Տեղ համայնքում նոր օկուպացված տարածքներից ադրբեջանցիները պետք է հետ շպրտվեն 1991թ.-ին երկու երկրների կողմից վավերացված քարտեզների հիման վրա. Քարտեզագետ

Մարտի 18-ին Ադրբեջանի նախագահն Արցախի Հանրապետության օկուպացված Թալիշ գյուղից հերթական անգամ սպառնացել էր Հայաստանին՝ «եթե Հայաստանն ուզում է ապրել 29.000 քկմ տարածքում, պետք է Արցախը ճանաչի Ադրբեջանի մաս»։

Պատահակա՞ն էր Ադրբեջանի նախագահն ընդգծել 29.000 քկմ տարածքը, ո՞րն էր նման բովանդակությամբ հայտարարության նպատակը: Հարցի պատասխանը «Իրավունքը» փորձել ենք ստանալ քարտեզագետ ՌՈՒԲԵՆ ԳԱԼԻՉՅԱՆԻՑ, ով նկատեց.

-Ադրբեջանը ակնկալում է, որ Սյունիքի միջանցքը պետք է ստանա, որը, հավանաբար, 800 քառակուսի կմ է: Եթե Ալիևը 29 հազար քառակուսի կմ է հայտարարում, պակասացրել է Հայաստանի տարածքից 800 քառակուսի կմ, երևի դա նկատի ունի։ Իսկ եթե Ալիևը համաձայնել է, որ խաղաղության պայմանագիր կնքվի, առաջին հերթին պետք է Հայաստանի սուվերեն տարածքից դուրս բերի իր զորքերը և վերադառնա 2020-ի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության դրույթներին: Բայց ինքը դա չի անում, ավելի ամրապնդում է իր դիրքերը: Ըստ էության՝Ալիևն ուզում է Հայաստանը երկու մասին բաժանի: Հավանաբար իր ցանկությունն է, որ Ջերմուկի միջոցով դեպի Նախիջևան ճանապարհ բացի: Իմ կարծիքով՝ այստեղ խնդիրը ոչ թե Ադրբեջանը Նախիջևանին կապելն է, այլ թրքալեզու երկրների միասնական գոտի ստեղծելը, որը քարոզում է պանթուրքիզմը: Բալկաններից մինչև Սիբիր, մինչև Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս թուրքալեզու երկրների գոտի պետք է ստեղծվի, որին խանգարում է  Հայաստանը և չէր թողնում, որ այդ գոտին իրականություն դառնա: Սրա նպատակն է կտրել Ռուսաստանի ճանապարհը դեպի հարավային տաք ջրեր՝ Հնդկական օվկիանոս և Պարսից ծոց: Սյունիքի միջանցքը անուղղակիորեն կատարում է այդ ծրագիրը, ծառայում է այդ ծրագրին, որը կօգնի, որ թյուրքական երկրները իրար հետ կապ ունենան առանց ուրիշ մի երկրի կողմից խանգարող հանգամանքի: Եթե հիշում եք, 2021-ի աշնանը «Գորշ գայլերի» ղեկավարն Էրդողանին նվիրեց հայտնի քարտեզը՝ ասելով, որ իրենց ծրագիրը սա է:

Ալիևը հայտարարում է, որ ուզում է  խաղաղության պայմանագիր ստորագրել, բայց Հայաստանը չի ուզում, մինչդեռ Ադրբեջանը օկուպացրել է  մեր հողը և ուզում է  այդ պայմանագիրը ստորագրեն հենց այդ պայմաններում։ Միշտ էլ այդ մարդու ասածներն իր արածներին հակասել են։ Մենք անիմաստ տեղի ենք տվել Ադրբեջանի պահանջներին։ Լաչինի շրջանը պետք է հանձնվեր պատերազմից 3 տարի հետո, ինչո՞ւ շուտ հանձնեցին, երբ տեղի են տալիս նրա պահանջներին, Ադրբեջանն ավելին է պահանջելու։ Հիմա եթե մենք Սյունիքով իրենց «միջանցք» տանք, դրանից հետո ամբողջ Սյունիքն են պահանջելու։ Նրանց պահանջները վերջ չունեն, միշտ է այդպես եղել՝ խորհրդային ժամանակներից սկսած։

-Պարոն Գալիչյան, երեկ ԱԱԾ-ն պաշտոնապես հայտարարեց, որ  հայկական կողմի հաշվարկներով հինգ կետերում ադրբեջանական կողմը իր սահմանից 100-ից 300 մետր ավելի առաջ է տեղակայվել: Այժմ պայմանավորվածություն է ձեռբերվել, որ երկու կողմերի քարտեզագիրները ճշգրտեն իրավիճակը: Ո՞ր թվականի քարտեզների մասին է խոսքը:

-Նրանք առաջ են եկել շատ ճիշտ է արձանագրել ԱԱԾ-ն, առաջ են եկել, որովհետեւ այնտեղ մենք սահմանապահ չենք ունեցել, սահմանները թողել էինք ադրբեջանցիների բարեգթության եւ Աստծո հույսին: Ադրբեջանցիները պետք է հետ գնան իրենց տարածք, իսկ ճշգրտումը պետք է տեղի ունենա 1991թ.-ի քարտեզով, որը որ վավերացրել է թե՛ ՀՀ-ն, թե՛ Ադրբեջանը, որով երկու պետությունները իրար ճանաչել են, որպես անկախ պետություններ: Ադրբեջանը այսօր անօրինական ձեւով մխրճված է ՀՀ սուվեևեբ տարածքում, 140-150 քկմ տարածքը, որը գրավել է Ադրբեջանը, պետք է վերադարձնի ու հետ քաշվի Ջերմուկի, Սև լճի, Իշխանասարի, Վերին Շորժայի տարածքներից:

ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ