Սխալված միլիարդատերը ճիշտ է փնտրում

Միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանը կրկին փնտրում է «ճիշտ ուժերին»։ Արդեն քանիերորդ անգամ նա հայտարարում է ընդդիմադիր դաշտը համախմբելու մտադրության մասին, խոստանում առաջիկա երկու շաբաթում ներկայացնել «խաղաղություն՝ առանց զիջումների» ծրագիրը, բայց հանրությանը դարձյալ չի ասում ամենակարեւորը՝ ո՞վ է միավորվելու, ի՞նչ նպատակով եւ ի՞նչ կոնկրետ քայլերով է իրականացվելու հայտարարված իշխանափոխությունը։

«Համախմբելու ենք ճիշտ ուժերի, ովքեր իրոք ընդդիմադիր են»,- ասում է «Ուժեղ Հայաստանի» առաջնորդը։ Իսկ երբ լրագրողները փորձում են հասկանալ, թե ինչ սկզբունքների վրա է կառուցվելու այդ միավորումը, պատասխանը մնում է նույնքան անորոշ, որքան նախորդ հայտարարությունները։

Քաղաքականության մեջ, իհարկե, բանակցությունները պարտադիր չեն, որ ընթանան հրապարակային։ Բայց երբ քաղաքական գործիչը պարբերաբար հայտարարում է համախմբման առաջընթացի մասին, իսկ հասարակությունը չի տեսնում ո՛չ մասնակիցների շրջանակը, ո՛չ համաձայնեցված օրակարգը, ո՛չ էլ գործողությունների ծրագիրը, բնական հարց է առաջանում՝ այս գործընթացն իրականում կա՞։

Կարապետյանի պարագայում այդ հարցն առավել ուշագրավ է, որովհետեւ նա քաղաքականություն է մտել ոչ թե որպես երկարամյա կուսակցական գործիչ, այլ որպես խոշոր գործարար, որի ռեսուրսները հանրության ուշադրության կենտրոնում են։ Սակայն փողը, ազդեցությունը եւ կազմակերպչական հնարավորությունները քաղաքական կապիտալի վերածելու համար բավարար չեն։ Անհրաժեշտ է նաեւ քաղաքական հստակություն, թիմի նկատմամբ վստահություն եւ սեփական խոստումների իրականացման մեխանիզմ։

Միլիարդատիրոջ հիմնական խնդիրը ռեսուրսի պակասը չէ, այլ այդ ռեսուրսը քաղաքական արդյունքի վերածելու հարցը։

ՍԽԱԼԸ ՃԱՆԱՉԵԼԸ ԴԵՌԵՎՍ ՈՒՂՂՎԵԼ ՉԷ

Հիշենք՝ նախընտրական շրջանում Սամվել Կարապետյանը դաշինք կազմեց երկու ուժերի հետ, որոնց քաղաքական ճանաչելիությունն ու հանրային ազդեցությունը լայն քննարկման առարկա էին։ Ընտրություններից հետո վերջինս անձամբ խոստովանեց, որ սխալվել է՝ չհամախմբելով ընդդիմադիր դաշտը։

Այդ խոստովանությունը կարող էր դառնալ քաղաքական հասունացման մեկնարկ։ Ի վերջո, քաղաքական ուժը, որը կարողանում է ընդունել սեփական սխալը, հնարավորություն ունի վերանայելու իր մարտավարությունը, փոխելու գործընկերների ընտրության սկզբունքները եւ ավելի հստակ ներկայացնելու հանրությանը՝ ինչ է առաջարկում։ Բայց սխալն ընդունելու եւ այն ուղղելու միջեւ մեծ ճանապարհ կա։

Եթե նախընտրական դաշինքի ձեւավորման ժամանակ սխալ են գնահատվել գործընկերների հնարավորությունները, ապա ի՞նչ չափանիշներով են այժմ ընտրվում նոր դաշնակիցները։ Եթե նախկինում հանրային ճանաչելիությունը, քաղաքական կշիռը կամ կազմակերպչական կարողությունները բավարար չափով չեն գնահատվել, ապա ի՞նչ երաշխիք կա, որ նոր համախմբումը չի կրկնի նույն սխալը։ Այս հարցերի պատասխանները մինչ այժմ հրապարակային խոսույթում հստակ չեն երեւում։

Կարապետյանը հայտարարում է, որ քննարկումները շարունակվում են, իսկ իր թիմի ներկայացուցիչները խոսում են գործընթացի արագ առաջընթացի մասին։ Բայց քաղաքական կոնսոլիդացիան չի չափվում միայն հանդիպումների քանակով կամ փակ բանակցությունների տեւողությամբ։ Այն չափվում է նրանով, թե որքանով են տարբեր ուժերը կարողանում համաձայնեցնել իրենց նպատակները, հստակեցնել տարաձայնությունները եւ հանրությանը ներկայացնել միասնական պատասխանատվության շրջանակը։

Հակառակ դեպքում «համախմբումը» կարող է մնալ քաղաքական բառապաշարի հերթական հաճախակի օգտագործվող հասկացությունը՝ առանց չափելի արդյունքի։

«ՃԻՇՏ ՈՒԺԵՐԻ» ՈՐՈՆՈՒՄԸ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԻ ԽՆԴԻՐԸ

Կարապետյանի վերջին հայտարարություններից մեկում առանձնահատուկ էր նաեւ ՔՊ-ականներին իր թիմին միանալու հրավերը։ Նրա խոսքով՝ իշխող կուսակցությունում եւս կան արժեքավոր մարդիկ, որոնք չպետք է մնան Նիկոլ Փաշինյանի «կամակատարները»։

Սա արդեն այլ հարց է բացում։ Եթե «Ուժեղ Հայաստանը» պատրաստ է համագործակցել նաեւ իշխանական թիմի ներսում գտնվող մարդկանց հետ, ապա ինչի՞ վրա է հիմնվելու այդ համագործակցությունը՝ գաղափարական ընդհանրությա՞ն, կառավարման այլընտրանքային պատկերացմա՞ն, արտաքին քաղաքականության շուրջ համաձայնությա՞ն, թե՞ բացառապես Փաշինյանի իշխանությանը հակադրվելու հանգամանքի։

Իշխանությանը դեմ լինելը դեռեւս ինքնին միասնական քաղաքական ծրագիր չէ։ Տարբեր ուժեր կարող են մերժել գործող կառավարության քաղաքականությունը, բայց միանգամայն տարբեր պատկերացումներ ունենալ Հայաստանի անվտանգության, Ռուսաստանի եւ Արեւմուտքի հետ հարաբերությունների, տնտեսական զարգացման, սոցիալական քաղաքականության եւ պետական կառավարման մասին։

Ուստի՝ «ճիշտ ուժերի» մասին խոսելիս անհրաժեշտ է հրապարակել նաեւ «ճշտության» չափանիշները։ Հակառակ դեպքում առաջանում է տպավորություն, որ ընդդիմադիր համախմբման հիմնական սկզբունքը ոչ թե ապագա Հայաստանի շուրջ համաձայնությունն է, այլ ներկա իշխանության դեմ ընդհանուր դիրքավորումը։ Իսկ այդպիսի միավորումները հաճախ բախվում են հենց այն պահին, երբ անհրաժեշտ է ընդհանուր դժգոհությունը վերածել կառավարման միասնական ծրագրի։

Ի վերջո, քաղաքականության մեջ միլիարդները կարող են ապահովել ռեսուրս, հանդիպումներ կազմակերպելու հնարավորություն եւ հանրային ուշադրություն։ Բայց դրանք չեն կարող փոխարինել գաղափարին, պատասխանատվությանը եւ հանրության առաջ հաշվետու լինելու պատրաստակամությանը։

Սամվել Կարապետյանը կարող է շարունակել փնտրել ճիշտ ուժերին։ Բայց մինչեւ հանրությանը չներկայացվեն չափելի նպատակները, քաղաքական սկզբունքներն ու իրագործման ճանապարհային քարտեզը, գլխավոր հարցը կմնա անպատասխան՝ արդյո՞ք ճիշտ ուժերի որոնումը վերածվելու է իրական քաղաքական այլընտրանքի, թե՞ մնալու է հերթական խոստումը՝ հաջորդ հայտարարությանը սպասելու համար։

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այս թեմայով Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան Կարապետյանը չի պարտվել, իսկ Փաշինյանը չի հաղթել. համբերե՛ք, ճտերն աշնանն են հաշվում. Կարապետյան Մի հատ կգուրգուրեն, կփայփայեն այդ ադրբեջանցուն, շարադրությունը կտան, հետը կտանի. Կարապետյան Սամվել Շահրամանյանի հեռախոսի առգրավումը դատարանը ճանաչել է ոչ իրավաչափ և պարտավորեցրել է անհապաղ վերադարձնել այն Երկրի գլխավոր ընդդիմություն չդարձան, հավակնում են գլխավոր դեղագործի տիտղոսին