Գրանադայից վերադառնալով, Նիկոլը, դեռ նոր է «գլխին տալու»

­Նի­կո­լը, թե­րեւս, Գ­րա­նա­դա­յից (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=266742&l=am) վե­րա­դառ­նա­լով` կսկսի «գլխին տալ», որ այդ­քան շտա­պե­լով, ա­մե­րի­կա-ֆրան­սիա­կան «ջրերն ըն­կավ» եւ միաց­րեց ար­ցա­խա­հա­յութ­յան՝ Ար­ցա­խից դուրս գա­լու եւ ծայ­րա­հեղ կոշտ հա­կա­ռու­սա­կան դաշտ մտնե­լու մե­խա­նիզմ­նե­րը: Մի­գու­ցե փոր­ձի ար­դա­րա­նալ, թե չէր ու­զում, ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը սպառ­նում էին ի­րեն դեմ առ դեմ թող­նել հայ ժո­ղովր­դի ա­ռաջ՝ ա­րան­քից հա­նե­լով ե­նի­չե­րա­ցած մեն­թե­րին:

Չ­նա­յած, նա դեռ ի­րա­վի­ճա­կը փո­խե­լու հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­նի: Հոկ­տեմ­բե­րի 13-ին Բիշ­քե­կում սպաս­վում է ԱՊՀ երկր­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի հան­դի­պու­մը, ո­րին Նի­կո­լը կա­րող է մաս­նակ­ցել՝ փոր­ձե­լով կար­գա­վո­րել Մոսկ­վա­յի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը: Այդ դեպ­քում, հնա­րա­վոր է դառ­նում նաեւ Ա­լիե­ւի այ­ցը, ե­ռա­կողմ հան­դի­պում: Բայց թե­րեւս միակ պայ­մա­նով, որ Նի­կո­լը վեր­ջա­պես կհա­մա­ձայն­վի նո­յեմ­բե­րի 9-ի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­նն­երի հա­մա­ձայն կո­մու­նի­կա­ցիա­նե­րի գոր­ծարկ­ման հետ:

Ա­մեն դեպ­քում, Էր­դո­ղան-Ա­լիեւ տան­դե­մը եւս պետք է որ հաս­կա­նա, որ ե­թե ան­գամ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը չկա­րո­ղա­նան վերց­նել «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» հա­յաս­տան­յան «փա­կա­նը», այն­պես չէ, որ այդ դեպ­քում Ա­լիե­ւը պար­զա­պես կհար­ձակ­վի եւ կվեց­նի այն՝ օգտ­վե­լով ռուս­նե­րի հետ Նի­կո­լի թշնա­ման­քից: Ռուս­նե­րից զատ, կա նաեւ Ի­րա­նը, եւ վեր­ջին օ­րե­րին ԱԽՔ Ար­մեն Գ­րի­գոր­յա­նի` այդ եր­կիր կա­տա­րած այ­ցը եւս մեկ ան­գամ հու­շեց, որ Թեհ­րա­նը ոչ մի պա­րա­գա­յում չի ըն­դու­նի ինչ­պես եր­կա­թու­ղին ու­ղիղ կեր­պով, այն­պես էլ Թուր­քիա­յի մի­ջո­ցով միջ­նոր­դա­վոր­ված տար­բե­րա­կով ՆԱՏՕ-ին հանձ­նու­մը:

Ի­րա­նի նա­խա­գահ Էբ­րա­հիմ Ռայի­սին Հա­յաս­տա­նի ԱԽՔ-ին ըն­դու­նե­լով, հեր­թա­կան ան­գամ ու­ղիղ տեքս­տով ա­սաց, որ ո­րե­ւէ պատր­վա­կով տա­րա­ծաշր­ջա­նում օ­տար պե­տութ­յուն­նե­րի հա­մար կա­մուրջ ստեղ­ծե­լը չի հա­մա­պա­տաս­խա­նում տա­րա­ծաշր­ջա­նի ո­րե­ւէ երկ­րի շա­հե­րին, «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քը» կդառ­նա ՆԱՏՕ-ի ներ­կա­յութ­յան հար­թակ, եւ Ի­րա­նը դա թույլ չի տա­լու, ին­չը նա հա­տուկ ներ­կա­յաց­րել է նաեւ Ա­լիե­ւին:

Ի­հար­կե, սա կա­րե­լի է հա­մա­րել Ի­րա­նի կող­մից Հա­յաս­տա­նին ուղղ­ված շատ կոշտ զգու­շա­ցում` մի փոր­ձեք: Միայն թե արդ­յոք Ի­րա­նում վստա՞հ են, որ ՀՀ ԱԽՔ-ն­ այդ զգու­շա­ցու­մը կփո­խան­ցի Նի­կո­լին եւ ոչ թե, օ­րի­նակ, ի­րեն այդ­քան հո­գե­հա­րա­զատ MI-6-ին: Ընդ ո­րում, երբ այս ա­մե­նին զու­գա­հեռ, ի­րա­նա­կան աղբ­յուր­նե­րը հայտ­նում են, թե. «Պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն է ձեռք բեր­վել Կաս­պից ծո­վում ադր­բե­ջա­նա-ի­րա­նա­կան հա­մա­տեղ զո­րա­վար­ժութ­յուն­ներ անց­կաց­նե­լու վե­րա­բեր­յալ», ա­պա դա եւս մեկ ակ­նարկ է, որ Թեհ­րա­նում այս պա­հին հիմ­նա­կան վտան­գը սպա­սում են Նի­կո­լից, ով ա­մե­նաու­ղիղ ճա­նա­պար­հով գնում է ՆԱՏՕ-ին Հա­յաս­տա­նում տե­ղա­կա­յե­լու ճա­նա­պար­հով:

Այս բո­լոր նա­խազ­գու­շա­ցում­նե­րը, ի­հար­կե, մեկ բա­նի մա­սին են վկա­յում՝ Նի­կո­լի հա­մար ռիս­կը ծայ­րա­հեղ մեծ է, ո­րը շատ ա­վե­լի լավ տե­սա­նե­լի կդառ­նա Գ­րա­նա­դա­յի ձա­խո­ղու­մից հե­տո: Ա­ռա­վել եւս, որ կա նաեւ այն հար­ցը, թե ԱՄՆ-ն­ առ­հա­սա­րակ այս պա­հին ի զո­րո՞ւ է նման մե­գած­րագ­րեր ի­րա­կա­նաց­նել, երբ նե­րա­մե­րիկ­յան հար­թա­կում այս պա­հին «շու­նը տի­րո­ջը չի ճա­նա­չում»: Երբ ԱՄՆ-ում տե­ղի է ու­նե­նում այն­պի­սի չտեսն­ված դեպք, ինչ­պի­սին Կոնգ­րե­սի խոս­նա­կին պաշ­տո­նանկ ա­նելն է, ա­պա դա ար­դեն իսկ ազ­դակ է պայ­քա­րի ծայ­րա­հեղ սրութ­յան մա­սին: Մաք­քար­թիին, հի­շեց­նենք, պաշ­տո­նից ա­զա­տե­ցին Բայ­դե­նի հետ Ուկ­րաի­նա­յի ֆի­նան­սա­վոր­ման հա­մար գաղտ­նի գոր­ծար­քի գնա­լու մե­ղադ­րան­քով, եւ նման ան­նա­խա­դեպ փաս­տը տես­նե­լով, նրան փո­խա­րի­նել ցան­կա­ցող­նե­րը մեկ թեզ են ա­ռաջ տա­նում՝ կոր­չի Ուկ­րաի­նան էլ, նրա ֆի­նան­սա­վո­րումն էլ: Գու­մա­րած, Բայ­դե­նը եւս սկսել է պարզ հաս­կա­նալ, որ երբ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի մե­ծա­մաս­նութ­յու­նը դեմ է Կիե­ւին փող տա­լուն, ա­պա այդ գոր­ծըն­թա­ցը շա­րու­նա­կե­լը չը­վե­րընտր­վե­լու ա­մե­նա­կարճ ճա­նա­պարհն է, ա­ռա­վել եւս, երբ բո­լոր վար­կա­նիշ­նե­րով էա­պես հետ է Թ­րամ­փից: Այ­սինքն, ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կը Բայ­դե­նի հա­մար կա­րող է դառ­նալ ա­ռիթ՝ Ուկ­րաի­նա­յի ֆի­նան­սա­վո­րու­մը կանգ­նեց­նե­լու հա­մար՝ հան­րա­պե­տա­կան­նե­րին մե­ղադ­րե­լով: Եվ ե­թե այդ ըն­թաց­քում ռուս­նե­րը կա­րո­ղա­նան ա­ռանց օգ­նութ­յան մնա­ցած Ուկ­րաի­նա­յին հաղ­թել, դա կա­րող է Բայ­դե­նի նա­խընտ­րա­կան կոմ­պա­նիա­յի հա­մար հե­նաս­յուն դառ­նալ:

Այս­պի­սով գա­լիս ենք նրան, որ Ուկ­րաի­նա­յում ռուս­նե­րի օգ­տին ռազ­մա­կան կտրուկ տե­ղա­շար­ժե­րը դար­ձել են միան­գա­մայն ռեալ: Ընդ ո­րում, շատ կարճ ժա­մա­նա­կում, ո­րի նա­խադր­յալ­նե­րը, ի­րոք, այս պա­հին էլ տե­սա­նե­լի են. ջախ­ջախ­ված, ա­րեւմտ­յան մե­ծա­ծա­վալ զեն­քից, նոր մա­տա­կա­րա­րում­նե­րից զրկված ուկ­րաի­նա­կան բա­նակ, եւ դրա դի­մաց ռու­սա­կան մեծ ռե­զերվ­նե­րի առ­կա­յութ­յուն, ռազ­մա­կան արդ­յու­նա­բե­րութ­յան բազ­մա­պատ­կում եւ այլն…

­Հին աղ­վես Ա­լիե­ւը, թե­րեւս, լավ է հաշ­վար­կել նման փո­փո­խութ­յուն­նե­րի հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը. այն, որ նա այդ­պես էլ չի պա­հան­ջում Ար­ցա­խից ռու­սա­կան զոր­քե­րի դուրս­բե­րում, պա­տա­հա­կան չէ: Պա­տա­հա­կան չէ նաեւ Ի­րա­նի ա­ռա­ջար­կը՝ սե­փա­կան դի­տորդ­նե­րին տե­ղա­կա­յել հայ-ադր­բե­ջա­նա­կան սահ­մա­նին, այ­սինքն, ռուս­նե­րը կար­ծես թե վեր­ջա­պես հա­մա­ձայն­վել են Ի­րա­նին այդ հար­ցե­րում ներգ­րա­վել:

­Թե այս ի­րա­վի­ճա­կում ինչ է մնում Նի­կո­լին՝ Բ­րա­տիս­լա­վա­յից հե­տո… Չնա­յած, Նի­կո­լին վա­ղուց ոչ մի բան չի մնա­ցել:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ