ԱՀԱԶԱՆԳ. Արցախցիները զրկված են վարորդական իրավունքի վերականգնման հնարավորությունից

ՀՀ քաղաքացիները, որոնք զրկված են եղել վարորդական իրավունքից փաստացի վարորդական իրավունքը վերականգնվում է որոշակի պայմաններում։Մինչդեռ Արցախցիներին նման հնարավորություն տրված չէ։Վերջերս արցախցիները հավաքվել են ՀՀ կառավարության մոտ, իրենց բողոքը ներկայացրել ՀՀ կառավարությանը։Ինչքանով է այն հիմնավորված,-այս մասին «Իրավունքի» հետ զրու՛ցում ասաց արցախցի հայտնի փաստաբան Ռաֆայել Մարտիրոսյանը.

- Եթե կառավարության որոշմամբ ՀՀ քաղաքացիների մի խմբի համար ստեղծվում է վարորդական իրավունքի վերականգնման հնարավորություն, իսկ նույն իրավական և փաստական վիճակում գտնվող արցախցի քաղաքացիները զրկվում են այդ հնարավորությունից, ապա առաջանում է իրավահավասարության սկզբունքի պահպանման լուրջ հարց։ՀՀ Սահմանադրությունը երաշխավորում է օրենքի առջև հավասարությունը և արգելում է խտրականությունը։ Հավասարության սկզբունքը նշանակում է, որ նույն կամ համադրելի իրավիճակում գտնվող անձինք պետք է արժանանան նույն իրավական վերաբերմունքին, եթե տարբերակված մոտեցման համար չկա օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում։Եթե պետությունը տարբերակում է անձանց միայն այն պատճառով, որ նրանք արցախցիներ են կամ գտնվում են հատուկ կարգավիճակում, ապա այն պարտավոր է ցույց տալ, թե որն է այդ տարբերակման օրինական նպատակը և ինչու է այն համաչափ։ Առանց նման հիմնավորման նման տարբերակված կարգավորումը կարող է առաջացնել Սահմանադրության  համապատասխանության խնդիր։Նկատենք, որ միշտ չէ,որ տարբերակված վերաբերմունքն ինքնին  խտրականություն է։Սակայն դրա հետ մեկտեղ պետք է նկատի ունենալ, որ եթե համադրելի իրավիճակում գտնվող անձանց նկատմամբ կիրառվում է տարբեր վերաբերմունք  ու տարբերակումը չունի օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում, ապա այն ուղղակի հակասում է համաչափության սկզբունքին։Տարբերակված վերաբերմունքի հետ կապված ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ունի մի շարք որոշումներ՝խտրականության արգելքի բովանդակության վերաբերյալ։Բացի այդ,  ՄԻԵԴ-ը ունի  ձևավորված մոտեցում (Կոնվենցիայի 14-րդ հոդված և Արձանագրություն №12), ըստ որի.Տարբերակված վերաբերմունքը համարվում է խտրական, եթե այն չունի օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում, չի հետապնդում օրինական նպատակ կամ կիրառված միջոցները համաչափ չեն հետապնդվող նպատակին։Այս ձևակերպումը ՄԻԵԴ-ի կայուն նախադեպային իրավունքի ընդհանուր սկզբունքն  է։Հետևապես , եթե չկա օբյեկտիվ և ողջամիտ հիմնավորում տարբերակված մոտեցման մեջ, ապա այն հակասահմանադրական է;Այստեղից էլ հարց է առաջանում, թե արդյոք կառավարությունը դա չի գիտակցել կամ գիտակցում։Իմ համոզմամբ լիովին տիրապետում է տարբերակման համաչափության սկզբունքին։Սակայն, նկատի ունենալով այդ իրավական ակտի ծննդի ժամանակաշրջանը, մնում է կասկածել, որ  դա պարզապես կապված էր ընտրական գործընթացի հետ։Ես կարծում եմ, որ նշված կասկածները չեզոքացնելու ուղղությամբ ,ՀՀ ոչինչ չի մնում անել,  քան Արցախցիների վարորդական իրավունքի վերականգնման ուղղությամբ ողջամիտ քայլեր ձեռնարկել։Դա կարևորվում է նրանով , որ հանրության մտահանգումներում կան նաև արցախցիների նկատմամբ խտրական պատկերացումներ,ինչը պարզապես հակադրվում է ինտեգրման անհրաժեշտությանը։Այս առումով գտնում եմ, բացասական գնահատակաները վերացնելու համար արցախցիների վարորդական իրավունքները կվերականգնվեն, այլ կերպ կամրապնդվի այն դիտարկումները, որը կապված է արցախցիների նկատմամբ բացասական վերաբերմունքի հետ։

Այս թեմայով Եվրոպային սպառնում է պառակտում Ռուսաստանի և աջերի վերելքի հետ կապված. The Economist Որ ուժերն են մասնակցում Կարապետյանի տան հավաքին Պատերազմի սկզբից արդեն խախտվել էր պատերազմի «այբուբենը». Նոյեմբերի 9-ին պայմանագրից 6 տարի անց Հայտնի իրավապաշտպանը հրատապ հայտարարությամբ է հանդես եկել ԱՄՆ ընտրություններում պարտության համար Թրամփի շրջապատում «քավության նոխազ» կդառնա Փիթ Հեգսեթը