«ԱՅՆ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔԸ, ՈՐԸ ՑՈՒՑԱԲԵՐՎՈՒՄ Է ԱՐՑԱԽԻ ԵՎ ԱՐՑԱԽԻ ՀԵՐՈՍՆԵՐԻ ՀԱՆԴԵՊ, ԱՆԴՐԱԴԱՐՁԸ ԳՏՆՈՒՄ Է ՀԱՄԱՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ»
Արխիվ 16-20Այն, որ Արցախն ու Հայաստանն այսօր կանգնած են հող տալ-չտալու հարցի առաջ, թերեւս հասկանում են բոլորը: Այս մտավախությունն առավել ցայտուն դրսեւորվեց Արցախում ԱԽ հայտնի նիստի ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանի հնչեցրած ելույթից հետո: Այս, ինչպես նաեւ համանախագահների հնչեցրած հայտարարության տողատակերի վերաբերյալ զրուցեցինք ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի ղեկավար քաղաքագետ ՎԻԿՏՈՐ ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ հետ: Նաեւ նկատի առնելով, որ նշվածի հետ կապված Քոչարյանը մտավախություններ հայտնել էր դեռ մինչ Մինսկի խմբի համանախագահների հայտնի հայտարարությունը: Այսպիսով, Վ.Սողոմոնյանի գնահատմամբ.
- Ինչ վերաբերում է վարչապետի ելույթին, ապա, իհարկե, կան հայտնի սկզբունքներ, որոնց շուրջ ընթանում են բանակցությունները: Այդ սկզբունքները, եթե ես ճիշտ հասկացա վարչապետի ելույթից, իր համար ընդունելի են, եւ ինքը չի փորձում դրանք փոխել, եւ հռչակված սկզբունքների հիման վրա պատրաստվում է գնալ բանակցությունների` թեեւ դրանք բանակցություններ չի համարում: Երկրորդ մասը բանակցային ձեւաչափի փոփոխությունն է, որը, ինչքան որ ես հասկանում եմ, այս պահին հնարավոր չէ. համենայնդեպս, համանախագահների հայտարարությունից կարելի է նման եզրակացություն անել: Այն, որ բանակցությունների ձեւաչափը, ի վերջ, ինչ-որ մի փուլում պետք է փոխվի, եւ պետք է ընթանան բանակցություններ Ադրբեջանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությունների միջեւ, դա միանշանակ է, որովհետեւ դա է արտահայտում հակամարտության բուն ձւաչափը: Բայց ինչքանով է դա հիմա հնարավոր, ես չգիտեմ: Ամփոփելով խոսքս` կարող եմ ասել, որ կցանկանայի ավելի պարզ մոտեցում լսել իշխանություններից, թե ինչ սկզբունքների հիման վրա եւ ինչ փիլիսոփայությամբ են առաջնորդվելու՝ բանակցություններին մասնակցելիս: Սա մի կողմից, մյուս կողմից, եթե ձեւաչափի, կամ սկզբունքների փոփոխություն է տեղի ունենալու, ինչպես որ հայտարարում են, ապա ի՞նչ ճանապարհով, ինչպե՞ս են դա նրանք անելու: Որովհետեւ դա մեծ նշանակություն ունի. մենք կարող ենք տարբեր ցանկություններ հայտնել, բայց ճանապարհը չիմանալով, դրանք չկարողանանք իրականացնել, ավելին՝ վնաս տալով գործընթացին:
- Եթե ապրիլյան պատերազմից հետո համանախագահները հայտարարեցին, որ բանակցային վերջին փուլին Արցախը պետք է մասնակցի, ապա օրերս արված հայտարարությունում լրիվ հակառակ պատկերն է: Ինչո՞ւ:
- Գիտեք, դրանք տարբեր գործընթացների արդյունք են: Ապրիլյան պատերազմից հետո պարզ դարձավ, որ Ադրբեջանը խիստ հակակառուցողական դիրքերից է հանդես գալիս, եւ նրա հանդեպ պետք է զսպումների տարբեր մեխանիզմներ կիրառվեն: Եվ համանախագահների այն տարիների հայտարարություններն այդ միտումը եւ այդ մտավախությունը հստակ արտահայտում էին: Հայկական դիվանագիտությունը այն տարիներին կարողացել էր այնպես անել, որ միջազգային հանրությունը հասկացել էր, որ ի դեմս Ադրբեջանի, գործ ունենք, այսպես ասած, կոպիտ ագրեսորի հետ: Այլ խոսքով, հայկական դիվանագիտությունը հասել էր նպատակին: Հիմա ինչո՞ւ է փոխվել այդ տոնայնությունը, դա եւս կարելի է ենթադրել: Որովհետեւ իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում այսօր ՀՀ-ում, այն վերաբերմունքը, որը ցուցաբերվում է ե՛ւ Արցախի, ե՛ւ Արցախի հերոսների հանդեպ, ինչպես նաեւ մի շարք այլ գործոններ, իրենց անդրադարձը գտնում են համանախագահների հայտարարություններում:
ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆ

