բեր բնա­գա­վառ­նե­րին առնչ­վող հար­ցե­րում մենք տե­սել ենք նրա ուղ­ղա­կիո­րեն ի­րա­րա­մերժ գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րը: Այս պա­րա­գա­յում կրկին ար­դեն մեկ պատ­մա­բան, մեկ տնտե­սա­գետ, այժմ ար­դեն որ­պես ի­րա­վա­բան հան­դես ե­կող Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը՝ զուտ սո­փես­տութ­յամբ հա­մեմ­ված հան­րութ­յա­նը ի­րա­զե­կեց ի­րենց կող­մից նա­խա­տես­վող հան­րաք­վեի մա­սին: Հան­րաք­վե` ոչ թե Սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խութ­յուն­նե­րի, այլ նոր Սահ­մա­նադ­րութ­յան ըն­դուն­ման անհ­րա­ժեշ­տութ­յան վե­րա­բեր­յալ, ին­չը, իմ կար­ծի­քով, ան­թույ­լատ­րե­լի է այս իշ­խա­նութ­յան կող­մից, ո­րով­հետ­ևեւ ի­րենք իսկ փոր­ձել են նա­խա­ձեռ­նել ու ի­րա­կա­նաց­նել եւ տո­տալ ձա­խող­ման է ար­ժա­նա­ցել այդ գոր­ծըն­թա­ցը, որ հե­տա­գա­յում ա­վե­լի բա­ցա­սա­կան հե­տե­ւանք­ներ են ի հայտ ե­կել, ա­ռա­վել եւս պե­տութ­յան հա­մար անկ­յու­նա­քա­րա­յին փաս­տաթղ­թի մշակ­ման ու փո­փոխ­ման գոր­ծըն­թա­ցը եւ դրա հիմ­քում ըն­կած որ­պես կար­միր թե­լով անց­նող թել ուղ­ղա­կի հան­րութ­յա­նը պետք է այդ տար­բեր փա­թե­թա­վոր­մամբ խո­սույթ­նե­րը եւ եզ­րույ­թա­բա­նութ­յու­նը հա­նենք ու մա­տու­ցենք այն ճշմար­տութ­յու­նը, որ սրա կա­տար­ման հիմ­նա­կան նպա­տա­կը՝ դա թշնա­մա­կան պա­հան­ջա­տի­րութ­յամբ սպա­սար­կումն է եւ, հե­տե­ւա­բար պետք է ա­մեն կերպ կան­խար­գե­լել այս պրո­ցե­սի կյան­քի կո­չու­մը:

ԴԻԱՆԱ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Այս թեմայով Տիգրանաշենում մարդիկ ունեն ՀՀ իրավասու մարմինների կողմից տրված փաստաթղթեր. Գոհար Մելոյան Գոհար Մելոյանն է՞լ քաղաքականությամբ չի զբաղվում ՑԱՆԿ. Գործարար, իրավաբան, լրագրող, տնտեսագետ, քաղաքագետ.Ովքեր են ուժեղների 29 պատգամավորները Մանդատ ստանալը չի խանգարում, որ ընդունեն՝ գործընթացը կեղծված է.Սահմանադրագետ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը մանդատների վերաբերյալ քաղաքական որոշում դեռևս չունի. Մելոյան