ԴԵՂԱՏՈՄՍՈՎ ԴՈՒՐՍ ԳՐՎՈՂ ԴԵՂԵՐԻ ՑԱՆԿԸ ԱՌԱՋԻԿԱՅՈՒՄ ԿԸՆԴԼԱՅՆՎԻ

Հայտնի է, որ 2018 թվականի մարտի 1-ից Հայաստանում մի շարք տեսակի դեղեր ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ է լինելու դեղատոմս: Կա նաեւ դեղատոմսով վաճառքի ենթակա դեղերի ցանկը (տե՛ս Iravunk.com կայքում): Ընդ որում, ցանկում ներառված են նաեւ մի քանի տեսակի ցավազրկողներ, որոնք քաղաքացիներից շատերը գնում են գրեթե ամեն օր: Եվ ի՞նչ, ամեն մի հասարակ դեպքում քաղաքացին պետք է դիմի բժշկի: Այս եւ քաղաքացիներին հուզող մի շարք այլ հարցերի շուրջ պարզաբանումներ ստանալու ակնկալիքով զրուցեցինք  ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի դեղորայքային քաղաքականության եւ բժշկական տեխնոլոգիաների վարչության բաժնի պետ ՄԱՐԻՆԵ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ հետ:

-Նախ կցանկանայինք պարզել՝ արդեն հրապարակված դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի ցանկը առաջիկայում հնարավո՞ր է ընդլայնվի: Եթե այո, ապա ո՞ր դեղերը կհայտնվեն ցանկում:

- 2017 թվականի նոյեմբեր ամսին կառավարության կողմից ընդունվել է դեղատոմսերի դուրսգրման, բացթողման եւ հաշվառման կարգը, որը ուժի մեջ կմտնի սահմանված ժամանակացույցի համապատասխան: Ըստ այդմ` մարտի 1-ից կգործի հակավարակային, հակաբիոտիկների եւ հորմոն պարունակող դեղերի մասով: Հուլիսի 1-ից` ներարկման լուծույթները եւս դուրս կգրվեն դեղատոմսերով, իսկ արդեն հոկտեմբերի 1-ից՝ ՀՀ-ի պետական գրանցամատյանում ընդգրկված բոլոր դեղերը դուրս կգրվեն միայն դեղատոմսով:

- Մարտի 1-ից դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի ցանկում առկա են ցավազրկող ազդեցություն ունեցող դեղեր, ինչպես օրինակ՝ «Պենտալգին», «Կաֆետին», «Սոլպադեին»: Որքանո՞վ է արդարացի, որ մարդը ցավազրկող գնելու համար դիմի բժշկի, որպեսզի ստանա դեղատոմս:

- Պետք էլ չի, որ գնան բժշկի, ՀՀ-ում կան  4700 անվանում դեղ, որոնք գրանցված են գրանցամատյանում եւ դրանցից 2700 են գրանցված դեղատոմսով բաց թողմամբ: Մնացած դեղերը ոչ դեղատոմսով դուրս գրվող դեղերն են, եւ հենց դրանց մեջ քաղաքացիները կարող են գտնել, Ձեր ասած, ցավազրկողները, ջերմիջեցնողները, հակաալերգիկ դեղմիջոցները: Կան, իհարկե, ցավազրկողների այնպիսի դեղաչափեր, որոնց նշանակումը եւ դոզավորումը պահանջում են համապատասխան բժիշկ-մասնագետի հսկողություն:

- Օրինակ,  «Պենտալգին», «Կաֆետին», որոնք մինչ այժմ առանց դեղատոմս էին դուրս գրվում, ինչպե՞ս եղավ, որ պետք է բաց թողնվեն միայն դեղատոմսով:

- Օրինակ՝ «Կաֆետինի» մասով կա հստակ չափաքանակ, եթե այն իր մեջ 8 միլիգրամից ավել կոդեին է պարունակում, դեղատոմսով դուրս գրվող դեղերի ցանկին է պատկանում:

- Տիկին Հարությունյան, դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերը, ըստ ԱՆ-ի, կխթանեն, որպեսզի մարդիկ առանց բժշկի դիմելու չզբաղվեն ինքնաբուժությամբ: Բայց լավ օրից չէ, որ մարդիկ դիմում են ինքնաբուժության: Հիմա, եթե մարդը հնարավորություն չունենա բժշկի դիմելու, ուրեմն ի՞նչ անի:

- Այո, ճիշտ եք, նպատակն է՝ բարձրացնել առողջության որակը,  եւ ինքնաբուժությունը նվազեցնել: Ինչ վերաբերում է սոցիալական խնդիրներ ունեցող քաղաքացիների բուժօգնությունից օգտվելուն, ապա պետք է ասեմ, որ մեր երկրում ամբուլատոր պոլիկլինիկական ծառայությունները անվճար են եւ, սոցիալական վիճակից ելնելով՝ հիվանդները չեն վճարում առաջնային հետազոտություն անցնելու համար: Այսինքն, հիվանդը որեւիցե առողջական խնդիր ունենալու դեպքում պետք է այցելի իր տեղամասային պոլիկլինիկա՝ առանց ինչ-որ գումար ծախսելու: Եվ միայն, եթե ավելի լուրջ հետազոտությունների կարիք ունենա, այդ ժամանակ արդեն կուղեգրվի հիվանդանոց: Ավելին, շտապ դեպքերի համար էլ գործում է շտապօգնությունը, որը նույնպես մեր երկրում անվճար է: Եթե դեպքեր կլինեն, երբ պոլիկլինկայի բժիշկը կամ շտապօգնությունը գումար կպահանջի բուժսպասարկում իրականացնելու համար, քաղաքացին կարող է հանգիստ զանգել Առողջապահության նախարարության «Թեժ գիծ»:

- Լավ, որքանո՞վ եք վստահ, որ կարող եք լիարժեք վերահսկել դեղերի դեղատոմսով բաց թողման գործընթացը: Այստեղ կոռուպցիոն ռիսկեր չե՞ք տեսնում:

- Տեղեկացնեմ, որ նաեւ «Վարչական իրավախախտումների մասին» օրենքում է տեղի ունեցել փոփոխություն եւ սահմանված են տույժ-տուգանքներ՝ ինչպես բժշկի նկատմամբ, եթե դուրս կգրի դեղատոմսով դեղը առանց դեղատոմսի, այնպես էլ` դեղագործի կամ դեղագետի համար, եթե նրանք դեղատոմսով բաց թողնվող դեղը բաց թողնվեն առանց դեղատոմսի: Մեր տեսչական մարմինն էլ իր ամենօրյա հետազոտությունների արդյունքում արդեն կուսումնասիրի եւ անհրաժետության դեպքում՝ վարչական տույժ-տուգանքներ կկիրառվեն օրենք խախտողների համար:

Զրույցը` ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԻ

Այս թեմայով Բարորակ եւ չարորակ գոյացությունները ռադիոլոգի աչքերով. Բացահայտում ենք «Բժշկի մոտ» Անտեսանելի հյուր կամ վտանգավոր թշնամի. «Հելիկոբակտեր պիլորի»-ի անդառնալի հետեւանքները Բոլորիդ սրտով է լինելու. Ով է հավակնում ԱԺ նախագահի պաշտոնին Բժիշկ Մալիշևան ասել է՝ ինչպես մարդու վրա մեկ հայացք գցելով հասկանալ, որ նա ուռուցք ունի Ձեր իշխանությունը պրոֆեսորին կարող է տանել բանտ քաղաքական որոշմամբ, բազմաթիվ հիվանդներին թողնելով առանց բժշկական օգնության. Նախկին պատգամավորի պատասխանը ՔՊ-ական նախարարին