«Գամփռ Ջոկատ»-ը՝ Դավիթբեկյան խաղերի բրոնզե մրցանակակիր

2026 թվականի ամռանը Ռուսաստանի «Գամփռ Ջոկատ» հավաքական թիմը երկրորդ անգամ մասնակցեց Դավիթբեկյան խաղերին Հայաստանի Սյունիքի մարզում: Այս անգամ «Գամփռ Ջոկատ» թիմը հանդես եկավ երկու թիմերով՝ «0101 Գարեգին» և «0204 Սողոմոն»: Երկու թիմերն էլ ընդհանուր հաշվարկում գերազանց արդյունքներ ցուցադրեցին, իսկ «0101 Գարեգին»-ը հասավ մինչև եզրափակիչ և զբաղեցրեց երրորդ տեղը:

Դավիթբեկյան խաղերը Հայաստանում անցկացվեցին արդեն հինգերորդ անգամ, այս տարի խաղերին  մասնակցեցին երկրի տարբեր շրջաններից 23 թիմեր: Ծրագիրը բաղկացած էր 15 մարզական և մտավոր փորձություններից՝ շախմատից ու վիկտորինաներից մինչև մարտավարական բժշկություն, սպորտային կողմնորոշում և Խուստուփ լեռան (3206 մ) մագլցում: Մրցույթում գնահատվում են ոչ միայն մասնակիցների ֆիզիկական պատրաստվածությունը, այլև թիմում աշխատելու, որոշումներ կայացնելու և անսովոր, իսկ երբեմն էլ ծայրահեղ պայմաններում գործելու նրանց կարողությունը:

«Գամփռ Ջոկատ» հավաքականի համար սրանք երկրորդ Դավիթբեկյան խաղերն էին։ Անցյալ տարի թիմը մրցումներում առաջին անգամ ներկայացրեց Ռուսաստանի հայկական սփյուռքը, իսկ 2026 թվականին թիմը ոչ միայն շարունակեց պատրաստվել, այլև ընդլայնվեց և Սյունիք եկավ երկու ջոկատով։

Ջոկատների անվանումները կապված են Հայաստանի պատմության հետ. «0101 Գարեգին»-ում ծածկագրված է Գարեգին Նժդեհի ծննդյան ամիս-ամսաթիվը, իսկ «0204 Սողոմոն»-ում՝ Սողոմոն Թեհլերյանի։

Ռուսաստանում երեխաների պարապմունքները վարում էին մարտավարական պատրաստության հրահանգիչ Հարութ Գրիգորյանը, առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելու հրահանգիչ Էրիկ Օսիպովը, Հայ առաքելական եկեղեցու պատմության և քրիստոնեության հիմունքների մանկավարժ Արմինե Խաչատրյանը, հայոց լեզվի և գրականության մանկավարժներ Արմինե Առաքելյանը և Աղավնիկ Մարտիրոսյանը: Թիմի հետ ընդհանուր աշխատանքը համակարգում էր խորհրդատու Նատալյա Գրիգորյանը: «Գամփռ Ջոկատ» թիմի ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության մարզիչը Աշոտ Թևոսյանն էր, խորհրդատուներն էին Հակոբ Գրիգորյանը (Շչելկովոյի և Ֆրյազինոյի հայերի միություն), Զոհրաբ Սահակյանը (Բալաշիխայի «Նոյ» լրացուցիչ կրթության կենտրոն), Մելքոն Կուդեյանը (Բոգորոդսկի քաղաքային շրջանի հայ երիտասարդների միություն): Մասնակիցները երեք ամիս զբաղվել են ֆիզիկական պատրաստությամբ, մշակել են գործնական հմտություններ և նյութ յուրացրել մտավոր փորձությունների համար: Նատալյա Գրիգորյանի համար հատկապես կարևոր արդյունք էր երեխաների առաջադիմությունը.

 «Հինգ ամսվա ընթացքում մենք երեխաների հետ հսկայական աշխատանք կատարեցինք։ Այն, ինչ հիմա մենք տեսնում ենք, հսկայական արդյունք է մեզ համար՝ որպես մարզիչների և խորհրդատուների։ Նրանք աճեցին մեր աչքի առաջ՝ ֆիզիկապես, բարոյապես։ Այն երեխաները, որոնք եկել էին այս մրցումներին մասնակցելու համար ընտրությանը, և նրանք, ում մենք տեսանք եզրափակչում, երկու տարբեր տեսակի մարդիկ էին»։

Խաղերի եզրափակիչ մասում մի քանի օր տևած մրցումներ էին: Երեխաներն անցան խոչընդոտների շերտով, մասնակցեցին երթ-ցակտերին, սպորտային կողմնորոշմանը, շախմատի մրցումներին, Հայաստանի և Հայ առաքելական եկեղեցու պատմության վիկտորինաներին, մարտավարական բժշկությանը և այլ ճյուղերի: Ամենաբարդ փորձություններից մեկը անտառում գոյատևումն էր. թիմերը պետք է կազմեին տեղանքի քարտեզը, ստեղծեին գիշերելու տեղ, կազմակերպեին խոհանոց և ջուր ու սնունդ հայթայթեին:

15-ամյա Արթուր Գրիգորյանի համար, որը խաղերին մասնակցում էր երկրորդ անգամ, հենց այս փորձությունը դարձավ նրա ամենագլխավոր հիշողություններից մեկը։

«Ամենավառ տպավորությունները գոյատևման ընթացքում էին և դրանից հետո։ Այդ ժամանակ մենք աշխատում էինք ոչ միայն անհատապես, այլև թիմով։ Բոլորն օգնում էին միմյանց, շատ դժվար էր և շատ լավ էր»։

«0101 Գարեգին» թիմը արծաթ նվաճեց մարտավարական բժշկության մեջ, զբաղեցրեց չորրորդ տեղը լեզվի և պատմության վիկտորինայում, Խուստուփի վերելքում դարձավ չորրորդը՝ երթուղին հաղթահարելով 2 ժամ 38 րոպեում: Արդյունքը՝ երրորդ տեղը 2026 թվականի Դավիթբեկյան խաղերի եզրափակչում:

Այս տարի խաղերին նախապատրաստվելու գործում առանձնակի դեր խաղաց «Zark, Армения» («Զարկ, Հայաստան») ծրագրի հետ համագործակցությունը: «Գամփռ Ջոկատ» հավաքականը մարզումային փուլի մի մասն անցկացրեց Շիրակի մարզի Սառնաղբյուր գյուղի «Zark» ճամբարում: Երեխաները մարզվեցին խորհրդատուների հետ և յուրացրին հմտություններ, որոնք շատ պետք եկան մրցումներում, այդ թվում՝ անտառում գոյատևման ընթացքում: «Zark»-ը 10-17 տարեկան երեխաների համար նախատեսված շուրջամյա ծրագիր է, որում ներառված են մարզումներ, հավաքներ ու արշավներ: Մասնակիցներն ուսումնասիրում են գոյատևման հմտություններ, ֆիզիկական պատրաստվածության հիմունքներ, նետաձգություն, Հայաստանի պատմություն և ծանոթանում են տարածաշրջանի տեսարժան վայրերին: Հետագայում Լազարյան հիմնադրամը նախատեսում է համագործակցել ծրագրի հետ համատեղ ամառային ճամբարների շրջանակում: Կազմակերպիչների համար այս ուղղությունը կարևոր է նաև նրա համար, որ ամառային ճամբարը կարող է լինել Հայաստան ուղևորվելու առաջին փորձը այն երեխաների համար, ովքեր դեռ պատրաստ չեն բարդ մրցումների: Նման ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ակտիվորեն անցկացնելու ժամանակը, ձեռք բերելու նոր հմտություններ և ծանոթանալու հասակակիցների հետ՝ չսահմանափակվելով հարազատների հետ հանգստով:

Ծնողների համար նույնպես նկատելի էր ուղևորության ներգործությունը։ 13-ամյա Տիգրանի հայրը՝ Անդրեյ Բեդրոսյանը, իր որդուն մի ամբողջ ամսով առաջին անգամ Հայաստան ուղարկեց։ Վերադառնալուց հետո նա որդու մեջ տեսավ նկատելի փոփոխություններ.

«Երբ ես գնացի նրան դիմավորելու, սկզբում նույնիսկ չհավատացի աչքերիս։ Իմ տղան անհավանականորեն հասակ էր առել ու հասունացել։ Եվ բանը նույնիսկ միայն հասակը չէ։ Նրա աչքերում ի հայտ էր եկել նոր, տղամարդկային գիտակցություն, ինքնուրույնություն և վստահություն։ Լեռներն ու փորձությունները փոխում են մարդկանց, և ես անհավանականորեն հպարտ եմ, թե որքան ուժեղ և հասուն է վերադարձել որդիս։ Ես շատ շնորհակալ եմ այս ուղևորության կազմակերպմանը մասնակցած բոլորին՝ Լազարյան հիմնադրամին, մարզիչներին և խորհրդատուներին»։

«Այո՛, բառերով չես կարող փոխանցել, թե ինչ զգացմունքներ են դրանք, ինչ հիշողություններ և մեղքի ուժեղ զգացումը այն բանից, որ մենք չենք ապրում Հայաստանում: Շնորհակալություն ձեզ, որ հնարավորություն տվեցիք իմ դստերը անձամբ զգալու մեր ժողովրդի ուժը, բարությունը, ոգին ու պատմությունը: Մենք ամեն տարի թռչում ենք Հայաստան, բայց այս անգամ նա տեսավ մեր փոքր, բայց շատ ուժեղ երկիրը այլ կողմից»:

Արմինե, Նարե Ավդալյանի մայրը

Մասնակիցների համար կարևոր արդյունք եղան ոչ միայն մրցանակային տեղերը առանձին ​​​​ճյուղերում: Տասնչորսամյա Հակոբ Պողոսյանն առաջին անգամ էր եկել մասնակցելու Դավիթբեկյան խաղերին և ամենից շատ տպավորված էր Հայաստանում հանդիպած մարդկանց ջերմությամբ: Շատ երեխաներ, որ առաջին անգամ էին եկել մասնակցելու Խաղերին, պատրաստակամություն ու ցանկություն հայտնեցին կրկին անցնելու այս ճանապարհը ապագա մրցաշրջաններում:

 «Մրցումների ողջ մթնոլորտը մի մեծ, վառ տպավորություն էր, քանի որ առաջին անգամ այդքան կարճ ժամանակահատվածում ես ձեռք բերեցի շատ նոր ծանոթություններ և այդքան մեծ ջերմություն զգացի ինձ շրջապատող մարդկանցից»։

Հակոբ Պողոսյան, 14 տարեկան

«Մյուս տարի էլ կգնամ։ Եվ հաջորդ տարվանից հետո էլ և դրանից հետո-հետո էլ։ Եվ երբ 18 տարեկանս լրանա, հավանաբար կդառնամ Դավիթբեկյան խաղերի կամավոր»։

Նիկիտա Հանեյան, 15 տարեկան

Կազմակերպիչների խոսքով՝ այս տարի թիմերի պատրաստվածության մակարդակը զգալիորեն աճել է, իսկ խաղերի աշխարհագրությունը շարունակում է ընդլայնվել։ Նախագծի համար հատկապես կարևոր է, որ նախորդ տարիների մասնակիցները վերադառնում են արդեն նոր կազմերով. մրցումների շուրջը աստիճանաբար ձևավորվում է Հայաստանից և սփյուռքից դեռահասների մշտական համայնք։ «Գամփռ Ջոկատ» հավաքական թիմի համար սա նույնպես նշանակում է մարզումները շարունակելու և նոր մասնակիցներ Հայաստան բերելու հնարավորություն։

«2027 թվականին մենք ծրագրում ենք անցկացնել ամենամյա բաց ուսումնամարզական ճամբարներ։ Դրանք պետք է օգնեն դեռահասներին նախապես ծանոթանալու առօրյային, յուրացնելու գործնական հմտություններ և պատրաստվելու մրցումների պահանջներին»։

Ալինա Գևորգյան, Դավիթբեկյան խաղեր

«Գամփռ Ջոկատ» հավաքականի համար այս մրցաշրջանը մի քայլ առաջ էր առաջին անգամվա համեմատ։ Ընդ որում, նման մրցումների արդյունքները չեն սահմանափակվում միայն արձանագրություններում նշված տեղերով։ Ամիսներով նախապատրաստությունը, մի քանի շաբաթ տևած մրցումները և կյանքը Հայաստանի լեռներում ու գյուղերում հնարավորություն տվեցին երեխաներին փորձելու իրենց ուժերն ու գիտելիքները, սովորելու համատեղ գործել և ամրապնդելու  կապը պատմական հայրենիքի հետ։

Աննա Վլադիսլավսկայա

Լուսանկարում՝

 «0101 Գարեգին» ջոկատը, խորհրդատու՝ Հակոբ Գրիգորյան

«0204 Սողոմոն» ջոկատը, խորհրդատու՝ Զոհրաբ Սահակյան

Առավոտյան մարզում գծի մարզիչ Աշոտ Թևոսյանի հետ

Մարտավարական նետաձգության մրցում Դավիթիբեկյան խաղերում

Այս թեմայով Հայկական ֆուտբոլի հրացանակիրը. ռեքվիեմ Սերգեյ Պողոսյանի հիշատակին Ոչ պատահական ներթափանցումներ Ո՞ւմ է ձեռնտու փչացնել Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունները Մոսկվայում  նշեցին Նիկիտա Սիմոնյանի 100-ամյակը Հայաստանը անցյալի վեհության և ներկայի նվաստացման միջև