Ինչ է սպասվում Երևանում կայանալիք COP17 համաժողովում

Բնության պահպանության համաշխարհային նպատակների կատարման առաջին ընդհանուր գնահատում, ֆինանսավորման շուրջ բանակցություններ, գենետիկական տվյալների օգտագործումից ստացվող օգուտների բաշխում և պետությունների հետագա գործողությունների քննարկում․ սրանք են Երևանում հոկտեմբերի 19–30-ը կայանալիք ՄԱԿ-ի «Կենսաբանական բազմազանության մասին» կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովի՝ COP17-ի գլխավոր ուղղությունները։

Ինչպես տեղեկացնում է «Արմենպրես»-ը, վկայակոչելով Կոնվենցիայի քարտուղարության հրապարակումները, Երևանի հանդիպման ընթացքում երկրները կքննարկեն՝ որքանով են կյանքի կոչվել մինչև 2030 թվականը բնության պահպանության և վերականգնման համար համաձայնեցված քայլերը, որտեղ է աշխատանքը դանդաղում և ինչպես լրացնել ֆինանսավորման, գիտելիքի ու գործնական հնարավորությունների պակասը։

Համաժողովին զուգահեռ կանցկացվեն Կարթագենյան արձանագրության կողմերի 12-րդ և Նագոյայի արձանագրության կողմերի 6-րդ հանդիպումները։ Նախատեսված են նաև առաջնորդների գագաթնաժողով, նախարարական քննարկումներ, գիտական ու գործարար համաժողովներ և հանրության համար բաց միջոցառումներ։

Ինչ է կենսաբազմազանությունը և ինչ կապ ունի մեր առօրյայի հետ

Կենսաբազմազանությունը կենդանի աշխարհի բազմազանությունն է՝ բույսերը, կենդանիները, միկրոօրգանիզմները, նրանց տեսակների ներսում եղած գենետիկական տարբերությունները և բնական միջավայրերը, որտեղ նրանք ապրում են։ Այդ միջավայրերը՝ անտառները, գետերը, լճերը, մարգագետինները կամ ծովերը, կենդանի օրգանիզմների հետ միասին կազմում են էկոհամակարգեր։

Սա առնչվում է մարդկանց սննդին, ջրին, առողջությանը և անվտանգությանը։ Բնության պահպանությունից են կախված հողի բերրիությունը, բույսերի փոշոտումը, ջրի ու օդի կարգավորումը և բնական վտանգներից պաշտպանող բազմաթիվ գործընթացներ։ Օրինակ՝ գյուղատնտեսության համար կարևոր են և՛ մշակվող բույսերը, և՛ դրանց փոշոտմանը մասնակցող օրգանիզմները, և՛ առողջ հողը։

Հետևաբար համաժողովի քննարկումները վերաբերում են նաև այն հարցին, թե ինչպես պահպանել մարդկանց անհրաժեշտ բնական պայմանները՝ միաժամանակ շարունակելով տնտեսական գործունեությունը։

Ինչ է COP17-ը և ովքեր են որոշումներ ընդունելու

COP-ը անգլերեն Conference of the Parties անվան կրճատումն է՝ «կողմերի համաժողով»։ 17 թիվը ցույց է տալիս հերթական հանդիպման համարը։ Այս համաժողովը Կոնվենցիայի ղեկավար մարմինն է, որտեղ կողմերը որոշումներ են ընդունում դրա իրականացման վերաբերյալ։ Սովորական հանդիպումներն անցկացվում են երկու տարին մեկ։

«Կենսաբանական բազմազանության մասին» կոնվենցիան ունի երեք հիմնական նպատակ՝ պահպանել կենսաբազմազանությունը, կենսաբանական ռեսուրսներն օգտագործել առանց դրանց երկարաժամկետ նվազման և արդար բաշխել գենետիկական ռեսուրսների օգտագործումից ստացվող օգուտները։

Կոնվենցիան ունի 196 կողմ, որոնց թվում է նաև Եվրոպական միությունը։ Հայաստանը կողմ է 1993 թվականի դեկտեմբերի 29-ից։ Պաշտոնական բանակցություններում որոշումները քննարկում են կողմերի պատվիրակությունները։ Գիտնականները, հասարակական կազմակերպությունները, գործարարներն ու համայնքների ներկայացուցիչները նույնպես մասնակցում են գործընթացին՝ համապատասխան կարգավիճակով։

Ինչով է Երևանի համաժողովը տարբերվում կլիմայական COP-ից

Երևանի COP17-ը վերաբերում է կենսաբազմազանությանը՝ կենդանի աշխարհին և դրա պահպանությանը։ Կլիմայական համաժողովներն անցկացվում են մեկ այլ պայմանագրի՝ ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի ներքո։ Դրանց հիմնական հարցերն են ջերմոցային գազերը, կլիմայի փոփոխության սահմանափակումը և դրա հետևանքներին հարմարվելը։

Երկու գործընթացները կապված են․ կլիմայի փոփոխությունն ազդում է բնության վրա, իսկ առողջ էկոհամակարգերը կարող են օգնել մարդկանց դիմակայել կլիմայական վտանգներին։ Այդ կապն էլ քննարկվելու է Երևանում։

Երբ են անցկացվելու հիմնական հանդիպումները

Հոկտեմբերի 16-ին Երևանում նախատեսված է «Առաջնորդները՝ հանուն բնության»՝ Leaders for Nature գագաթնաժողովը։ Այն կոչված է պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների ու մյուս մասնակիցների աջակցությունն ապահովելու բնության պահպանության գործնական քայլերին։

Կոնվենցիայի քարտուղարության՝ սեպտեմբերի 14-ին հրապարակած աշխատանքային ծրագրով համաժողովի բացման հանդիսավոր արարողությունը նախատեսված է հոկտեմբերի 18-ին, իսկ պաշտոնական աշխատանքային նիստերը՝ հոկտեմբերի 19–30-ը։ Նախարարական բարձր մակարդակի հատվածը նախատեսված է հոկտեմբերի 27–28-ին։

Նախարարների մասնակցությունը նախատեսվում է նաև բանակցությունների վերջնական փուլում՝ այն հարցերի շուրջ քաղաքական համաձայնություն գտնելու համար, որոնց վերաբերյալ պատվիրակությունների դիրքորոշումները կարող են դեռ տարբեր լինել։ Ժամանակացույցը կարող է ճշգրտվել աշխատանքի ընթացքում։

Որն է գլխավոր հարցը

Երևանի համաժողովի առանցքում լինելու է Կունմինգ–Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակի իրականացման առաջին համաշխարհային գնահատումը։ Այս փաստաթուղթը երկրների համաձայնեցրած ծրագիրն է՝ բնության կորուստը կանգնեցնելու և վերականգնման ընթացքն ապահովելու համար։

Գնահատման հիմնական հարցերն են՝ ինչ աշխատանք է արդեն կատարվել, ինչ արդյունք է այն տվել, որ նպատակների ուղղությամբ է առաջընթացը դանդաղ և ինչ լրացուցիչ քայլեր են անհրաժեշտ։ Կքննարկվեն նաև աշխատանքն իրականացնելու միջոցները՝ գումարները, մասնագետները, տեխնոլոգիաները և տվյալները։

Համաժողովի պաշտոնական կայքում հրապարակված պարզաբանման մեջ նշվում է․ «Սա միայն հաշվետվություն չէ․ սա հնարավորություն է գնահատելու, թե որտեղ ենք այսօր և ինչ քայլեր են անհրաժեշտ վաղվա բնությունն ապահովելու համար»։

Նյութն ամբողջությամբ՝ Արմենպրես

Այս թեմայով COP17-ի կազմակերպչական ծառայությունների ձեռքբերման համար ՀՀ պետբյուջեում նախատեսվել է 18.5 մլրդ դրամ․ հայտարարություն Բեյջի թելը 55 դրամից ավել չարժե շուկայում, դուք գնել եք 600-ով, 80 մլն պետք է խնայեիք COP17-ի վրա COP17-ից կարելի էր 220մլն դրամ խնայել և Գյումրիում անօթևանների համար բնակարան կառուցել. Մխիթարյան Ծառուկյանի սատկած առյուծի հիշատակին պետք է նվիրենք COP17-ի գագաթնաժողովը․ Ղազարյանի առաջարկը COP17-ին մի քանի օր է մնացել, ինչու՞ եք համաձայնագիրը նոր բերում ԱԺ. Աբրահամյան