Ուր կհասցնի Փաշինյանին Մոսկվայի հետ հակամարտությունը
ՎերլուծությունՆիկոլ Փաշինյանը, որքան էլ որ ԿԸՀ–ն նրան հաղթող հռչակեց, այնուամենայնիվ, մնում է լրջագույն խնդիրների առաջ: Նախ, ահազանգ է, որ Իրանի հետ խաղաղության պարագայում Թրամփի համար կարող է անհետաքրքիր դառնալ «Թրամփի ուղին», ինչքան էլ որ դրա հետ կապված ինչոր փաստաթղթեր են ստորագրվել: Երկրորդը. Իրան–ԱՄՆ խաղաղությունը կարող է տանել ՌԴ–Ուկրաինա խաղաղությանը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=342964&l=am): Եվ այն, որ դրանից հետո հարավկովկասյան ուղղությունը ռուսների համար կդառնա առաջնայիններից մեկը, երեւի ո՛չ Փաշինյանն է կասկածում, եւ ո՛չ էլ` Ալիեւը:
Ընդ որում` Հեյդարովիչն օրերս հանկարծ հիշեց Ռուսաստանի հետ մի շարք խոշոր ծրագրերի մասին, ոչ թե նույնիսկ պատրաստակամություն, այլ ամենաջերմ նպատակ համարելով դրանց իրականացումը: Ի տարբերություն Նիկոլի, որը Մոսկվայի հետ հարաբերությունների հարցով չափազանց բարդ վիճակում է հայտնվել: Դեռ նախընտրական փուլում խոսում էր, թե ընտրությունները կվերջանան, կգնա Մոսկվա, ամեն ինչի մասին կպայմանավորվի: Բայց ընտրություններն ունեցան նման խայտառակ վերջաբան, Պուտինը գոնե երեկվա դրությամբ այդպես էլ նրան չշնորհավորեց: Իսկ դա, որքան էլ որ Նիկոլն անտարբեր է ձեւանում, չի կարող նրան լրջորեն չանհանգստացնել: Այսինքն, եթե չկա շնորհավորանք, նշանակում է, որ գոնե այս պահին նրան Մոսկվայում չեն էլ սպասում: Ասենք այն, որ ընտրություններից հետո ռուսները նոր եւ ավելի մասշտաբային արգելանքներ սահմանեցին հայաստանյան ապրանքների համար, իր հերթին է այդ մասին ակնարկում: Այսինքն, ստեղծվել է մի իրավիճակ, որ չկա երաշխիք, որ Մոսկվան, որն արդեն պաշտոնապես խոսել է հայաստանյան ընտրություններում զանգվածային եւ խոշոր խախտումների մասին, ի վերջո, կճանաչի դրանց արդյունքները: Այդ դեպքում Փաշինյանը դրանով Մոսկվայի համար կդառնա Հայաստանի ընդամենը դե ֆակտո, բայց ոչ` դե յուրե ղեկավար: Ընդ որում, եթե ռուսական արտաքին հետախուզության ղեկավար Նարիշկինն է հայաստանյան ընտրությունների արդյունքները համարում` «պատկերավոր ասած, հարաբերական են ու որոշակի իմաստով՝ կասկածելի», ապա դա արդեն շատ լուրջ ազդակ է Նիկոլի համար: Իսկ եթե ՌԴ–ն այս դինամիկան շարունակի, այդ դեպքում Փաշինյանի մուտքը Մոսկվա կարող է շատ երկար ժամանակով փակվել, ընդ որում, անգամ ԵԱՏՄ–ի գծով: Մինչդեռ այս թեժ պահին Նիկոլը դեռ պետք է Հայաստանում ՆԱՏՕ–ական զորավարժություններ անցկացնի: Այն իրենից թեեւ ինչ–որ արտառոց բան չի ներկայացնում: Բայց բուն այդ փաստը, իհարկե, Մոսկվային էլ ավելի նյարդայնացնող գործոն է:
Ու այս ֆոնին ասել, թե եվրոպական ուղղությունից, որի մասին Փաշինյանն այդքան երազում է, կգա գործնական աջակցություն, էլի քիչ իրատեսական է: Թեկուզեւ այն իմաստով, որ ներկա պահին Եվրոպայում չափազանց խառը վիճակում են: Հերիք չէ, որ բուռն շարժում է սկսվել Կայա Կալասին եվրադիվանագիտության ղեկավարի պոստից հեռացնելու ուղղությամբ` ծայրահեղ ռուսաֆոբական մոտեցումների պատճառով, նա նաեւ հաջողացրեց բախման մեջ մտնել Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի հետ: Ու լարվածությունը նոր մակարդակի հասավ Financial Times-ում հրապարակված հոդվածից հետո, որը Բրյուսելում ընկալվեց որպես ազդանշան, որ ֆոն դեր Լեյենը փորձում է վերահսկողություն ստանձնել ԵՄ արտաքին քաղաքականության ծառայության նկատմամբ: Ի պատասխան՝ Կալլասը նամակ ուղարկեց աշխատակիցներին՝ կոչ անելով խուճապի չմատնվել։
Թրամփն էլ իր հերթին հերթական անգամ խառնեց եվրոպացիների հաշվարկները` վերադառնալով ուկրաինական ուղղություն: Ու եթե այդ սցենարը զարգանա, եւ ԵՄ–ն կորցնի Ուկրաինան, ապա հարավկովկասյան ուղղությամբ արդեն պարզապես անելու բան չի մնա: Ու ամեն բան սկսել է այն արագ տեմպերով զարգանալ, որ Նիկոլին անգամ այս իրավիճակին հարմարվելու ժամանակ չի մնում:
Մի խոսքով, այս իրավիճակում պատահական չէր նաեւ Նարիշկինի մյուս գնահատումը. «Եթե հայաստանյան ղեկավարությունը հույսը դնի բացառապես Արևմուտքի ինչ-որ օգնության կամ աջակցության վրա, ապա, անշուշտ, սխալ կգործի, և այդ դեպքում երկրի ներսում իրավիճակը կբարդանա։ Բնականաբար, լրացուցիչ խոչընդոտներ ու դժվարություններ կառաջանան նաև երկրի տնտեսական զարգացման ճանապարհին։ Բայց ես, այնուամենայնիվ, հույս ունեմ, որ Հայաստանի ղեկավարությունը խոհեմաբար կգործի»:
Թե որն է Նարիշկինի պատկերացրած այդ «խոհեմությունը», Փաշինյանն, իհարկե, հասկանում է: Թերեւս, պահանջվող քայլերի թվում է նաեւ ընտրական ամենամեծ ապօրինություններից մեկի` անցողիկ շեմը հաղթահարած ուժին դուրս թողնելու որոշումը հետողորմյա անելն է:
Ու մյուս կողմից էլ չմոռանանք, որ Իրանը, ըստ էության, այս պահին ընկալվում է` որպես ԱՄՆ–ն հաղթած պետություն: Դա, բնական է, այն աստիճանի է մեծացնում Իրանի աշխարհաքաղաքական կշիռը, որ ոչ մի միջանցք թույլ չտալու նրա «կարմիր գծերն» արդեն դառնում են ոչ միայն շատ ավելի ազդեցիկ, այլ նաեւ` դրանք խախտել ցանկացողների համար վտանգավոր: Եթե անգամ այդ խախտել ցանկացողը լինի Թուրքիան, էլ չասած Ադրբեջանի մասին: Ընդ որում, Իրանը շարունակում է ակտիվորեն կառուցել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ` Ադրբեջանով անցնող «Հյուսիս–Հարավ» ուղղվածության կոմունիկացիաները, որը եւս ակնարկ է, որ հենց աշխարհաքաղաքական այդ ուղղությունն է համարում գերիշխողը: Ու եթե այս իրավիճակին գումարվի նաեւ ուկրաինական պատերազմի հնարավոր ավարտից սպասվող հետեւանքները, ապա հայաստանյան ընտրություններում «հաղթած» Փաշինյանի համար իրոք բարդ կողմնորոշումների ժամանակներ են սպասվում:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/68593

