«Իրավունք» թերթի տպագիր համարներ

Հայերենն այն եզակի լեզուներից է, որ չունի սեռի տարբերակում. լեզվաբան

Արխիվ 16-20

Վերջերս մամուլում տարածվեց մի տեսանյութ, որում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Զարուհի Բաթոյանը անդրադառնում է, հայոց լեզվին, մասնավորապես խոսում այն մասին, որ հայերենում բոլոր բառերն առանց սեռի են, իբրև օրինակ, նշելով՝ «աշակերտ», «նախարար», «բժիշկ» բառերը, նա նաև նշեց, որ երբ ասում ենք՝ «ամուսիններ», խոսում ենք և՛ կնոջ, և՛ տղամարդու մասին։

Iravunk.com-ը զրուցեց լեզվաբան, ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի դոցենտ Փառանձեմ Մեյթիխանյանի հետ։ Լեզվաբանի խոսքով՝ հայերենն այն եզակի լեզուներից է, որ չունի սեռի տարբերակում։ Ասեմ, որ արևմտահայերենն ունի սեռի տարբերակում։

Ինչ վերաբերում է ազդեցություններին, ես կարծում եմ, որ որևէ ազդեցություն չկա ոչ ռուսերենից և ոչ էլ պարսկերենից։ Յուրաքանչյուր լեզու տարբեր գործոնների ազդեցության տակ է։ Պատմական բերեումով առանձնացվեցին արևմտահայերենն ու արևելահայերենը, որպես միևնույն լեզվի գրական ճյուղեր,նշում է լեզվաբանը։ Մեր զրուցակցի խոսքով՝ հայերենը 19-րդ դարում, բառերի փոխառություններով, ամբողջովին ֆրանսերենի ազդեցության տակ էր ։Այն, որ մեր լեզուն չունի ՝ «он,она, женский род,мужской род», դա փաստ է։ Մենք ունենք օրինակ զավակ բառը, որ և նշանակում է դուստր և որդի, ամուսին բառը, որը ևս չունի սեռ։ Շատ դեպքերում «ուհի» վերջավորության գործածության դեպքում, բառը դառնում է արհեստական, օրինակ ՝ դասախոսուհի, լրագրողուհի, պրոֆեսորուհի: Հավանաբար նկատեցիք, որ այս բառերը չեն հնչում։

Փառանձեմ Մեյթիխանյանը, նաև հիշեց լեզվաբան Էդվարդ Աղայանի բացատրական բառարանի առաջաբանը,որտեղ հեղինակը նշում է, որ «ուհի»-ով վերջացող բառերը դիպվածային են, այսինքն մեկ անգամ կիրառելու համար։

ՀԱՅԿ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

 

ՈՒՂԻՂ. Համախմբվում են որ ի՞նչ անեն․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ․ Ինչու իրար ծեծեցին ուժեղներն ու դուխովները․ Հայկ Բաբուխանյան Նեոնացիզմի փաստաբան «կատակասեր» Սարիկը ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության 29-րդ համաժողովը ՑԱՎԱԿՑԱԿԱՆ ՈՒՂԻՂ․ Ի՞նչ ճանճ է կծել Նիկոլին․ Հայկ Բաբուխանյան Նիկոլի Արցախից հրաժարվելը տեղի ունեցավ Եվրամիության , հատկապես Ֆրանսիայի, ճնշման ներքո Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Նիկոլը յավաշ֊յավաշ ու կհանձնի Հայաստանը. Հայկ Բաբուխանյան Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Քոչարյանական դաշինքը ոտնահարում է ոչ միայն Ղրիմի, այլեւ Արցախի իրավունքը Սրանից ավել էլ ի՞նչ անեն, հոգևորականներին կախե՞ն ծառից, գնդակահարե՞ն նրանց․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան