ԵՎՐՈՊԱՅԻ ՎԵՐՋԻՆ ՀՈՒՅՍԸ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆՈՒՄ «ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ» ՍԱՐՔԵԼՆ Է

Ինչ­պես եւ են­թադ­րե­լի էր, Ուկ­րաի­նա­յի շուրջ ի­րա­վի­ճա­կը սկսում է տե­ղա­փոխ­վել էս­կա­լա­ցիոն նոր մա­կար­դակ: Ա­մեն դեպ­քում, դա է հու­շում ինչ­պես ռու­սա­կան բա­նա­կի վեր­ջին հար­ված­նե­րը Կիե­ւին, այն­պես էլ` սպաս­վող հար­ված­նե­րը, ո­րի մա­սին նա­խօ­րեին պաշ­տո­նա­պես հայ­տա­րա­րեց ՌԴ ԱԳՆ–ն:

«ՎԵՐՋԻՆ ԿԱԹԻԼԻ» ԳՈՐԾՈՆԸ

Այս­պես, Ռու­սաս­տա­նի ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան գե­րա­տես­չութ­յու­նը հայտ­նում է, որ Ս­տա­րո­բիլս­կի ու­սա­նո­ղա­կան հան­րա­կա­ցա­րա­նի վրա աղ­մուկ հա­նած հար­ձա­կու­մը դար­ձավ վեր­ջին կա­թի­լը: Այ­սինքն, ռու­սա­կան բա­նա­կը սկսում է «հա­մա­կարգ­ված հար­ված­ներ» հասց­նել Կի­եւի ռե­ժի­մի ո­րո­շում­նե­րի կա­յաց­ման կենտ­րոն­նե­րին, հրա­մա­նա­տա­րա­կան կե­տե­րին, ռազ­մա­կան ձեռ­նար­կութ­յուն­նե­րին, ա­նօ­դա­չու թռչող սար­քե­րի նա­խագծ­ման, ար­տադ­րութ­յան, ծրագ­րա­վոր­ման եւ­ ու­սում­նա­կան հաս­տա­տութ­յուն­նե­րին: Ըստ այդմ, ՌԴ ԱԳՆ–ն խոր­հուրդ է տա­լիս օ­տա­րերկ­րա­ցի­նե­րին, այդ թվում` դի­վա­նա­գետ­նե­րին`հնա­րա­վո­րինս շուտ լքել Կի­եւը, իսկ բնա­կիչ­նե­րին խու­սա­փել ռազ­մա­կան եւ վար­չա­կան են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րից։ Պատ­կե­րը հաս­կա­նա­լի կլի­ներ, ե­թե միայն նա­խա­րա­րութ­յան նման նա­խազ­գու­շա­ցու­մից հե­տո Լավ­րո­վը նույն բա­նը չա­սեր նաեւ ան­ձամբ պետ­քար­տու­ղար Ռու­բիո­յին: Այ­սինքն, որ «հա­մա­կարգ­ված հար­ված­ներ» են հասց­վե­լու, եւ որ Ռու­բիոն լավ կա­նի, որ ա­մե­րի­կա­ցի դի­վա­նա­գետ­նե­րին քա­ղա­քից հա­նի:

Այս ա­մե­նից մի քա­նի հար­ցեր միան­գա­մից են ա­ռա­ջա­նում: Մի կողմ թող­նենք, թե ին­չու Մոսկ­վան մինչ այս էլ չէր հար­վա­ծում ուկ­րաի­նա­կան ո­րո­շա­կի օբ­յեկտ­նե­րի, այդ թվում` ո­րո­շում­նե­րի կա­յաց­ման կենտ­րոն­նե­րին: Մե­խա­նիզմ, որն ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը, ա­ռա­վել եւս` իս­րա­յել­ցի­նե­րը հա­ճույ­քով կի­րա­ռում են ա­մեն տեղ եւ մեծ է­ֆեկ­տի­վութ­յամբ: Ճիշտ է, Ի­րա­նում դա միայն մաս­նա­կի աշ­խա­տեց, բայց դա բա­ցա­ռութ­յու­ն է. Թեհ­րանն ա­պա­ցու­ցեց, որ պատ­րաստ է այդ ռազ­մա­վա­րութ­յա­նը: Ուկ­րաի­նան հաս­տատ Ի­րան չէ, չու­նի այդ ներ­քին պո­տենց­իա­լը: Ուկ­րաի­նա­յում հար­ցե­րը լուծ­վում են ան­ձանց, ոչ թե հա­մա­կար­գե­րի մի­ջո­ցով: Եվ ան­ձե­րի լիկ­վի­դա­ցիան ռազ­մա­կան տե­սանկ­յու­նից միան­գա­մայն է­ֆեկ­տիվ կա­րող է լի­նել:

Լավ, ա­սենք մինչ հի­մա այդ տակ­տի­կա­յից Մոսկ­վան զերծ է մնա­ցել: Բայց հի­մա ի՞նչ տե­ղի ու­նե­ցավ, որ ո­րո­շե­ցին դրան անց­նել: Պա­կաս կա­րե­ւոր չէ նաեւ, թե ին­չո՞ւ են կան­խավ ազ­դա­րա­րում այդ մա­սին. ո­րո­շել են, օ­րի­նակ, խո­ցել Զե­լենս­կու բուն­կե­րը, թող խո­ցեն, ի՞նչ կա­րիք կա դա աշ­խար­հով մեկ ազ­դա­րա­րել: Վեր­ջա­պես, ին­չո՞ւ ո­րո­շե­ցին, որ ընդ­հան­րա­կան ծա­նու­ցու­մից հե­տո, նաեւ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին այդ մա­սին հա­տուկ պատ­մեն:

Ուկ­րաի­նա­յում պա­տաս­խան ու­նեն. այն­տեղ խո­սում են, թե դրա­նով Մոսկ­վան փոր­ձում է Վա­շինգ­տո­նին դրդել` ա­րա­գաց­նել ուկ­րաի­նա­կան թե­մա­յով լու­ծում­նե­րը: Բայց դա պար­զու­նակ բա­ցատ­րութ­յուն է. ե­թե խնդի­րը դա լի­ներ, Մոսկ­վան ա­ռանց հրա­պա­րա­կա­յին աղ­մու­կի էլ կա­րող էր հնա­րա­վոր հար­ձա­կում­նե­րի տե­ղե­կութ­յու­նը փո­խան­ցել Վա­շինգ­տո­նին:

Չ­նա­յած, մի­գու­ցե ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին այդ ա­մենն ա­սե­լու բա­ղադ­րի­չը եւս կար Մոսկ­վա­յի նման նա­խազ­գու­շաց­ման տակ: Բայց այդ­քա­նով ա­մեն բան բա­ցատ­րել չի լի­նի:

ԻՆՉ Է ԿԱՏԱՐՎՈՒՄ ՎԵՐՋԻՆ ԱՄԻՍՆԵՐԻՆ

Թե­րեւս, հար­ցին պետք է մո­տե­նալ ընդ­հան­րա­կան ի­մաս­տով, ի­րար կող­քի դնե­լով վեր­ջին ժա­մա­նակ­նե­րի ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը: Նախ այս հիմ­նա­կան փաս­տը: Ար­դեն մի քա­նի ա­միս շա­րու­նակ ուկ­րաի­նա­կան կող­մը հե­տե­ւո­ղա­կա­նո­րեն սրում է Ռու­սաս­տա­նին հասց­վող օ­դա­յին հար­ված­նե­րի թե՛ դի­նա­մի­կան, թե՛ քա­նա­կը: Ակն­հայ­տո­րեն, ա­ռանց թաքց­նե­լու, Եվ­րո­պա­յում ուկ­րաի­նա­կա­նի ան­վան տակ ար­տադր­վում եւ կա­տա­րելա­գործ­վում են հար­վա­ծա­յին ա­նօ­դա­չու­ներ: Է­լի ա­ռանց թաք­ցնե­լու, Ռու­սաս­տա­նին հար­ված­ներ են հասց­վում` եվ­րո­պա­կան եւ ՆԱՏՕ­–ա­կան երկր­նե­րի օ­դա­յին տա­րածքն օգ­տա­գոր­ծե­լով: Այս գոր­ծըն­թաց­ի զար­գա­ցու­մը հա­սավ նրան, որ ար­դեն ան­գամ Մոսկ­վա­յում են խո­սում, որ ՌԴ տա­րած­քին կա­րող են հար­ված­ներ հասց­վել հենց մերձ­բալթ­յան երկր­նե­րի տա­րածք­նե­րից: Բա­նը հա­սավ նրան, որ նա­խօ­րեին հա­կաօ­դա­յին տագ­նապ հայ­տա­րար­վեց նաեւ Կա­լի­նինգ­րա­դի մար­զում, ո­րին հար­վա­ծել հնա­րա­վոր է բա­ցա­ռա­պես եվ­րո­պա­կան երկր­նե­րի մի­ջո­ցով: Այս­քա­նին զու­գա­հեռ, եվ­րո­պա­կան մի շարք երկր­ներ եւ ա­ռա­ջին հեր­թին Գեր­մա­նիան պաշ­տո­նա­պես հայ­տա­րա­րում են մի­լի­տա­րի­զա­ցիա­յի քա­ղա­քա­կան կուր­սի մա­սին` ուղղ­ված Ռու­սաս­տա­նի դեմ: Վեր­ջա­պես, փոր­ձա­գի­տա­կան ակ­տիվ օ­րա­կար­գում է Մերձդ­նեստ­րի դեմ մասշ­տա­բա­յին հար­ձա­կում սկսե­լու թե­ման: Եվ վեր­ջին դեպ­քը` Ս­տա­րո­բիլս­կի ու­սա­նո­ղա­կան հան­րա­կա­ցա­րա­նին հասց­ված հար­վա­ծը պար­զա­պես Մոսկ­վա­յին այլ տար­բե­րակ չէր թող­նում, քան Կիե­ւին պա­տաս­խան հար­ված հասց­նե­լը:

Ընդ ո­րում, այս գոր­ծըն­թա­ցի ա­մեն մի դե­տալ ա­ճող նստվածք է թող­նում ռու­սա­կան հան­րութ­յան մոտ: Մար­դիկ դժվա­րա­նում են հաս­կա­նալ, թե ին­չո՞ւ ա­րեւմտ­յան ա­մեն մի հեր­թա­կան պրո­վո­կա­ցիոն գոր­ծո­ղութ­յա­նը, ա­վե­լին, դրա­նից էլ ա­ռաջ ռու­սա­կան բա­նա­կը հո­ղին չէր հա­վա­սա­րեց­նում ա­սենք Կիե­ւը կամ Լ­վո­վը: Ու այս հար­ցադր­ման մյուս կողմն էլ այն է, թե ռու­սա­կան բա­նակն ու­նի՞ այդ պո­տենց­իա­լը: Ե­թե խնդի­րը ա­մե­նօր­յա ռե­ժի­մով ա­սենք մի 50 հրթիռ ար­ձա­կելն է, ա­պա այդ տեմ­պով ռու­սա­կան սո­վո­րա­կան հրթի­ռա­յին պա­շար­նե­րը հա­զիվ թե մի քա­նի շա­բա­թից ա­վել դի­մա­նան: Ան­գամ ԱՄՆ­–ն, ու­նե­նա­լով հզոր զի­նա­պա­շար­ներ, Ի­րա­նի դամ պա­տե­րազ­մի ա­ռա­ջին ամս­վա վեր­ջե­րին խնդիր­նե­րի ա­ռաջ կանգ­նեց: Էլ չա­սած, որ բարձր տեխ­նո­լո­գիա­կան հրթիռ­նե­րը թանկ հա­ճույք են, Ռու­սաս­տա­նի ներ­կա տնտե­սա­կան պո­տենց­իա­լը հա­զիվ թե հերքի, ա­սենք, մի քա­նի ա­միս շա­րու­նակ օ­րա­կան մի 50 հրթիռ ար­տադ­րել եւ ար­ձա­կել: Բայց հան­րութ­յան մոտ այդ մա­թե­մա­տի­կա­կան հաշ­վարկ­նե­րը չեն գոր­ծում. պա­հանջն այդ 50 հրթիռն ար­ձա­կելն է, եւ ե­թե դա չկա, իսկ ուկ­րաի­նա­կան քա­րոզ­չա­մե­քե­նան թմբկա­հա­րում է օ­րա­կան մի քա­նի հար­յուր ա­նօ­դա­չու ՌԴ­–ի խոր­քերն ու­ղար­կե­լու մա­սին, ա­պա դա ներ­քին ա­ճող դժգո­հությ­ան պատ­ճառ է: Ա­ռա­վել եւս, երբ ուկ­րաի­նա­կան հրթիռ­նե­րը սկսե­ցին ուղղ­վել այն­պի­սի զգա­յուն թի­րա­խի, ինչ­պի­սին է քնած ու­սա­նող­նե­րի հան­րա­կա­ցա­րա­նը:

Ան­շուշտ, դա հաս­կա­նում են նաեւ Մոսկ­վա­յում: Պա­տա­հա­կան չէր, որ օ­րերս Պու­տի­նը խո­սեց հատ­կա­պես այս փու­լում ներ­քին միաս­նութ­յու­նը պահ­պա­նե­լու գերխնդ­րի մա­սին: Նույն ուղղ­վա­ծութ­յան մեջ է նաեւ ԱԴԾ տնօ­րեն Բորտ­նի­կո­վի ե­րեկ­վա հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, թե Արեւ­մուտ­քը ցան­կա­նում է ներ­սից պայ­թեց­նել ԱՊՀ երկր­նե­րը, եւ դրա տակ կա­րե­լի է տես­նել նախ Ռու­սաս­տա­նին: Իսկ ա­հա ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան հայտ­նի փոր­ձա­գետ Յու­րի Պո­դոլ­յակն ի­րա­վի­ճա­կին տա­լիս է ա­վե­լի պարզ մեկ­նա­բա­նութ­յուն. «Ար­դեն իսկ պարզ է, որ Արեւ­մուտ­քը Մոսկ­վա­յում հե­ղաշրջ­ման ճա­նա­պար­հին է, եւ­ այս խնդրի հա­մար նրանց բո­լոր ռե­սուրս­ներն ար­դեն իսկ տե­ղա­կայ­ված են եւ թափ են հա­վա­քում (օ­գոս­տոս-սեպ­տեմ­բե­րին ի­րենց գա­գաթ­նա­կե­տին հաս­նե­լու հա­մար)։

Այ­սինքն, ա­րեւմտ­յան ներ­կա կուր­սը, նման է, որ մո­տա­վո­րա­պես այս ուղղ­վա­ծութ­յունն ու­նի: Մոսկ­վա­յին կանգ­նեց­նել եր­կընտ­րա­ն­քի ա­ռաջ. կա՛մ սկսել ա­մե­նօր­յա ռե­ժի­մով ծանր հար­ված­ներ հասց­նել` ա­րա­գո­րեն հյու­ծե­լով ռազ­մա­պա­շար­նե­րը: Կա՛մ ա­ճող պրո­վո­կա­ցիա­նե­րով սրել ռու­սա­կան ներ­քին մթնո­լոր­տը` այն հասց­նե­լով «հե­ղա­փո­խա­կան կրի­տի­կա­կան մա­կար­դա­կի»:

ԻՆՉ ՀՈՒՇԵՑ ԼԱՎՐՈՎԸ

Ա­հա այս փա­կու­ղա­յին ֆո­նին, ՌԴ ԱԳՆ­–ի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը` ուկ­րաի­նա­կան կոնկ­րետ թի­րախ­նե­րի կե­տա­յին հար­ված­նե­րի անց­նե­լու մա­սին, ի­րա­վի­ճա­կից ել­քի տար­բե­րակ է: Ի­հար­կե, այդ մա­սին ու­ղիղ ա­մե­րի­կա­ցի­ներին դի­մե­լը նաեւ այն ի­մաստն ու­նի, թե` Ալ­յաս­կա­յի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը հի­մա կա՞ն, թե` ոչ: Այս ա­ռու­մով Ռո­բիո­յի ռեակ­ցիան եւս հաս­կա­նա­լի էր: Ըստ նրա` Ուկ­րաի­նա­յում խա­ղա­ղութ­յան գոր­ծըն­թա­ցը կանգ է ա­ռել, եւ դեռեւս վե­րա­կանգն­ման որ­եւէ նշան չկա: Կարճ ա­սած, պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը կան, բայց միայն ձե­ւա­կա­նո­րեն. դրանց հետ այս պա­հին հույ­սեր կա­պել պետք չէ: Բայց նաեւ պետ­քար­տու­ղարն ա­ռանձ­նա­պես չբո­ղո­քեց, թե ինչ հար­ված­ներ, թո­ղեք` տես­նենք ինչ ենք ա­նում:

Ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի նման ռազ­մա­վա­րութ­յու­նը, ի­հար­կե, լիո­վին տե­ղա­վոր­վո­ւմ է Վա­շինգ­տո­նի շա­հե­րի մեջ: Այ­սինքն, ե­թե Մոսկ­վան անց­նի ծանր հար­ված­նե­րի, մի կող­մից` կթու­լաց­նի Ուկ­րաի­նա­յին, այ­սինքն` նաեւ Եվ­րո­պա­յին: Մ­յուս կող­մից, կթու­լա­նա նաեւ Ռու­սաս­տա­նը. եր­կուսն էլ վա­շինգ­տո­նի հա­մար ցան­կա­լի տար­բե­րակ է:

Մոսկ­վա­յի հա­մար եւս նման ռազ­մա­վա­րութ­յու­նը կա­րող է լու­ծում դառ­նալ: Ե­թե հի­մա սկսեն թի­րա­խա­վո­րել ուկ­րաի­նա­կան կա­ռա­վա­րա­կան օբ­յեկտ­նե­րը, այդ թվում` նա­խա­գա­հա­կան նստա­վայ­րը, Ռա­դան, կա­րե­ւոր լո­գիս­տիկ կե­տե­րը, ա­սենք` սահ­մա­նա­յին հիմ­նա­կան ան­ցա­կե­տե­րը, Դ­նեպ­րի կա­մուրջ­նե­րը եւ այլն, ա­պա դա շատ մեծ ռե­սուրս­ներ չի պա­հան­ջե­լու: Բայց նաեւ, կա­րող է լուրջ ազ­դե­ցութ­յուն ու­նե­նալ ներ­ռու­սաս­տան­յան տրա­մադ­րութ­յուն­նե­րի վրա: Ա­ռա­վել եւս, ե­թե «ձեռ­քի հետ» մեկ­–եր­կու հար­ված էլ հասց­վի այն երկր­նե­րին, ո­րոնց երկն­քով դե­պի Ռու­սաս­տան են ար­ձակ­վում ուկ­րաի­նա­կան ա­նօ­դա­չու­նե­րը:

Մոսկ­վա­յի հա­մար ներ­կա հիմ­նա­կան խնդի­րը հենց ներ­քին մթնո­լորտն է, հաշ­վի առ­նե­լով, որ ի­րա­կա­նում ռազ­մա­ճա­կա­տա­յին ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը «մի փոքր» այլ են, քան փոր­ձում է ներ­կա­յաց­նել ա­րեւմտ­յան քա­րոզ­չա­մե­քե­նան: Այ­սինքն, վեր­ջին ա­միս­նե­րին ուկ­րաի­նա­կան բա­նա­կը մի շարք հա­կա­հար­ձա­կում­ներ, ճիշտ է, ի­րա­կա­նաց­րեց, ո­րոշ փոքր հա­ջո­ղութ­յուն­ներ գրան­ցեց, սա­կայն այդ ա­մե­նը եւս ակն­հայ­տո­րեն քա­րոզ­չա­կան ֆո­նը թան­ձրաց­նե­լու ի­մաս­տով էր: Փո­խա­րե­նը, այդ հա­կա­հար­ձա­կում­նե­րի մեջ են նետ­վել ուկ­րաի­նա­կան գործ­նա­կա­նում ողջ ռե­զեր­վա­յին ու­ժե­րը, այդ թվում` է­լի­տար հա­մար­վող ստո­րա­բա­ժա­նում­նե­րը, ո­րոնք մի շարք ուղ­ղութ­յու­ննե­րով ու­նեն հսկա­յա­կան կո­րուստ­ներ, ա­մեն մի մետր ա­ռաջ շարժ­վե­լու հա­մար: Ու ա­մե­նա­վատն այն է, որ այդ խա­ղը հնա­րա­վոր կլի­նի շա­րու­նա­կել ա­մե­նա­շա­տը մեկ­–եր­կու ա­միս, ա­պա աս­տի­ճա­նա­բար կզրո­յա­նա: Հենց այդ մի քա­նի ա­միսն է պետք Ռու­սաս­տա­նում հե­ղաշ­րջում սար­քե­լու հա­մար: Բայց ե­թե չստաց­վեց, ուկ­րաի­նա­կան բա­նա­կը կա­րող է էա­պես կորց­նել մար­տու­նա­կութ­յու­նը: Ընդ ո­րում, ար­դեն այս պա­հին այդ խնդի­րը կա. ճա­կա­տա­յին մի շարք ա­ռանց­քա­յին ուղ­ղութ­յուն­նե­րում ռուսներն ու­նեն միան­գա­մայն հե­ռան­կա­րա­յին ա­ռա­ջըն­թաց:

Ինչ վե­րա­բե­րում է Մերձդ­նեստ­րին, ա­պա այս հար­ցով Մոսկ­վա­յի մի­ջու­կա­յին զո­րա­վար­ժանք­նե­րը եվ­րագ­լո­բա­լիստ­նե­րին ուղղ­ված հստակ ազ­դակ էին` լավ է ռիս­կի չգնաք ի­մաս­տով:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/67550 

Այս թեմայով Իրանի միջուկային զենք ստեղծելու վերջին զգուշացումը հղեց Թրամփը վերջին րոպեին չեղարկեց հուսիթների վրա հարձակումը. The New York Times Հարավային Օսիայի նախագահական ընտրություններում հաղթեց Ռուսաստանում աշխատած Կրեմլի թեկնածուն Ռուսաստանում հնարավոր է դարձել ԽՍՀՄ–ի փլուզումից ի վեր ամենամեծ փոփոխությունը ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի անվերապահ բարեկամության դարաշրջանը ավարտվել է. Մերց