Քչերը գիտեն, թե ինչու է Տավուշում Վարդավառը ավելի ուշ գալիս

Հայաստանի մեծ մասում Վարդավառն ավարտվելուց երկու շաբաթ անց Տավուշի բազմաթիվ համայնքներում տոնն ասես նոր է սկսվում։ Այստեղ դարեր շարունակ պահպանվել է «Վրթիվոր» կամ «Վրթիվեր» կոչվող ավանդույթը, որի համաձայն տոնը նշվում է հուլիսի 20-ից հետո եկող առաջին կիրակի օրը։ 2026 թվականին այն կնշվի հուլիսի 26-ին։

Թեև Հայ Առաքելական Եկեղեցին Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնը նշում է ամբողջ Հայաստանում նույն օրը՝ եկեղեցական տոմարով, Տավուշում ժողովրդական ավանդույթը շարունակում է ապրել իր առանձնահատուկ ձևով։ Վրթիվորի օրը բազմաթիվ ընտանիքներ բարձրանում են ուխտատեղիներ, այցելում մատուռներ, հավաքվում մեծ սեղանների շուրջ, իսկ երեխաների ու երիտասարդների ջրախաղերը տոնին հատուկ աշխուժություն են հաղորդում։

Տեղական ավանդույթի համաձայն՝ շատ համայնքներում քահանաները նույնպես միանում են ժողովրդական տոնակատարությանը․ նրանք այցելում են սրբավայրեր, օրհնում ուխտավորներին և մասնակցում համայնքային միջոցառումներին՝ լինելով ժողովրդի կողքին նաև այս օրը։ Այդպիսով Տավուշում եկեղեցական և ժողովրդական ավանդույթները ներդաշնակորեն լրացնում են միմյանց։

Վրթիվորը պարզապես Վարդավառի «ուշացած» տարբերակը չէ։ Այն Տավուշի ինքնության մի մասն է՝ սերունդներին միավորող, նախնիներից փոխանցված ավանդույթ, որն ամեն տարի կրկին կենդանացնում է մարզի գյուղերն ու համայնքները։

Սիրանուշ Մանթաշյան

Այս թեմայով Սեպտեմբերի 19-ին ի՞նչ «տոն» Խաչվերացի տոնը քրիստոնյաներին կրկին հիշեցնում է, որ հավատքի ճանապարհն անցնում է Խաչի խորհրդի միջով Խաչվերացի տոնին Սուրբ Պատարագներ կմատուցվեն Խաչվերացը տոն է Նվազագույնը 100 հազար դրամ․Ինչ գին ունի սեպտեմբերի 1-ը