ԻՐԱՆԱԿԱՆ ՆՈՐ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ` ԼԻՆԵԼ–ՉԼԻՆԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՆՈՐԻՑ ԱՌԱՋԻՆ ՊԼԱՆ ԵԿԱՎ
ՎերլուծությունԱհա, Հայաստանի շուրջ ընթացող այս զարգացումներին զուգահեռ (Տես նաեւ https://iravunk.com/?p=342340&l=am), կտրուկ սրվեց Իրանի շուրջ իրավիճակը: Իրանը սկսեց հարվածներ հասցնել Իսրայելին այն բանից հետո, երբ վերջինս գրոհեց Բեյրութը: Դա ավելի վաղ Թեհրանը համարել էր իր «կարմիր գծերից» մեկը` տեղեկացնելով ԱՄՆ–ին, որ կլինի պատասխան հարված: Նեթանյահուն հատեց այդ «կարմիր գիծը», եւ հետեւանքը դարձավ Իրանի հարվածը:
Այսպիսով, ապրիլին ձեռքբերված զինադադարի պայմանավորվածությունից հետո առաջին անգամ նորից սկսվեցին մասշտաբային բախումները: Հաշվի առնելով, որ Իսրայելն ի պատասխան հարվածեց իրանական քիմիական գործարաններից մեկին, Իրանն էլ իր հերթին պատասխան հարվածներ հասցրեց, իրավիճակը կարող է նորից վերադառնալ ամբողջական ռազմական փուլ:
Այսպիսով, նոր պատերազմ լինելո՞ւ է: Ամբողջ հարցը կախված է նրանից, թե ինչ վերաբերմունք է ցուցաբերելու Վաշինգտոնը:
Թրամփի նախնական վերաբերմունքն Իսրայելի օգտին չէր: «Նա իրանական հարվածներից անմիջապես հետո Նեթանյահուին տեղեկացրել է, որ չի մասնակցում այս միջադեպին, որը գնահատում է, որպես Իսրայելի կողմից ծրագրված օպերացիա` Իրանի հետ ստորագրման հասած պայմանագիրը ձախողելու համար: Նաեւ պահանջել է, որ պատասխան հարված չլինի»,– գրում է հեղինակավոր փորձագիտական աղբյուրը: Այսինքն, եթե Նեթանյահուն ցանկանում է պատերազմը վերսկսել, իր գործն է: Բայց պետք է հաշվի առնի, որ կարող է մնալ առանց ԱՄՆ-ի օգնության, որը լավագույն դեպքում կսահմանափակվի Իսրայելի կենտրոնական գոտու օդային պաշտպանության հարցերով: Ընդ որում, սուղ ռազմամթերքի հաշվարկով:
Ըստ աղբյուրների, այս միջադեպը նաեւ Թրամփի համար կարեւոր թեստ դարձավ: Այսինքն, նա ստուգեց` Թեհրանը պատրա՞ստ է առանց վարանելու գնալ պատերազմի վերսկսման: «Եթե այո, ինչը Իրանը հաստատեց Բեյրութին Իսրայելի հարվածներից հետո շատ արագ պատասխան հարձակում սկսելով, ուրեմն հետագա բանակցային ճնշումները որեւէ արդյունք չեն տալու: Ըստ այդմ, Թրամփը կարող է կողմնորոշվել` կա´մ գնում է համաձայնագրի ստորագրման այն համաձայնեցված տեսքով, որին հաջողվել է հասնել, կա´մ կարող է շարունակել պատերազմը, որին Իրանն իրեն համարում է լիովին պատրաստ»:
Եվ այն, որ ԱՄՆ նախագահը նորից կոշտ խոսակցություն ունեցավ Նեթանյահուի հետ` հայտնելով, որ նա նոր պատերազմի դեպքում կարող է մենակ մնալ, փաստացի այդ թեստի հետեւանքն էր, կարծում է փորձագետը:
Ընդ որում, իսրայելյան լրատվամիջոցների հայտարարությունը, թե` «Նեթանյահուի քաղաքական ճակատագիրը կախված է մազից», ակնարկ է, որ նա նաեւ Իսրայելի ներսում է զրկված աջակցությունից:
Այսինքն, ընդհանուր տրամաբանությունը տանում է սրան: Նեթանյահուն, որի հետագա պաշտոնավարումը, ավելի կոնկրետ` քաղաքական ապագան մեծապես կախված է ռազմական հաջողությունից, հասկանում է, որ այս դինամիկայով վաղ թե ուշ Իրանի եւ ԱՄՆ–ի միջեւ խաղաղության հաստատումը դառնում է միակ հնարավոր տարբերակ: Ու սրելով իրավիճակը Լիբանանում, հասավ նրան, որ Իրանը նորից ռազմական գործողությունների դիմեց: Ըստ այդմ, լուրջ խնդրի առաջ կանգնեցնելով Թրամփին: Այսինքն, նորից մտնելով պատերազմի մեջ, Թրամփն արդեն խաղավարտին է դնում իր սեփական քաղաքական ճակատագիրը: Չմտնելով, մեկ է, էլի քարոզչամեքենան կմեղադրի Թրամփին, այս անգամ` Իսրայելին մենակ թողնելու համար: Ու այստեղ արդեն Թրամփի կողմից հաշվարկի հարց է` ո՞ր մի տարբերակն է ավելի վտանգավոր համարում:
Սակայն Իրանը գնաց խաղադրույքի էլ ավելի բարձրացման: Այն է` հուսիթները հայտարարեցին, որ բացի Հորմուզի նեղուցը փակ լինելուց, իրենք էլ իսրայելամետ նավերի համար փակում են Բաբ էլ–Մանդեբի նեղուցը: Այն, որ հուսիթները դրա հնարավորությունն ունեն, արդեն մեկ անգամ ապացուցել են: Ու հիմա, եթե Հորմուզի նեղուցի փակ լինելն արդեն իսկ ստեղծել էր գլոբալ ճգնաժամը, ապա Կարմիր ծով ու Սուեզի ջրանցք տանող նեղուցի փակվելը խոստանում է համաշխարհային տնտեսությունը կոլապսի շեմին հասցնել:
Արդյունքում, Թրամփին մնում է կա՛մ մաքսիմալ արագացնել Իրանի հետ խաղաղության ստորագրումը, ընդ որում, Թեհրանն արդեն հայտնել է նոր պայմանների մասին: Կա՛մ նույնքան արագ անցնել ռազմական գործողությունների:
Հաջորդեց Թեհրանի «ձիով քայլը»` հայտարարության տեսքով, թե Իսրայելն իր բաժինը ստացավ, եւ Իրանը հարվածները ներկա պահին կդադարեցնի: Սա Թրամփի համար միջանցք է Նեթանյահուին վերջնականապես կարգի հրավիրելու եւ Իրանի հետ պայմանագիր ստորագրելու համար: Այլապես նոր պատերազմը դառնալու է գործնականում անխուսափելի:
Տե՛ս նաեւ https://t.me/iravunk/68225

