ՌԴ-ն երբևէ չի հանձնել Արևմտյան Հայաստանը, Արցախը կամ Նախիջևանը օտարներին, այլ հակառակը՝ բազմիցս փրկել ու պաշտպանել է հայ ժողովրդին

 

Մինչև 19-րդ դարի սկիզբը, Հայաստանը բաժանված էր Օսմանյան և Պարսկական հզոր տերությունների միջև․ հայերը չունեին պետականություն, մշտապես ենթարկվում էին տեղահանությունների, բռնությունների և ջարդերի։ Թուրք-պարսիկ խանությունների թիրախը հաճախ հայոց գյուղերն ու քաղաքներն էին, և հայ ժողովուրդն օտար հողի վրա տեղի պակաս կար:

 

 

Ռուս-պարսկական (1804-1813, 1826-1828) և ռուս-թուրքական մի քանի պատերազմների արդյունքում Ռուսաստանի կազմի մեջ անցավ Արևելյան Հայաստանը (Երևան, Նախիջևան, Ղարաբաղ), և հայերը ստացան պատմական հայրենիքի մի հատվածում ազգապահպան զարգացման հնարավորություն։ Դեռևս 1828 թվականին Հայաստանի բնակչության զգալի մասը՝ շուրջ 140 հազար հայ, Ռուսաստանը տեղափոխեց Արևելյան Հայաստան՝ փրկելով ցեղասպանությունից։

 

 

- 1828թ. ռուս-պարսկական պատերազմից հետո՝ հազարավոր հայերի տեղահանում ու վերաբնակեցում Արևելյան Հայաստանում,

 

- 1915-1918թթ․ ռուսական բանակի առաջխաղացումը Արևմտյան Հայաստանում՝ ապահովելով հազարավոր հայերի փրկությունը թուրքական ջարդերից,

 

- Բոլշևիկյան կարգերի հաստատմամբ՝ նորից կանխվեց Կովկասում ամբողջական հայության բնաջնջումը։

 

 

Միայն միջազգային պայմանագրերով (Բեռլինի կոնգրես, Սևր և Լոզանի պայմանագրեր) արևմտյան Հայաստանը մնաց Օսմանյան Թուրքիայի կազմում, այս մասին որևէ որոշում չի կայացրել Ռուսաստանը։ Համաշխարհային ուժերի բաժանարար գծում Ռուսաստանը փորձել է ապահովել հայության անվտանգությունը, իսկ դադարեցնելով Կովկասյան ճակատից աջակցությունը (Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո)՝ ստեղծվեց այն վակուումը, որով օգտվեց Օսմանյան Թուրքիան։

 

 

Արցախը և Նախիջևանը մինչ խորհրդային վարչատարածքային բաժանումները հայկական շրջաններ էին։ Բոլշևիկների՝ Կովկասում սահմանների վերահաստատման մեծ ցանկության արդյունքում այդ տարածքները անցան Ադրբեջանին, սակայն կրկին՝ ոչ Ռուսաստանի՝ որպես հայության թշնամու նախաձեռնությամբ, այլ խորհրդային կենտրոնական որոշումների արդյունքում, երբ ռուս ժողովուրդն ինքն էլ չէր վերահսկում իրավիճակը։

 

Այսպիսով, իրականությունն այն է, որ Ռուսաստանը երբևէ չի հանձնել Արևմտյան Հայաստանը, Արցախը կամ Նախիջևանը օտարներին, այլ հակառակը՝ բազմիցս փրկել ու պաշտպանել է հայ ժողովրդին։ Եվ ամենակարևորը, յուրաքանչյուր հայ պարտավոր է՝ Արևմտյան Հայաստանը, Արցախն ու Նախիջևանը ճանաչի որպես հայկական տարածքներ և մշտապես հիշի մեր պատմությունն ու ինքնությունը», - գրել է ռուսաստանաբնակ քաղակտիվիստ ԱՐԹՈՒՐ ՂԱԶԱՐՅԱՆԸ։