Ինչ է դառնալու Թրամփի համար իրանական նոր պատերազմը
ՎերլուծությունԻհարկե, հարավկովկասյան տարածաշրջանի վրա (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=344839&l=am), բացի նրանից, թե ինչ է տեղի ունենում ուկրաինական խաղատախտակին, մեծապես ազդում են նաեւ Իրանի շուրջ շարունակվող զարգացումները: Թե ինչու եւ ինչպես, շատ է խոսվել, իմաստ չունի կրկնել:
Այս պահին էլ Իրանը շարունակում է մնալ` նոր մեծ պատերազմ կլինի, թե չի լինի հարցի առաջ: Ընդ որում, առաջին հայացքից պատերազմի հարցը որոշված է. ԱՄՆ–ն եւ Իրանը արդեն որերորդ օրն է, որ հարվածներ են փոխանակում: Թրամփը դիմել է Կոնգրեսին` նոր պատերազմ սկսելու հարցով: Իրանը պատրաստվում է չեղարկել ԱՄՆ–ի հետ ստորագրված հուշագիրը եւ այլն: Սակայն իրողությունն այն է, որ գոնե երեկվա դրությամբ (սա կարող է ամեն պահի փոխվել) կողմերը դեռ վերապահումով էին խոսում նոր պատերազմի մասին: Ավելին, այս օրերի հարվածաշարերը Թրամփն ընկալում էր որպես «մանր փոխհրաձգություն», մի կողմից` սպառնալով, որ կլինի ավելի լուրջ, մի կողմից` ակնարկելով, որ իրավիճակը դեռ չափի մեջ է: Ամեն դեպքում, եթե խոսվում է «մանր փոխհրաձգություն» տերմինաբանությամբ, դա նշանակում է, որ «մեծ փոխհրաձգությանը»` պատերազմին դեռ չեն հասել:
Կա պատերազմ, թե` ոչ, ցույց է տալիս նաեւ հետեւյալ ինդիկատորը: Այն, ինչ կատարվում էր վերջին օրերին, ցանկացած պահի կողմերը կարող են հայտարարել ավարտված` վերադառնալով բանակցություններին: Պատերազմի դեպքում դա է, որ հնարավոր չէ:
Ամեն դեպքում, իրավիճակը դեռ մնում է սրացման դաշտում, եւ այս առումով կան լուրջ մտավախություններ: Նախ, Թրամփը սկսեց խոսել իրանական գաղտնի միջուկային օբյեկտների ոչնչացման մասին` ակնարկելով Կոլանգ լեռան ստորգետնյա հաստատության մասին: Սա համարվում է առկա բոլոր տեսակի զենքերից ապահով ստորգետնյա միջուկային օբյեկտ, որը ոչնչացնել, թերեւս, հնարավոր է փորձել միայն միջուկային զենքով: Դա՞ էր ակնարկում ԱՄՆ նախագահը: Միգուցե, նաեւ հաշվի առնելով իրանական աղբյուրներից երեկ եկած տեղեկատվությունը, որ Իրանում վայրէջք է կատարել ռուսական, այսպես ասած, «Դատաստանի օրվա» ինքնաթիռը: Խոսքը` օդային հրամանատարական կետի մասին է, որը կարող է իր վրա վերցնել կառավարման եւ պատասխան հարվածի գործառույթներն ասենք միջուկային հարվածի դեպքում: Եվ երբ այդ ինքնաթիռը հասնում է Իրան, դա երկու մեսիջ է պարունակում: Նախ, որ կա միջուկային հարվածի մեծ կամ փոքր ռիսկ: Եվ երկրորդ, որ կա նաեւ պատասխան հարվածի սցենարը: Այսինքն, հիմա ամերիկացիները պետք է մտածեն, թե որքանո՞վ է նման պատասխան հարվածը հավանական, ի՞նչ զենքով, եւ ինչո՞ւ են ռուսներն իրենց ինքնաթիռով այդ մասին ակնարկում:
Իսկ եթե բանը չհասնի միջուկային հարվածի, ապա Թրամփի համար նախորդ պատերազմի համեմատ քիչ բան է փոխվում: Պետք է շարունակի սովորական զինատեսակներով Իրանին հարվածելը, Իրանը պատասխան հարվածներ կհասցնի, ու նաեւ անվերջ կխոսեն ցամաքային օպերացիայի անհրաժեշտության մասին:
Չնայած Թրամփի համար այս դեպքում ավելի վատ պատկեր է ստեղծվել: Նա որոշեց հայտարարել, որ Իրանի փոոխարեն ԱՄՆ–ն է վերցնելու Հորմուզի նեղուցի վերահսկողությունը, եւ դրա համար այդ նեղուցից օգտվող արաբական երկրները` իր իսկ դաշնակիցները պետք է վճարեն: Ընդ որում, բեռների 20 տոկոսի չափով, որն Իրանի պահանջած մաքսատուրքի համեմատ ահռելի մեծություն է: Ու ստացվում է նման պատկեր: ԱՄՆ–ն հանուն Իսրայելի պատերազմ սկսեց, դրա արդյունքում Հորմուզի նեղուցով ազատ նավարկության ռեժիմը վերացավ, որից Ծոցի երկրներն արդեն իսկ հսկայական կորուստներ կրեցին: Ու այսքանից հետո դեռ պետք է վճարեն ԱՄՆ–ին, ընդ որում` 20 տոկոս:
Այսքանից հետո էլ սկսեց պատերազմական նոր օջախ ձեւավորվել, երբ Սաուդյան Արաբիան որոշեց հարվածներ հասցնել հուսիթներին` Եմենի մայրաքաղաքին: Իհարկե, հուսիթների պատասխանը չուշացավ, սակայն դա միակ խնդիրը չէ: Հիմա օրակարգում է, բացի Հորմուզից, նաեւ Բաբ էլ Մանդեբի նեղուցը (որը Կարմիր ծով եւ Սուեզի ջրանցք տանող միակ ուղին է, որ որտեղով իրականացվում է համաշխարհային առեւտրի բավականին մեծ մասը) փակելու մասին: Հուսիթներն արդեն մեկ անգամ այն փակել են, եւ ԱՄՆ–ն երկու ավիակրային նավախմբով այդպես էլ չկարողացավ բացել: Ու եթե հիմա բանը հասնի դրան, ապա, մասնավորապես, մեկ բարելի համար նավթի 200 դոլար սակագինը կդառնա երաշխավորված: Այսինքն, եթե ԱՄՆ–ի (դեռ Եվրոպային մի կողմ թողնենք) համար խնդիր էր անգամ Հորմուզի փակ նեղուցը, ապա թե ինչ է լինելու, եթե Բաբ էլ Մանդեբը եւս փակվի, նույնիսկ դժվար է ամբողջական պատկերացում կազմել:
Ահա այս հետեւանքներն էլ աչքի առաջ ունենալով, Թրամփը պետք է շատ արագ կողմնորոշվի` ներկայիս «մանր փոխհրաձգությունը» վերածո՞ւմ է մեծ պատերազմի, թե ռիսկերը, այնուամենայնիվ, շատ մեծ են: Հաշվի առնելով նաեւ միջուկային հարված հասցնելու դեպքում ծայրահեղ անորոշ վիճակը` պատասխան հարվածի դեպքում Իսրայելին սպասող հնարավոր հետեւանքների մասով:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/69682

