ԱՀԱԶԱՆԳ. Արցախցիները զրկված են վարորդական իրավունքի վերականգնման հնարավորությունից

ՀՀ քաղաքացիները, որոնք զրկված են եղել վարորդական իրավունքից փաստացի վարորդական իրավունքը վերականգնվում է որոշակի պայմաններում։Մինչդեռ Արցախցիներին նման հնարավորություն տրված չէ։Վերջերս արցախցիները հավաքվել են ՀՀ կառավարության մոտ, իրենց բողոքը ներկայացրել ՀՀ կառավարությանը։Ինչքանով է այն հիմնավորված,-այս մասին «Իրավունքի» հետ զրու՛ցում ասաց արցախցի հայտնի փաստաբան Ռաֆայել Մարտիրոսյանը.

- Եթե կառավարության որոշմամբ ՀՀ քաղաքացիների մի խմբի համար ստեղծվում է վարորդական իրավունքի վերականգնման հնարավորություն, իսկ նույն իրավական և փաստական վիճակում գտնվող արցախցի քաղաքացիները զրկվում են այդ հնարավորությունից, ապա առաջանում է իրավահավասարության սկզբունքի պահպանման լուրջ հարց։ՀՀ Սահմանադրությունը երաշխավորում է օրենքի առջև հավասարությունը և արգելում է խտրականությունը։ Հավասարության սկզբունքը նշանակում է, որ նույն կամ համադրելի իրավիճակում գտնվող անձինք պետք է արժանանան նույն իրավական վերաբերմունքին, եթե տարբերակված մոտեցման համար չկա օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում։Եթե պետությունը տարբերակում է անձանց միայն այն պատճառով, որ նրանք արցախցիներ են կամ գտնվում են հատուկ կարգավիճակում, ապա այն պարտավոր է ցույց տալ, թե որն է այդ տարբերակման օրինական նպատակը և ինչու է այն համաչափ։ Առանց նման հիմնավորման նման տարբերակված կարգավորումը կարող է առաջացնել Սահմանադրության  համապատասխանության խնդիր։Նկատենք, որ միշտ չէ,որ տարբերակված վերաբերմունքն ինքնին  խտրականություն է։Սակայն դրա հետ մեկտեղ պետք է նկատի ունենալ, որ եթե համադրելի իրավիճակում գտնվող անձանց նկատմամբ կիրառվում է տարբեր վերաբերմունք  ու տարբերակումը չունի օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում, ապա այն ուղղակի հակասում է համաչափության սկզբունքին։Տարբերակված վերաբերմունքի հետ կապված ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ունի մի շարք որոշումներ՝խտրականության արգելքի բովանդակության վերաբերյալ։Բացի այդ,  ՄԻԵԴ-ը ունի  ձևավորված մոտեցում (Կոնվենցիայի 14-րդ հոդված և Արձանագրություն №12), ըստ որի.Տարբերակված վերաբերմունքը համարվում է խտրական, եթե այն չունի օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում, չի հետապնդում օրինական նպատակ կամ կիրառված միջոցները համաչափ չեն հետապնդվող նպատակին։Այս ձևակերպումը ՄԻԵԴ-ի կայուն նախադեպային իրավունքի ընդհանուր սկզբունքն  է։Հետևապես , եթե չկա օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում տարբերակված մոտեցման մեջ, ապա այն հակասահմանադրական է;Այստեղից էլ հարց է առաջանում, թե արդյոք կառավարությունը դա չի գիտակցել կամ գիտակցում։Իմ համոզմամբ լիովին տիրապետում է տարբերակման համաչափության սկզբունքին։Սակայն, նկատի ունենալով այդ իրավական ակտի ծննդի ժամանակաշրջանը, մնում է կասկածել, որ  դա պարզապես կապված էր ընտրական գործընթացի հետ։Ես կարծում եմ, որ նշված կասկածները չեզոքացնելու ուղղությամբ ,ՀՀ ոչինչ չի մնում անել,  քան Արցախցիների վարորդական իրավունքի վերականգնման ուղղությամբ ողջամիտ քայլեր ձեռնարկել։Դա կարևորվում է նրանով , որ հանրության մտահանգումներում կան նաև արցախցիների նկատմամբ խտրական պատկերացումներ,ինչը պարզապես հակադրվում է ինտեգրման անհրաժեշտությանը։Այս առումով գտնում եմ, բացասական գնահատակաները վերացնելու համար արցախցիների վարորդական իրավունքները կվերականգնվեն, այլ կերպ կամրապնդվի այն դիտարկումները, որը կապված է արցախցիների նկատմամբ բացասական վերաբերմունքի հետ։

Այս թեմայով Ռուսները ոչնչացրել են Ուկրաինայի զինված ուժերի համար բեռներ տեղափոխող եւս հինգ բեռնանավեր (Տեսանյութ) ԵՄ դեսպանները կրկին չեն կարողացել համաձայնության գալ Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները երկարաձգելու հարցում Բելառուսը օգնում է Ռուսաստանին հարվածել Լեհաստանի հետ սահմանին. Ուկրաինացի ռազմական վերլուծաբաններ Ucom Fellowship-ի մասնակիցները Ucom-ում հանդիպեցին Ռալֆ Յիրիկյանի հետ Թող ՔՈ ճանապարհը միշտ լինի հաղթանակերով լի, իսկ սիրտդ՝ խաղաղ ազնվագույն գերդաստանի արժանի ժառանգ