Կրոնական իրավունքների խումբը զգուշացնում է՝ եկեղեցու ղեկավարությունը փոխելու պետության փորձը մտահոգիչ է

Կրոնի և համոզմունքի ազատության հարցերով զբաղվող նորվեգական Forum 18 իրավապաշտպան կազմակերպությունը նոր հրապարակված զեկույցում քննադատել է Հայաստանի իշխանությունների քայլերը Հայ առաքելական եկեղեցու ղեկավարության փոփոխության ուղղությամբ՝ դրանք դիտարկելով եկեղեցու ինքնավարության և կրոնի ազատության համատեքստում։

Սեպտեմբերի 9-ին հրապարակված նյութում Forum 18-ը նշում է, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հունիսյան խորհրդարանական ընտրություններից առաջ իր նախընտրական ծրագրում ներառել էր Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի հեռացման և նոր կաթողիկոսի ընտրության հարցը։ Նույն նպատակը հետագայում ընդգրկվել է կառավարության 2026-2031 թթ. ծրագրում, որը Ազգային ժողովը հաստատել է օգոստոսի 25-ին։

Կառավարության ծրագրում եկեղեցու ղեկավարության փոփոխությունը ներկայացվում է որպես «հոգևոր անվտանգության» և եկեղեցու բարեփոխման խնդիր։ Փաստաթղթով նախատեսվում է գործող կաթողիկոսի հեռացումը, կաթողիկոսական տեղապահի ընտրությունը և եկեղեցու նոր կանոնադրության ընդունումը։

Հայ առաքելական եկեղեցու Գերագույն հոգևոր խորհուրդը հայտարարել է, որ կառավարությունը նման հարցերը պետական ծրագրում ներառելու սահմանադրական լիազորություն չունի։ Խորհրդի խոսքով՝ Ազգային ժողովը ևս իրավասու չէ քննարկել եկեղեցու ներքին հարցերը։

Forum 18-ը հիշեցնում է, որ Հայաստանի Սահմանադրությամբ կրոնական կազմակերպություններն ինքնավար են։ «Խղճի ազատության և կրոնական կազմակերպությունների մասին» օրենքը սահմանում է պետության և եկեղեցու տարանջատումը և պետությանն արգելում միջամտել կրոնական կազմակերպությունների ներքին գործերին, եթե դրանք գործում են օրենքի սահմաններում։ Հայ առաքելական եկեղեցու մասին առանձին օրենքով ևս ճանաչվում է եկեղեցու ինքնակառավարման իրավունքը։

Վարչապետի խոսնակ Մելանյա Հարությունյանը Forum 18-ին ասել է, որ պետությունը «չի կարող և չի ցանկանում» կաթողիկոս նշանակել։ Նրա խոսքով՝ դա կարող է անել միայն Ազգային եկեղեցական ժողովը։ Կառավարության նպատակը, ըստ Հարությունյանի, եկեղեցու սեփական կառավարման մարմինների բնականոն աշխատանքի վերականգնումն է։ Նա նաև պնդել է, որ Ազգային եկեղեցական ժողովը չի գումարվել 1999-ից, թեև եկեղեցու կանոնադրությամբ պետք է գումարվի առնվազն յոթ տարին մեկ։

Forum 18-ի հրապարակումը նաև անդրադառնում է Գարեգին Բ-ի և Գերագույն հոգևոր խորհրդի վեց եպիսկոպոսների դեմ քրեական գործին։ Նրանց մեղադրում են Մասսյացոտնի թեմի նախկին առաջնորդ Գևորգ Սարոյանին պաշտոնում վերականգնելու վերաբերյալ դատարանի որոշման կատարումը խոչընդոտելու մեջ։ Մեղավոր ճանաչվելու դեպքում նրանց կարող է հասնել մինչև երկու տարվա ազատազրկում։

Աղբյուրը՝ civilnet.am

Այս թեմայով Հերթական դատավորն է փորձում հրաժարվել Կաթողիկոսի «գործը» քննելուց Նիկո՛լ, սա էլ կանցնի, Մխիթար Գոշի դատաստանով ես դատվելու. քաղաքացի Ի՞նչ է մեզ սպասում Եվրոպայում․ թվեր, որոնք չեն ուզում տեսնել Ենոքավանցին գալով Երեւան՝ տեղացիներին պարտադրեց սովորել բոլոր դատարանների հասցեները ոչ միայն Երեւանում․․․ «Եհովայի վկաներ» կազմակերպության հայաստանյան գրասենյակը բացահայտում է մարզահամերգայինում տեղի ունեցած համաժողովների նպատակը