ՏՈՒԺՈՂԻՆ ՄԵՂԱԴՐԵԼՈՒ ՓՈԽԱՐԵՆ՝ ՔՆՆԵ՛Ք ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆԸ. Իրավապաշտպան

Իրավապաշտպան Մհեր Կարագոզյանը գրում է

«Մանիֆեստ» հարթակի գործունեությունից տուժած քաղաքացիների խնդիրը մեզ դիմելուց հետո մենք ուղղորդել ենք իրավապահ մարմիններ՝ հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելու համար։

Քանի որ քաղաքացիներից վերցվել են տարբեր չափերի գումարներ՝ այդ թվում՝ միլիոնավոր դրամներ, իբրև ներդրումներ կատարել սովորեցնելու նպատակով։ Դասընթացների փոխարեն քաղաքացիներին հետագայում առաջարկվել է նաև «օգնել» ներդրումներ կատարել և շահույթով դուրս գալ։ Արդյունքում, ըստ քաղաքացիների ներկայացրած տվյալների, նրանք ոչ միայն չեն ստացել խոստացված արդյունքը, այլև կրել են էական ֆինանսական վնասներ։

Այս հարցի վերաբերյալ մենք բազմիցս բողոքի ակցիաներ ենք իրականացրել՝ պահանջելով պետական պաշտպանություն և արդյունավետ քննություն տուժած քաղաքացիների համար։

Եվ հիմա՝ քննիչի վարքագծի մասին։

Մեր շահառուներից մեկին երեկ արդեն երկրորդ անգամ կանչել են ցուցմունք տալու։ Քննության ընթացքում Քննչական կոմիտեի քննիչ Էդիկ Զազյանը, ըստ քաղաքացու փոխանցած տեղեկության, քննարկել է նրա անձնական որակները, զարմացել, թե ինչպես կարող էր քաղաքացին հավատալ նման առաջարկներին, նշել, որ նրան ոչ ոք չի ստիպել դասընթացի մասնակցել, և հարցականի տակ է դրել անգամ խախտման առկայությունը։

Սա անընդունելի մոտեցում է։

Եթե քաղաքացին խաբեության հետևանքով գումար է կորցրել, քննիչի խնդիրը չպետք է լինի նրան հարցնելը՝ «ինչպե՞ս հավատացիր»։

Քաղաքացուն կարող են մոլորեցնել, վստահություն ներշնչել, խոստանալ եկամուտ, ներկայացնել կեղծ կամ խեղաթյուրված տեղեկատվություն։ Հանցագործության քննության առարկան հենց այդ հանգամանքների բացահայտումն է։

Տուժողի միամտությունը, վստահությունը կամ ֆինանսական որոշում կայացնելու հանգամանքը ինքնին չի վերացնում հնարավոր հանցագործության փաստը։

Ավելին՝ նման վերաբերմունքը կարող է ունենալ շատ վտանգավոր հետևանքներ.

Տուժողի նկատմամբ հոգեբանական ճնշում է, երբ նրան ակնարկվում է, որ տեղի ունեցածի համար առաջին հերթին ինքն է մեղավոր։

Տուժողների լռեցման և իրավապահ մարմիններին դիմելուց հիասթափեցնելու վտանգ է ստեղծում։

Անուղղակիորեն նպաստում է նման սխեմաների անպատժելիությանը, որովհետև եթե քննության սկզբում մեղադրանքի փոխարեն կասկածի տակ է դրվում հենց տուժողի վարքագիծը, ապա հանցագործության իրական մեխանիզմը կարող է մնալ երկրորդ պլանում։

???? Եվ ամենակարևորը՝ սա կարող է խաթարել քաղաքացիների վստահությունը քննության և իրավապահ համակարգի նկատմամբ։

Մենք բազմիցս, այդ թվում՝ մեր բողոքի ակցիաների ընթացքում, բարձրաձայնել ենք հենց այս խնդիրը․ տուժած քաղաքացին պետք է պաշտպանված զգա պետության կողմից, ոչ թե իրեն մեղավոր զգա այն բանի համար, որ վստահել է։

Մենք պահանջում ենք ՀՀ Քննչական կոմիտեի ղեկավարությունից պատշաճ գնահատական տալ քննիչ Էդիկ Զազյանի վարքագծին և նրան, օրենքով սահմանված կարգով, ենթարկել համապատասխան պատասխանատվության, եթե հաստատվի, որ նա տուժողի նկատմամբ ցուցաբերել է ոչ պատշաճ և ճնշող վերաբերմունք։

Քաղաքացին իրավունք ունի ոչ միայն հաղորդում ներկայացնել հանցագործության մասին, այլև ակնկալել, որ իր հաղորդումը կքննվի անաչառ, օբյեկտիվ և մասնագիտական մոտեցմամբ։

Տուժողին մեղադրելու փոխարեն՝ քննե՛ք հանցագործությունը։

ՀՀ գլխավոր դատախազություն 
ՀՀ կառավարություն 
ՀՀ քննչական կոմիտե 

Այս թեմայով Քաղաքացուց հափշտակված գումարը պետության եկամուտը չէ. Իրավապաշտպան Մենք Սոսի հետ վաղուց խոսացել ենք ու որևէ խնդիր իրար հետ չունենք. Մհեր Մկրտչյան Կոչ եմ անում՝ չտրվել հերյուրանքներին․ Մհեր Արմենիան փակագծեր է բացում Մհեր Գրիգորյանն արձակուրդում կգտնվի «Հրապարակ»․ Մհեր Ախտոյանը եւ հայրն արտերկրում անհետացել են