Պատահակա՞ն է, որ հենց այս պահին գործնական օրակարգում հայտնվեց Տիգրանաշենի թեման
ՎերլուծությունԱռնվազն տարօրինակ տեսք է ստանում, որ Մերձավոր Արեւելքում ներկայիս հանգուցալուծումային իրավիճակի ֆոնին (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=347549&l=am), Նիկոլ Փաշինյանը հանկարծ որոշեց գնալ մի շարք կտրուկ քայլերի: «Թրամփի ուղի», «դեպի Եվրոպա», «Տիգրանաշենն Ադրբեջան է եւ` վերջ» ու նման այլ թեզերը, իհարկե, առաջին հերթին Հայաստան–Ադրբեջան տիրույթում են: Բայց այն, որ իրականում այդ ամենը ոչ միայն Ռուսաստանի, այլ նաեւ Իրանի ուղղությամբ են մասշտաբային քայլեր, իհարկե, ակնհայտ է, անկախ այն բանից, թե այդ մասին ինչ կասի Նիկոլը:
Կարճ ասած, որ հենց այս պահին առաջ է գալիս Տիգրանաշենը` երբեմնի Քյարքին Ադրբեջանին տալու թեման, հազիվ թե պատահական լինի: Հաշվի առնելով այդ հատվածի ոչ թե միայն կոմունիկացիոն, այլ` ռազմավարական, ըստ այդմ` ռազմական կարեւորագույն նշանակությունը, որը էական է ոչ թե միայն Հայաստանի համար, այլ նաեւ, եթե հանկարծ ողջ տարածաշրջանով մեկ մեծ պատերազմ պայթի:
Կոմունիկացիոն իմաստով Տիգրանաշենը, իհարկե, Հայաստանի համար չափազանց կարեւոր կետ է: Եվ եթե անգամ այն հանձնեն ռազմավարական եւ, առհասարակ, հեռանկարի առումով իրենից որեւէ արժեք չներկայացնող Արծվաշենի դիմաց, ապա Հայաստանի կորուստն ակնհայտ է: Հիշեցնենք, գյուղը, ավելի կոնկրետ` անկլավը գտնվում է դեպի Մեղրի տանող մայրուղու վրա, եւ միայն դա արդեն իսկ վկայում է լոգիստիկ հսկայական նշանակության մասին: Բայց դրանով հանդերձ, սա դեռ մահացու խնդիր չէ: Նայենք քարտեզին. իրականում այս պահին էլ կա առնվազն երկու ճանապարհ, որով կարելի է շրջանցել Տիգրանաշենը: Նախ, Զանգակատուն–Վեդի ճանապարհը, որը սկսվում է մինչ անկլավին հասնելը: Նաեւ կա Եղեգնաձորից Սեւանի գոտի դուրս գալու տարբերակը: Ճիշտ է, այդ ճանապարհները պետք է նորոգել, դրանք մեծ ծախսեր են պահանջում: Բայց տեսականորեն, կա Տիգրանաշենի կորստով առաջացող լոգիստիկ խնդիրը լուծելու մեխանիզմ:
Այլ բան է, եթե խոսում ենք Տիգրանաշենի անկլավ կոչվող կետի ռազմական նշանակության մասին: Եթե Ադրբեջանը տիրի այդ կետին, ապա պատերազմի դեպքում բավականին նպաստավոր ճանապարհներով դեպի Սեւան` Մարտունի հարվածելը եւ Վարդենիսով` Քելբաջար դուրս գալը դառնում է, այսպես ասած, տեխնիկայի խնդիր: Առավել եւս, որ այդ կողմում Հայաստանը որեւէ պաշտպանական համակարգ չունի եւ ուժերի սահմանափակության պայմաններում չի կարող ունենալ: Այն դեպքում, երբ ներկա պահին ռելիեֆային պայմանները որոշակի պաշտպանություն Հայաստանին տալիս են: Գումարած, նման հարվածը, իհարկե, Նախիջեւանի միջոցով կստանա Թուրքիայի օգնությունը:
Այսինքն, առաջանում է ոչ միայն Սյունիքը, այլ, առհասարակ, Սեւանից ներքեւ գտնվող ամեն բան կորցնելու ռեալ ռիսկ: Հայաստանի համար դա նշանակում է ոչնչացում, ինչքան էլ որ Նիկոլը խոսի «հազարամյա խաղաղության» իր հորինվածքների մասին:
Սակայն պակաս չեն նաեւ այն խնդիրները, որոնք կունենա Իրանը (դեռ Ռուսաստանին մի կողմ թողնենք): Ներկա պահին Իրանը, անկախ պատերազմական վիճակից, շարունակում է ակտիվորեն կառուցել Սյունիքով անցնող Հյուսիս–Հարավ ճանապարհը: Թե ինչու, ինչքանով է Թեհրանի համար ոչ միայն տնտեսական, այլ նաեւ զուտ ռազմական–ռազմավարական իմաստով կարեւոր դա, նույնիսկ մեկնաբանելու կարիք չկա: Եվ ահա, Տիգրանաշենը հանձնելու պարագայում Իրանի համար ռիսկերը միանգամից են ի հայտ գալիս: Կրկնենք, տարածաշրջանը մեծ պատերազմի շեմին է, եւ դա շատ ավելի հավանական է դարձնում, որ Թուրքիան, եթե խառնվի այս մեծ խաղին, կցանկանա վերահսկել Սեւանից հյուսիս` մինչեւ Իրանի սահմանը գտնվող ողջ հատվածը: Իսկ այդ դեպքում ՆԱՏՕ–ն, իր բոլոր հնարավորություններով հանդերձ, պարզապես «կախվում է» ուղիղ Թեհրանի վրա` ստանալով ցամաքային գործողությունների անսահման հնարավորություններ: Իհարկե, նման սցենարների դեպքում հնարավոր է նաեւ Իրանի կանխարգելիչ հարվածը: Բայց ինչ սցենարով էլ հետագա իրադարձությունները զարգանան, Հայաստանից պարզապես բան չի մնալու:
Այսինքն, արդեն ամենեւին էլ հռետորական տեսք չունի հարցը, թե պատահակա՞ն է, որ հենց այս պահին գործնական օրակարգում հայտնվեց Տիգրանաշենի թեման: Նաեւ, որ զուգահեռաբար Փաշինյանը սկսեց ամենաբաց տեքստով խոսել ՀԱՊԿ–ից վերջնականապես դուրս գալու մասին:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/71232

