Շրջադարձային կետ մեծ պատերազմում

Ա­մեն դեպ­քում, ներ­կա­յումս մտել ենք մի այն­պի­սի գլո­բալ զար­գա­ցում­նե­րի փուլ, որ հե­տա­գա լու­ծում­նե­րը եւս կա­րող են ո­րո­շիչ դառ­նալ ոչ միայն մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նի, այդ թվում` հայ–­ռու­սա­կան հա­րա­բե­րութ­յու­ննե­րի հա­մար, այլ` ամ­բողջ աշ­խար­հի: Խոս­քը նախ Թուր­քիա­յում մեկ­նար­կող ՆԱՏՕ­–ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վի մա­սին է, որ­տեղ, սպաս­վում է, որ կա­րող են մի շարք ա­ռանց­քա­յին լու­ծում­ներ լի­նել: Այդ թվում` Ա­րեւ­մուտ­քի ներ­քին, ԱՄՆ–ՌԴ եւ Եվ­րո­պա–ՌԴ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի հետ կապ­ված: Կարճ ա­սած, ո՞ր կողմ է գնա­լու Թ­րամ­փը. այս հա­րցի շուրջ տե­ւա­կան ժա­մա­նակ է, որ շատ բարդ խաղ է ծա­վալ­վում, եւ ՆԱՏՕ­–ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը կա­րող է շատ հար­ցե­րի պա­տաս­խա­նը տալ:

­Նա­խօ­րեին կա­յա­ցած Պու­տի­նի եւ Թ­րամ­փի հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցի հետ կապ­ված պաշ­տո­նա­կան մեկ­նա­բա­նութ­յուն­նե­րում եր­կու ա­ռանց­քա­յին դե­տալ էր նշված, ո­րոնք, սա­կայն, մի տե­սակ անն­կատ մնա­ցին: Ա­ռա­ջի­նը. զրույ­ցը կա­յա­ցել է ա­մե­րիկ­յան կող­մի նա­խա­ձեռ­նութ­յամբ: Այ­սինքն Թ­րամ­փը, որը այդ օ­րը նշում է ԱՄՆ-ի հո­բել­յա­նա­կան տա­րե­դար­ձը, ո­րի հետ կապ­ված «քիթ սրբե­լու ժա­մա­նակ չու­ներ», հարկ հա­մա­րեց այդ կա­րե­ւոր օր­վա 1.5 ժա­մը հատ­կաց­նել Պու­տի­նին: Սա նշա­նա­կում է, որ այդ զրույ­ցը Թ­րամ­փի հա­մար չա­փա­զանց կա­րե­ւոր էր:

Ի՞նչ ու­ներ Թ­րամփն այդ­պես շտա­պե­լու հա­մար: Ան­կա­րա­յում հու­լի­սի 7-8-ին կա­յա­նում է ՆԱՏՕ-ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը, ո­րին Թ­րամ­փը պետք է ներ­կա­յա­նա իր մի շարք լու­ծու­մա­յին փա­թեթ­նե­րով: Այդ թվում` ԱՄՆ-ի եւ Դա­շին­քի հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի մա­սին: Այ­սինքն, դրա նա­խորդող օ­րե­րին Թ­րամփն ար­դեն պետք է եր­կար-բա­րակ քննար­կում­ներ ու­նե­նար թի­մի հետ, ու նման է, որ նա շատ է կա­րե­ւո­րել այդ ո­րո­շում­նե­րի հա­մար նաեւ Պու­տի­նի հետ զրու­ցե­լը:

­Բայց ին­չո՞ւ վեր­ջին պա­հին, ա­վե­լի շուտ չէ՞ր կա­րող խո­սել` ԱՄՆ-ի Ան­կա­խութ­յան օր­վան չթող­նե­լով: Թե­րեւս այն ի­րա­դար­ձութ­յու­նը, ո­րը տե­ղի ու­նե­ցավ դրա նա­խորդ օ­րը, Թ­րամ­փի հա­մար այլ ժամ­կետ չէր թող­նում:

Ա­հա այս­տեղ գանք հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցի երկ­րորդ կա­րե­ւոր մտքին: Ու­շա­կո­վի խոս­քով` «Պու­տի­նը ներ­կա­յաց­րել է ի­րա­կան ի­րա­վի­ճա­կը մար­տա­դաշ­տում, որ­տեղ ռու­սա­կան ու­ժե­րը ա­ռաջ են շարժ­վում ամ­բողջ ա­ռաջ­նագ­ծի եր­կայն­քով»։ Ա­պա հա­ջոր­դել է ուկ­րաի­նա­կան թե­մա­յով քննար­կում­նե­րը եւ Թ­րամ­փի մի շարք ա­ռանց­քա­յին մտքե­րը:

­Հի­շեց­նենք, հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցից մեկ օր ա­ռաջ Պու­տի­նը հայ­տա­րա­րեց Կոնս­տան­տի­նով­կա­յի գրավ­ման մա­սին, ին­չը հաս­տա­տում են նաեւ օբ­յեկ­տիվ հսկո­ղութ­յան աղբ­յուր­նե­րը: Իսկ Կոնս­տան­տի­նով­կան, ընդգ­ծենք, մե­ծութ­յանբ երկ­րորդ քա­ղաքն է Մա­րիու­պո­լից հե­տո, ո­րը ռու­սա­կան ու­ժե­րը գրա­վե­ցին մար­տե­րով, ընդ ո­րում, հա­մե­մա­տա­բար կարճ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում: Եվ այն, որ հենց այդ փաս­տը կա­րող էր Թ­րամ­փի հա­մար պատ­ճառ դառ­նալ` մինչ Ան­կա­րա մեկ­նելը շատ ա­րագ Պու­տի­նի հետ խո­սե­լու եւ, մի­գու­ցե, շատ ծրագ­րեր վե­րա­նա­յե­լու հա­մար, են­թադ­րե­լի է:

Ի՞նչ պատ­կեր էր մինչ այս:

ՆԱՏՕ-ի գա­գաթ­ա­ժո­ղո­վի նա­խօ­րեին արեւմտ­յան եւ­ ուկ­րաի­նա­կան լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րը լցված էին «ճա­կա­տում գրե­թե ար­մա­տա­կան բեկ­ման» մա­սին նույ­նա­կան պատ­մութ­յուն­նե­րով: Այս  քա­րոզ­չա­կան ար­շա­վը, ո­րի հիմ­քում դրված էին ռու­սա­կան տա­րածք­նե­րին ուղղ­ված ուկ­րաի­նա­կան մե­կը` տաս ներ­կա­յաց­վող հար­ված­նե­րը, ակն­հայ­տո­րեն ուղղ­ված են ո­րո­շա­կի թի­րա­խի՝ ԱՄՆ նա­խա­գա­հին: Ընդ­հա­նուր տե­ղե­կատ­վա­կան ար­շա­վը կա­ռուց­ված է դա­սա­կան քա­ղա­քա­կան լոբ­բին­գի օ­րենք­նե­րի հա­մա­ձայն: Թ­րամ­փը, ո­րը հայտ­նի է իր գործ­նա­կան մո­տեց­մամբ, չի սի­րում ներդ­րում­ներ կա­տա­րել այն­պի­սի նա­խագ­ծե­րում, ո­րոնք շա­հա­բա­ժին­ներ չեն բե­րում: Եվ որ­պես­զի Վա­շինգ­տո­նը բա­ցի նոր զեն­քի փա­թեթ­ներ, Կի­եւը եւ ն­րա եվ­րո­պա­կան գոր­ծըն­կեր­նե­րը պետք է ցու­ցադ­րեն ի­րենց «ապ­րանք­նե­րը»: Այ­սինքն՝ հա­մո­զեն Ս­պի­տակ տա­նը, որ Ուկ­րաի­նա­յի զին­ված ու­ժե­րը բա­ռա­ցիո­րեն մեկ քայլ հե­ռու են ռազ­մա­վա­րա­կան ա­ռա­ջըն­թա­ցից, եւ­ որ վերջ­նա­կան հար­ձակ­ման հա­մար անհ­րա­ժեշտ է միայն ա­վե­լի շատ ա­մե­րիկ­յան սար­քա­վո­րում­ներ:

Ն­մա­նա­տիպ սցե­նար ար­դեն դի­տարկ­վել է, օ­րի­նակ, վեր­ջերս Եվ­րո­պա­յում կա­յա­ցած G7 գա­գաթ­ա­ժո­ղո­վից ա­ռաջ: Այ­նու­հետեւ, գա­գաթ­ա­ժո­ղո­վի նա­խօ­րեին, Մոսկ­վա­յի վրա ա­նօ­դա­չու թռչող սար­քե­րի հար­ձա­կում ի­րա­կա­նաց­վեց: Ո­րո­շա­կի թի­րախ­ներ, ի­հար­կե, խոց­վե­ցին. այլ բան չէր կա­րող լի­նել: Բայց այդ ա­մենն այն­պի­սի ճո­խութ­յամբ հրամց­վեց, որ դրա տակ մեկ միտք էր ընդգծ­ված դառ­նում. Թ­րամ­փը պետք է հա­վա­տար, որ Ռու­սաս­տա­նը խո­ցե­լի է, իսկ Կի­եւը «ու­նակ է հա­կա­մար­տութ­յու­նը տե­ղա­փո­խել օ­տար տա­րածք»: Արեւմտ­յան մա­մու­լի վեր­նագ­րե­րը, ինչ­պես նաեւ Ռու­սաս­տա­նում սրվող վա­ռե­լի­քաէ­ներ­գե­տիկ ճգնա­ժամն ի­րենց գործն ա­րե­ցին։ Վեր­ջին շա­բաթ­նե­րին եվ­րո­պա­կան մայ­րա­քա­ղաք­նե­րում գրե­թե տո­նա­կան տրա­մադ­րութ­յուն է տի­րել։ G7 գա­գաթ­ա­ժո­ղո­վից հե­տո քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րը մե­կը մյու­սի հետ­եւից սկսե­ցին խո­սել Թ­րամ­փի «դիր­քո­րոշ­ման փո­փո­խութ­յան» մա­սին։ Ա­ռա­վել եւս, երբ հա­ջոր­դեց պետ­քար­տու­ղա­րի խոս­քը, թե Ալ­յաս­կա­յում ոչ մի բան էլ չեն պայ­մա­նա­վոր­վել:

­Վեր­ջին մե­խը պետք է խփվեր ՆԱՏՕ-ի գա­գաթա­ժո­ղո­վին։ Այ­սինքն, պետք էր Թ­րամ­փին վերջ­նա­կա­նա­պես հա­մո­զել, որ ա­ռանց ի­րեն էլ Եվ­րո­պան ի զո­րու է Ուկ­րաի­նա­յին հասց­նել պա­տե­րազ­մում հաղ­թա­կան ա­վար­տին, եւ ե­թե Թ­րամփն ուկ­րաի­նա­մետ, այն է` եվ­րո­պա­յա­մետ եւ ՆԱՏՕ-ա­մետ դիր­քե­րում չմնա, ա­պա կա­րող է զրկվել «ար­ջի մոր­թու» հետ­պա­տե­րազ­մա­կան բա­ժա­նու­մից:

­Միայն թե մի «փոքր» խնդիր կա` «ար­ջը դեռ սպան­ված չէ»: Ա­վե­լին, հաշ­վի առ­նե­լով ռազ­մա­ճա­կա­տա­յին ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը, ի­րա­կա­նում լավ էլ մռնչում է: Ա­հա հենց այդ մռնչյունն էլ Պու­տի­նը Թ­րամ­փի հետ հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցի նա­խօ­րեին մա­տու­ցեց ԱՄՆ­–ին` Կոնս­տան­տի­նով­կա­յի գրավ­ման տես­քով, ո­րին զու­գա­հեռ ռուս­նե­րը գրա­վե­ցին տասն­յակ կա­րե­ւոր այլ բնա­կա­վայ­րեր եւս: Այ­սինքն, Եվ­րո­պա­յի հրամց­րած պատ­մութ­յուն­նե­րի փո­խա­րեն, թե Թ­րամփ ջան, հի­մա տես, թե ուկ­րաի­նա­կան բա­նակն ին­չեր է ԱՆԵԼՈՒ, Մոսկ­վան հրամց­րեց այլ տար­բե­րակ` տե­սա՞ր, թե ինչ ԱՐԵՑԻՆՔ: Ա­ռա­վել եւս, որ այս օ­րե­րին նաեւ Կիե­ւին մի շարք միան­գա­մայն ծանր հար­ված­ներ եւս հասց­վե­ցին: Կիեւն էլ իր հեր­թին շա­րու­նա­կեց իր հար­վա­ծա­շա­րե­րը, բայց գո­նե ա­մե­րիկ­յան փոր­ձա­գետ­նե­րը կա­րող են գնա­հա­տել, թե ի­րա­վի­ճակն ում օգ­տին է զար­գա­նում:

Այս­պի­սով, տե­ղե­կատ­վա­կան ար­շա­վի կազ­մա­կեր­պիչ­նե­րի հա­մար գլխա­վո­րը «ա­րագ հաղ­թա­նա­կի» պատ­րան­քը պահ­պա­նելն էր մինչեւ Ան­կա­րա­յում վերջ­նա­կան հռչա­կագ­րի ստո­րագ­րու­մը եւ Թ­րամ­փի կող­մից նոր ռազ­մա­կան պայ­մա­նագ­րե­րի հաս­տա­տու­մը։ Սա­կայն Կոնս­տան­տի­նով­կա­յի գրա­վու­մը հենց դա փո­խեց: Արդ­յուն­քում, Թ­րամ­փը շատ լուրջ պատ­ճառ ստա­ցավ նո­րից իր հե­տա­գա ծրագ­րե­րի մա­սին մտա­ծե­լու հա­մար: Եվ դրա ա­ռա­ջին քայ­լը դար­ձավ Պու­տի­նի հետ կա­պի դուրս գալն ու ան­ձամբ նրա­նից լսե­լը, թե ի­րա­կա­նում ռազ­մա­ճա­կատ­նե­րում ինչ է կա­տար­վում: Ու, ե­րե­ւի այդ պատ­մութ­յունն այն­քան նրան հու­զեց, որ ա­կա­մա հի­շեց, թե ժա­մա­նա­կին ինչ հա­ճույ­քով էր Էր­մի­տաժ այ­ցե­լում:

­Հա­ջոր­դեց Մոսկ­վա­յի եւս մեկ քայ­լը. խոս­քը Պես­կո­վի հայ­տա­րա­րութ­յան մա­սին է, որ Ռու­սաս­տանն ար­դեն Ուկ­րաի­նա­յում տես­նում է ոչ թե հա­տուկ ռազ­մա­կան օ­պե­րա­ցիա, այլ` պա­տե­րազմ: Ս­րանք միան­գա­մայն այլ տեր­մին­ներ են: Ե­թե ՀՌՕ, այդ դեպ­քում Ուկ­րաի­նա­յին օգ­նող­ներն ըն­կալ­վում են այդ տրա­մա­բա­նութ­յան մեջ: Ե­թե պա­տե­րազմ, ու­րեմն ցան­կա­ցած օգ­նութ­յու­նը Մոսկ­վան կա­րող է հա­մա­րել օգ­նո­ղի կող­մից ՌԴ­–ի դեմ պա­տե­րազ­մա­կան քայլ:

­Գու­մա­րած, ե­թե պա­տե­րազմ, ա­պա դրա­նով Մոսկ­վան ա­ռա­ջին հեր­թին Թ­րամ­փին այն մե­սիջն­ է հղում, որ չի պատ­րաստ­վում կանգ­նել, եւ եր­կիրը կա­րող է տե­ղա­փո­խել ռազ­մա­կան օ­րենք­նե­րի ժա­մա­նա­կաշր­ջան` սկսած մո­բի­լի­զա­ցիա­յից եւ երկ­րի ներ­սում «դե­մոկ­րա­տա­կան ա­զա­տութ­յուն­նե­րը» ար­գե­լե­լուց, վեր­ջաց­րած ռազ­մա­կան դոկտ­րի­նի կի­րա­ռու­մով, ո­րի բաղ­կա­ցու­ցիչն է մի­ջու­կա­յին դոկտ­րի­նը:

­Պա­տե­րազմ ար­տա­հայ­տութ­յու­նը նաեւ ցու­ցադ­րա­կան մե­սիջ է Ա­րեւ­մուտ­քին եւ, ա­ռա­ջին հեր­թին` Թ­րամ­փին. ինք­ներդ ո­րո­շեք, թե դե­պի ուր ենք գնա­լու: Այս­պի­սով, տես­նենք, թե հի­մա ինչ ըն­թացք է ստա­նա­լու այ­սօր մեկ­նար­կող ՆԱՏՕ-ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը: Ընդ ո­րում, երբ Թ­րամփը այս ա­մե­նից հե­տո ակ­նար­կեց, որ պատ­րաստ­վում է հան­դի­պել Զե­լենս­կուն եւ ան­մի­ջա­պես էլ զան­գա­հա­րել է Պու­տի­նին, ար­դեն հե­տաքր­քիր մե­սիջ էր:

Տե՛ս նաեւ https://t.me/iravunk/69386 

Այս թեմայով Քվեարկողների շատ մեծ հոսք է, հայկական կողմն ապահովում է անվտանգությունը. ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Շատ մեծ հոսք է․ 3 ժամում քվեարկել է ՌԴ 1800 քաղաքացի. Կոպիրկին Փաշինյանը նպատակ ունի կտրել թաղման նպաստները Իրանի հետ պատերազմում ԱՄՆ-ի կորուստները հասել են «պատմականորեն աննախադեպ մակարդակի» Մեծ Բրիտանիան ներկա տեսքով կարո՞ղ է աշխարհի քարտեզներից վերանալ