ԱՄՆ–ում բենզինի գները փոխում են մեծ խաղի կանոնները

­Լու­րը, ո­րը նա­խօրեին ե­կավ նավ­թի հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­նե­րից, ի­հար­կե, ա­մե­նե­ւին էլ միայն նավ­թի մա­սին չէ: Ա­ռա­ջին հա­յաց­քից հու­սադ­րող լուր է. տե­ւա­կան ժա­մա­նակ նավ­թի հա­մաշ­խար­հա­յին գնե­րը 100 դո­լար/բա­րե­լից բարձր մա­կար­դա­կի վրա էին, եւ ա­հա ե­րեկ նվա­զե­ցին 96 դո­լա­րի մա­կար­դակ։ Բայց ի­րա­կա­նում ա­մեն բան այդ­քան էլ լավ չէ: Հ­րաշք չի ե­ղել. պար­զա­պես Թ­րամ­փը կրկին դի­մեց ԱՄՆ նավ­թի ռե­զեր­վա­յին պա­շար­նե­րին՝ նավ­թի գնե­րը ի­ջեց­նե­լու հա­մար։

­Բայց սա լավ օ­րից չէ եւ լավ տեղ չի տա­նում: Հա­սա­նե­լի տվյալ­նե­րով, ԱՄՆ ռազ­մա­վա­րա­կան նավ­թի պա­շա­րի ան­նա­խա­դեպ ցածր՝ 284 մի­լիոն բա­րե­լի կար­գի էին: Մա­կար­դակ, ո­րը գրանց­վել է միայն ԱՄՆ պա­շար­նե­րի ձե­ւա­վոր­ման սկզբնա­կան ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում եւ­ դրա­նից հե­տո եր­բեք չի նկատ­վել։ Իսկ Թ­րամփն այդ ցածր պա­շար­նե­րից եւս 40 մի­լիոն բա­րել հա­նում է վա­ճառ­քի:

Տն­տե­սա­կան փոր­ձա­գետ­նե­րը այս քայ­լը ան­վա­նե­ցին «ինք­նաս­պա­նա­կան», քա­նի որ դա կա­րող է հան­գեց­նել պա­շար­նե­րի անկ­ման՝ դրանց ա­րագ ա­զատ­ման հա­մար անհ­րա­ժեշտ մա­կար­դա­կից ցածր, ին­չը կա­րող է վնա­սել ԱՄՆ նավ­թի պա­հես­տա­վոր­ման բուն են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րը։ Սա, ի­հար­կե, բո­լո­րից էլ լավ հաս­կա­նում է Թ­րամ­փը: Բայց ի­րո­ղութ­յու­ննե­րը նրան այլ քայ­լեր են պար­տադ­րում. ան­գամ հե­տե­ւանք­նե­րի մա­սին չմտա­ծե­լով, շա­րու­նա­կել կրճա­տել նավ­թի ա­մե­րիկ­յան պա­հուստ­նե­րը: Թե ինչ ի­րո­ղութ­յուն­նե­րի մա­սին է խոս­քը, ե­րե­ւի ան­գամ կրկնելն ի­մաստ չու­նի. ԱՄՆ­–ում նավ­թամ­թերք­ների եւ դրա­նով էլ, առ­հա­սա­րակ, գնա­ճի ծայ­րա­հեղ բարձր մա­կար­դակ է, ո­րը կա­րող է նո­յեմ­բե­րի 3–ի ընտ­րութ­յուն­նե­րին Թ­րամ­փի հա­մար կոր­ծա­նա­րար դառ­նալ: Մ­նում է մի կերպ գո­նե այս վի­ճա­կը պա­հել, ո­րի հա­մար պետք է եր­կու մի­ջոց: Նախ, դեռ ինչ­–որ մի պահ, ա­սենք մի 10 օ­րի չափ պե­տա­կան պա­հուստ­նե­րը նե­տել շու­կա: Երկ­րոր­դը, այդ ըն­թաց­քում լիո­վին սահ­մա­նա­փա­կել ԱՄՆ­–ից նավ­թամ­թերք­նե­րի ար­տա­հա­նու­մը` հաս­նե­լով ներ­քին ա­վել­ցու­կի եւ գնե­րի անկ­ման: Միայն թե սա էլ իր հե­տե­ւանք­ներն ու­նի. նման քայ­լը հար­ված է ԱՄՆ­–ում ա­զատ ա­ռեւտ­րի սկզբունք­նե­րին: Ե­թե աշ­խար­հում այդ ապ­րան­քի գի­նը բարձր է, իսկ Թ­րամ­փը ա­մե­րիկ­յան ար­տադ­րո­ղին պար­տադ­րում է դրսում չվա­ճա­ռել եւ ներ­սում շատ ա­վե­լի փոքր ե­կա­մու­տով բա­վա­րար­վել, ա­պա նման բա­ներ ա­մե­րիկ­յան խո­շոր բիզ­նե­սը սո­վո­րա­բար չի նե­րում:

­Սա­կայն խնդիրն այն է, որ ե­թե ի­րա­կա­նում նման ար­գե­լա­փակ­ման Թ­րամ­փը գնա, ա­պա դա բա­ռա­ցիո­րեն «պայ­թեց­նե­լու» է Եվ­րո­պան, ո­րը ներ­կա պա­հին նավ­թամ­թերք հիմ­նա­կա­նում ստա­նում է ԱՄՆ­–ից: Թեեւ կա­րե­լի է կռա­հել, որ հիմ­նա­կան տու­ժողն այս դեպ­քում եւս դառ­նա­լու է Ուկ­րաի­նան:

Թ­րամփն ար­դեն իսկ նման հող նա­խա­պատ­րաս­տում է` ու­ղիղ մե­ղադ­րանք հղե­լով Զե­լենս­կուն, թե ԱՄՆ-ում դի­զե­լա­յին վա­ռե­լի­քի գնե­րը բարձ­րա­նում են Կիե­ւի մեղ­քով. ուկ­րաի­նա­ցի­նե­րը հար­վա­ծում են Ռու­սաս­տա­նի նավ­թա­վե­րամ­շակ­ման հա­մա­կար­գին, եւ դա գնե­րի վրա ազ­դում է ա­վե­լի շատ, քան ան­գամ Մեր­ձա­վոր Ար­եւել­քի ի­րա­վի­ճա­կը, բա­ցատ­րեց նա` ա­վե­լաց­նե­լով. «Ե­թե դա տե­ղի չու­նե­նար, մենք դի­զե­լա­յին վա­ռե­լի­քի խնդիր չէինք ու­նե­նա»։ Ս­րա­նով, ի­հար­կե, եր­կու ուղ­ղութ­յամբ է փոր­ձում հող նա­խա­պատ­րաս­տել: Նախ, որ Ի­րա­նի ուղ­ղութ­յամբ իր սե­փա­կան սխալ­նե­րի պատ­ճա­ռով չէ, որ այս վի­ճակն է, եւ ա­պա` ուկ­րաի­նա­ցի­ներն են մե­ղա­վոր, պետք չէ նրանց պաշտ­պա­նել թե­զե­րի հիմ­քով: Ինչ­քա­նով դա կազ­դի ա­մե­րիկ­յան ընտ­րող­նե­րի վրա, ի­րենց վե­րա­բե­րող հար­ց է: Բայց այն, որ այս կուր­սը հա­վել­յալ ու բա­վա­կա­նին լուրջ ճնշում է գե­նե­րաց­նում Կիե­ւի ուղ­ղութ­յամբ, դա դժվար չէ տես­նել:

Իր հեր­թին, Մոսկ­վան եւս կտրուկ մե­ծաց­նում է Կիե­ւի ուղ­ղութ­յամբ ճնշում­նե­րի դո­զան: Այն է, գնա­լով ընդ­լայն­վում են ոչ թե պար­զա­պես ռու­սա­կան հար­ված­նե­րը, այլ վեր­ջին օ­րե­րին նո­րից հիմ­նա­կան թի­րախ է դար­ձել է­ներ­գե­տի­կան: Ընդ ո­րում, խոց­ման տակ են ոչ միայն ար­տադ­րող կա­յան­նե­րը, այլ նաեւ կա­րե­ւո­րա­գույն հա­մա­կար­գե­րից մե­կը` է­ներ­գա­փո­խանց­ման բարձ­րա­վոլտ ցան­ցը, ո­րը մինչ այս հիմ­նա­կա­նում ան­ձեռնմ­խե­լի էր: Այ­սինքն, ե­թե մինչ այս Ուկ­րաի­նան դեռ կա­րո­ղա­նում էր ա­տո­մա­յի­ն է­ներ­գիա­յի եւ ներ­մու­ծում­նե­րի հաշ­վին է­լեկտ­րա­կա­նութ­յան ո­րո­շա­կի մա­կար­դակ ա­պա­հո­վել, ա­պա այս եր­կու կա­րե­ւոր ուղ­ղութ­յուն­նե­րը կա­րող են զրո­յա­նալ, ե­թե փո­խադր­ման հա­մա­կար­գը շար­քից դուրս բեր­վի: Ս­րա­ն էլ, ե­թե գու­մար­վում են 24/7 ռե­ժի­մի ան­ցած «սո­վո­րա­կան» հար­ված­նե­րը, ռազ­մա­ճա­կա­տա­յին ի­րո­ղութ­յուն­ներն ու բա­զում այլ մեծ ու փոքր խնդիր­նե­րը, ձմռան մո­տե­նա­լը, ա­պա կա­րե­լի է պատ­կե­րաց­նել ճնշու­մա­յին այն մա­կար­դա­կը, որն այս պա­հին ստա­նում է Զե­լենս­կին: Եվ­րո­պա­ցի­նե­րի ա­ճող ներ­քին խնդիր­ներն էլ իր հեր­թին են ա­հագ­նա­ցող տեմ­պե­րով սկսել նվա­զեց­նել Զե­լենս­կուն օգ­նե­լու եր­բեմ­նի ան­վե­րա­պահ պատ­րաս­տա­կա­մութ­յան մա­կար­դա­կը:

Ի­մաստն էլ կա­րե­լի է հաս­կա­նալ. Թ­րամ­փը փոր­ձում է հո­կտեմ­բե­րի ըն­թաց­քում Զե­լենս­կիի ձեռ­քից բռնած տա­նել Պու­տի­նի մոտ, եւ ներ­կա ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը, ի­հար­կե, հիմ­նա­կա­նում ուղղ­ված են այդ ճա­նա­պար­հի խոչըն­դոտ­նե­րը մաք­րե­լուն: Ու ե­թե հան­կարծ ստաց­վի, ա­պա նո­յեմ­բե­րի 3–ի շե­մին Թ­րամ­փին կհա­ջող­վի նկա­տե­լիո­րեն բա­րե­լա­վել ընտ­րութ­յուն­նե­րի հետ կապ­ված իր ներ­քին դիր­քե­րը: Ն­ման է, որ ե­թե չստաց­վի, կա նաեւ «Բ պլա­նը». երբ ԱՄՆ­–ում ակ­տի­վո­րեն հա­կաուկ­րաի­նա­կան քա­րոզ­չա­կան հող է նա­խա­պատ­րաստ­վում, թե տե­սեք, Զե­լենս­կու մեղ­քով է, որ ավ­տո­մե­քե­նա վա­րե­լու հա­մար մեծ փո­ղեր եք ծախ­սում, ա­պա այդ հիմ­քի վրա Թ­րամ­փը նաեւ հնա­րա­վո­րութ­յուն է ստա­նում` հայ­տա­րա­րել Մոսկ­վա­յի հետ սե­պա­րատ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի մա­սին, այդ թվում, ին­չու ոչ, գո­նե նախ­նա­կան փու­լում ա­մե­րիկ­յան ներ­քին շու­կա­յի հա­մար պայ­մա­նա­վոր­ված` ոչ մի­ջազ­գա­յին գնե­րով ռու­սա­կան նավ­թի մեծ քա­նակ­ների ձեռք­բեր­ման տես­քով. ա­մեն դեպ­քում, նման մի շարք ազ­դակ­ներ այս պա­հին տե­սա­նե­լի են: Ու ե­թե հա­ջող­վի հաս­նել ներ­քին գնե­րի քիչ թե շատ տե­սա­նե­լի անկ­ման դի­նա­մի­կա­յի, ա­պա դրա­նով Թ­րամ­փը ընտ­րութ­յուն­նե­րը փրկե­լու շանս է ստա­նում:

Այս­պի­սով, ինչ­պես եւ սպա­սում էինք, ա­ռա­վել քան թեժ հոկ­տեմ­բեր է սպաս­վում, եւ ներ­կա զար­գա­ցում­նե­րը եւս հենց այդ մա­սին են խո­սում:

Այս թեմայով Ում ատոմակայանն է Նիկոլի ճաշակով` Վաշինգտոնի՞, թե` Մոսկվայի ԵՄ-ում բենզինի գները տարեսկզբից ի վեր բարձրացել են 140%-ով, իսկ դիզելային վառելիքինը՝ 100 ԵԱՏՄ-ում պահպանվում են ՀՀ-ի հանդեպ սահմանափակումները, դրանք դժվարություններ են ստեղծում Ով է Արթուր Օհանյանը, ում առավոտյան ձերբակալել է Հակակոռուպցիոն կոմիտեն ԱՄՆ-ն ուղարկում է երրորդ ավիակիր խումբը և 10,000 զինվոր՝ Իրանի հետ պատերազմը վերսկսելու համար. Wall Street Journal