Ժամանակավոր լիցքաթափումը կարող է պարզապես դադար լինել առճակատման նոր փուլից առաջ. Իրանցի միջազգայնագետ
ՄիջազգայինՄիացյալ Նահանգները և Իրանը խաղաղության համաձայնագիր կստորագրեն ուրբաթ՝ հունիսի 19-ին Շվեյցարիայում, կիրակի՝ հունիսի 14-ի երեկոյան իր Ֆեյսբուքյան էջում հայտարարել է երկու երկրների միջև բանակցությունների միջնորդ, Պակիստանի վարչապետ Շահբազ Շարիֆը։ Իրանցի հայտնի միջազգայնագետ Խայալ Մուազին «Իրավունքի» հետ զրույցում վստահեցնում է, որ նույնիսկ եթե առաջիկա ամիսներին կամ մեկ տարվա ընթացքում հարաբերական հանգստության շրջան սկսվի, դա պարտադիր չէ, որ նշանակի հակամարտության վերջնական լուծում.
-ԱՄՆ-ի, Իրանի և Իսրայելի միջև պատերազմը միայն միջուկային ծրագրի շուրջ չէ։ Միջուկային զենքի հարցը պարզապես պատրվակ է և հրապարակային արդարացում այն բանի համար, ինչ տեղի է ունենում։ Հակամարտության իրական պատճառները շատ ավելի խորն են և շոշափում են ուժերի համաշխարհային հավասարակշռության հիմնարար հարցերը: Իր էությամբ սա պայքար է՝ ձևավորելու ապագա աշխարհակարգը և որոշելու, թե ով կպահպանի գերիշխող տերության կարգավիճակը հիմնական տարածաշրջաններում: Հետևաբար, ակնկալել, որ խնդիրը վերջնականապես կլուծվի բանակցությունների մեկ փուլի կամ ևս մեկ համաձայնագրի ստորագրման միջոցով, չափազանց լավատեսական կլինի: Միացյալ Նահանգները բախվում է իր համաշխարհային գերիշխանության աստիճանական քայքայմանը՝ միաժամանակ ականատես լինելով նոր ուժի կենտրոնների, հիմնականում Չինաստանի, առաջացմանը։ Ահա թե ինչու Վաշինգտոնը կփորձի պահպանել միջազգային հարաբերությունների գոյություն ունեցող համակարգը և կանխել այլընտրանքային համաշխարհային կարգի ի հայտ գալը։
Միջազգայնագետի դիտարկմամբ.
- Այս տեսանկյունից, Իրանի շուրջ հակամարտությունը պետք է դիտարկել որպես ավելի լայն աշխարհաքաղաքական դիմակայության մաս: Այսօր Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող գործընթացներից շատերը հետևանքներ ունեն տարածաշրջանից շատ ավելի հեռու և կապված են առաջատար համաշխարհային խաղացողների երկարաժամկետ ռազմավարական հաշվարկների հետ:
Նույնիսկ եթե առաջիկա ամիսներին կամ մեկ տարվա ընթացքում հարաբերական հանգստության շրջան սկսվի, դա պարտադիր չէ, որ նշանակի հակամարտության վերջնական լուծում։ Ընդհակառակը, ժամանակավոր լիցքաթափումը կարող է պարզապես դադար լինել առճակատման նոր փուլից առաջ։
Հետևաբար, ներկայիս ճգնաժամը պետք է գնահատվի ոչ թե որպես մեկուսացված տարածաշրջանային հակամարտություն, այլ որպես միջազգային համակարգի ավելի լայն վերափոխման մի մաս։ Հենց այս համատեքստում են հասկանալի դառնում բազմաթիվ քաղաքական որոշումներ, դիվանագիտական մանևրներ և ռազմական գործողություններ, որոնք հաճախ հակասական կամ անտրամաբանական են թվում լայն հանրության համար։
Այսօր տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացներից շատերը հիմնականում կենտրոնացած են հանրային ընկալման վրա: Սակայն հանրային հռետորաբանության և տեղեկատվական աղմուկի հետևում թաքնված է նոր աշխարհակարգում ազդեցության, ռեսուրսների և ռազմավարական վերահսկողության վերաբաշխման համար շատ ավելի բարդ պայքար:

