«Արդյո՞ք ԵՄ-ն դեռ կլինի 20 տարի անց։ Ի՞նչ կլինի Հայաստանի հետ, ԵԱՏՄ-ի հետ». Հայկ Բաբուխանյան
ՍԻՄ-ՀրապարակումներՄոսկվայում ընթացող Հանրային դիվանագիտության IV Եվրասիական կոնգրեսի լիագումար նիստում ելույթ ունենալով՝ «Սահմանադրական իրավունքի միություն» կուսակցության նախագահ և «Հզոր Հայաստան Ռուսաստանի հետ» շարժման առաջնորդ Հայկ Բաբուխանյանը կոչ արեց ակտիվացնել եվրասիական ինտեգրացիան. «ԱՊՀ-ն, Եվրասիական տնտեսական միությունը, Միութենական պետությունը և ՀԱՊԿ-ը՝ այս ինտեգրացիոն հարթակները, անշուշտ, որոշակի քաղաքականություն են վարում, բայց մենք կցանկանայինք ավելի շուտ, ավելի շուտ տեսնել ցանկալի արդյունքները ինտեգրման առումով»։
Կոնգրեսի թեման էր՝ ԱՊՀ-ն, ԵԱՏՄ-ն և Միութենական պետությունը, և դրանց ազդեցությունը հետխորհրդային տարածքում ինտեգրացիոն գործընթացների վրա՝ որպես մասնակից երկրների հումանիտար, պետական, տնտեսական, տեղեկատվական, նորարարական և տեխնոլոգիական անվտանգության ապահովման հիմք։ Այս թեմայի վերաբերյալ հայ քաղաքական գործիչը նշել է, որ «ինտեգրացիոն գործընթացները և դրանց տեսլականները պետք է ավելի հստակ սահմանվեն այդ գործընթացներում ներգրավված ժողովուրդների համար։ ԵԱՏՄ-ն, ՀԱՊԿ-ն, ԱՊՀ-ն՝ այս միավորումների բոլոր երկրները, պետք է ունենան ինտեգրացիոն մոդելի և դրա վերջնակետի ըմբռնում։ Այս բոլոր մեխանիզմներն ու ճանապարհային քարտեզները պետք է հստակ ուրվագծվեն ոչ միայն կառավարությունների, այլև մեր բոլոր երկրների ժողովուրդների համար։ Այս առումով մենք կցանկանայինք տեսնել Միութենական պետության և դրա մարմինների ավելի ակտիվ ներգրավվածություն»։
Իր ելույթում Բաբուխանյանը նաև անդրադարձավ Հայաստանի և ԵԱՏՄ-ի հարաբերությունների հարցին։ «Մյուս ինտեգրացիոն գործընթացների, օրինակ՝ ԵԱՏՄ-ի վերաբերյալ, Հայաստանն այստեղ հարցեր և որոշակի խնդիրներ ունի։ Գործող իշխանությունները հայտարարել են եվրոպական ինտեգրման ուղու մասին։ Եվ, բնականաբար, մենք կարծում ենք, որ սա սխալ ուղի է։ Բայց ես չէի ասի, որ այս ճանապարհով ակտիվ աշխատանք է տարվում, քանի որ ընդամենը օրերս Հայաստանի վարչապետը հայտարարեց, որ 20 տարի անց տեսնում է Հայաստանը ԵՄ-ում։ Ի՞նչ կլինի 20 տարի անց։ Արդյո՞ք ԵՄ-ն դեռ կլինի 20 տարի անց։ Ի՞նչ կլինի Հայաստանի հետ։ Ի՞նչ կլինի միութենական պետության հետ, ի՞նչ կլինի ԵԱՏՄ-ի հետ։ Այսօր կռահելու իմաստ չկա, քանի որ այսօր ամեն ինչ այնքան ակտիվորեն փոխվում է ամեն օր, ամեն ինչ այնքան ակտիվորեն անցնում է նոր ձևերի, կազմավորումների, ինտեգրման, դիմակայության, պատերազմի նոր տեսակների։
Հետևաբար, չնայած նրա հայտարարությանը, ես չեմ կարծում, որ մենք պետք է օտարացնենք հայկական տնտեսությունը կամ հայ գործարարներին ԵԱՏՄ-ից: Ես կարծում եմ, որ այս սահմանափակումները, որոնք այժմ կիրառվել են հայկական արտադրանքի, հիմնականում գյուղատնտեսական արտադրանքի, ռուսական շուկա մուտք գործելու համար, երկկողմանի սուր են: Մի կողմից, սա հստակ նախազգուշացում է ԵՄ մուտք գործելու դեմ, բայց մյուս կողմից, դա, անշուշտ, օտարացնում է որոշ մարդկանց, ովքեր տարիներ շարունակ ներդրումներ են կատարել այս ոլորտում: Եվ հիմա նրանք հարցնում են. «Ասենք, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, բայց ինչպե՞ս կարող է Թուրքիան իր գյուղատնտեսական արտադրանքը մատակարարել ռուսական շուկա, մինչդեռ Հայաստանը չի կարող»: Կամ վերցրեք Ադրբեջանը, մի պետություն, որը, վերջերս շատ, կասեի, նողկալի քաղաքականություն էր վարում Ռուսաստանի դեմ՝ շահագործելով այնտեղ որոշակի դժվարություններ, փակելով Ռուսական տունը, «Սպուտնիկը» և ձերբակալելով նրա ղեկավարին: Բայց մյուս կողմից, ինչ-ինչ պատճառներով, նրանց լոլիկը կարող է մատակարարվել ռուսական շուկա, մինչդեռ հայկականը՝ ոչ: Դե, տեսնում եք, այստեղ է, որ մարդիկ հարցեր ունեն»:
Հաջորդ հարցը, որը բարձրացրեց փորձառու քաղաքական գործիչը, այն էր, թե ինչ գործողություններ պետք է ձեռնարկեն դաշնակիցները ինտեգրացիոն ձևաչափերը ամրապնդելու համար։
«Տեսեք, եթե կան որևէ միասնական ինտեգրացիոն հարթակներ՝ ՀԱՊԿ, Եվրասիական տնտեսական միություն և այլն, անդամ պետությունները պետք է հարգեն միմյանց։ Այդ դեպքում, իհարկե, այս ինտեգրացիան հիմնված կլինի հարգանքի, փոխադարձ աջակցության, բարեկամության և այլնի վրա։ Հիմա, ինչպե՞ս պետք է մենք՝ հայերս, հասկանանք, որ նոյեմբերի 9-ին, երբ Ադրբեջանը ինչ-ինչ պատճառներով որոշեց, որ ոչ թե Թուրքիան, այլ ինքն է հաղթել Հայաստանի, հայերի դեմ պատերազմում, նրանք նշում են «Հաղթանակի օրը»։ Եվ Ղազախստանը՝ ՀԱՊԿ-ում և Եվրասիական տնտեսական միությունում մեր դաշնակիցը, կամ Բելառուսը շնորհավորում են Ադրբեջանին հայերի նկատմամբ այս հաղթանակի կապակցությամբ։ Կարծում եք՝ մեր դաշնակիցների նման գործողությունները ամրապնդո՞ւմ են մեր ինտեգրացիոն դիրքերը, թե՞ հակառակն են անում։ Ես կարծում եմ, որ նման գործողությունները անընդունելի են»։

