Թրամփն այդպես էլ չկարողացավ կռվացնել ռուսներին եւ չինակցիներին

Ն­կա­տենք, որ ի­րա­նա­–ա­մե­րիկ­յան պա­տե­րազ­մի վերսկս­վե­լու հար­ցով ձգձգման մեկ կա­րե­ւոր պատ­ճառ եւս կա­րող է լի­նել (Տես նաեւ https://iravunk.com/?p=340885&l=am): Ն­կա­տի ու­նենք, որ մեկ­նար­կեց Պու­տի­նի այ­ցը Պե­կին, ո­րի արդ­յունք­նե­րը, թե­րեւս, Թ­րամ­փի հա­մար եւս հու­շում են, թե որ ուղ­ղութ­յամբ է ա­վե­լի նպա­տա­կա­հար­մար շարժ­վել:

Ի դեպ, այն, որ Պու­տի­նը Թ­րամ­փից մի քա­նի օր անց մեկ­նեց Պե­կին, ի­հար­կե, հա­տուկ չէր ար­ված: Պու­տի­նի այ­ցի մո­տա­վոր ժամ­կետ­նե­րի մա­սին խոս­վում էր դեռ ա­միս­ներ ա­ռաջ: Ս­տո­րագր­վել են տասն­յակ պայ­մա­նագ­րեր, ո­րոնց նա­խա­պատ­րաս­տու­մը եւս եր­կար ժա­մա­նակ էր պա­հան­ջում: Փո­խա­րե­նը, Թ­րամ­փի այ­ցը ծրագր­ված էր դեռ ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մի սկզբնա­կան փու­լում, եւ հենց պա­տե­րազ­մի պատ­ճա­ռով էլ այն հե­տաձգ­վեց: Եվ որ այն նա­խոր­դեց Պու­տի­նի ար­դեն ծրագր­ված այ­ցին, դա ար­դեն կա­րող էր հա­տուկ ի­մաստ ու­նե­նալ: Օ­րի­նակ, փոր­ձել Պե­կի­նում փո­խել ո­րո­շա­կի տրա­մադ­րութ­յուն­ներ, կապ­ված Մոսկ­վա­յի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի հետ: Դ­րա հա­մար պետք էր Պու­տի­նից ա­վե­լի շուտ մեկ­նել Պե­կին, ու, թե­րեւս, դա այն­քան էր կա­րե­ւոր­վում Վա­շինգ­տո­նի կող­մից, որ Թ­րամփն այդ քայ­լին գնաց ան­գամ ի­րա­նա­կան թե­մա­յով ու­նե­ցած դիր­քա­յին թու­լա­ցու­մը հաշ­վի չառ­նե­լով:

Այս­պի­սով, ի՞նչ կա­րող էր տե­ղի ու­նե­նալ Պե­կի­նում` Պու­տի­նի այ­ցի շրջա­նակ­նե­րում, ո­րը, այս­պես ա­սենք, այն­քան էլ ցան­կա­լի չէր Թ­րամ­փի հա­մար: ­Նախ, Պու­տի­նի այս այ­ցի ա­ռանց­քա­յին փաս­տաթղ­թերց մեկն էր եր­կու ա­ռաջ­նորդ­նե­րի կող­մից ստո­րագր­ված` «Բազ­մաբ­եւեռ աշ­խար­հի եւ նոր տե­սա­կի մի­ջազ­գա­յին հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի հաս­տատ­ման մա­սին» հռչա­կա­գի­րը: Թե ինչ է այն ի­րենից ներ­կա­յաց­նում, դեռ հաս­կա­նալ է պետք: Բայց միայն ան­վա­նու­մը շատ բան է հու­շում. բազ­մա­բե­ւեռ աշ­խարհ աս­վածն այն հաս­կա­ցութ­յունն է, ո­րը նշա­նա­կում է ա­մե­րիկ­յան հե­գե­մո­նիա­յի վերջ­նա­կան մեր­ժում: Սա նույ­նիսկ ոչ թե մար­տահ­րա­վեր, այլ, առ­կա ի­րո­ղութ­յուն­նե­րից ել­նե­լով, ա­ռա­ջարկ է ԱՄՆ­–ին` նոր «Պոտս­դա­մի կոն­ֆե­րանս» անց­կաց­նե­լու մա­սին: Այն է` ինք­նա­կամ հրա­ժար­վել հե­գե­մո­նիա­յից եւ միա­նալ բազ­մա­բե­ւեռ աշ­խար­հի սկզբուն­քին:

­Միա­ժա­մա­նակ փոր­ձա­գետ­նե­րը շատ կա­րե­ւոր են հա­մա­րում հատ­կա­պես է­ներ­գե­տիկ ո­լոր­տում ռուս–­չի­նա­կան հա­րա­բե­րութ­յու­նն­երի ան­նա­խա­դեպ խո­րաց­ման մա­սին ծրագ­րե­րը: Այ­սինքն, դրա­նով կա­րող է էա­պես մե­ծաց­վել Ռու­սաս­տա­նի կող­մի Չի­նաս­տա­նին վա­ճառ­վող է­ներ­գա­կիր­նե­րի ծա­վալ­նե­րը, ո­րը կնվա­զեց­նի եր­կու­սի կախ­վա­ծութ­յու­նը հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­նե­րից, գնա­յին տա­տա­նում­նե­րից: Սա եւս ԱՄՆ­–ի հա­մար լուրջ խնդիր է: Նախ, այս­պի­սով է­ներ­գա­ռե­սուրս­նե­րի հեր­թա­կան պատ­կա­ռե­լի քա­նա­կութ­յու­նը դուրս կգա «նավ­թա­դո­լար» հաս­կա­ցութ­յան ազ­դե­ցութ­յու­նից. ռուս–­չի­նա­կան ա­ռեւ­տու­րը նրանց սե­փա­կան ար­ժույթ­նե­րով է: Երկ­րոր­դը, դա ԱՄՆ–ն կզրկի Չի­նաս­տա­նի վրա է­ներ­գե­տիկ հոս­քե­րը փա­կե­լու մի­ջո­ցով տնտե­սա­կան ճնշում­նե­րի հնա­րա­վո­րութ­յու­նից: Ու չմո­ռա­նանք, որ հենց նման ճնշումն է հա­մար­վում Ի­րա­նի դեմ պա­տե­րազ­մի հիմ­նա­կան պատ­ճառ­նե­րից մե­կը: Եվ այն, որ Թ­րամփն իր պե­կին­յան այ­ցի ժա­մա­նակ Չի­նաս­տա­նին ա­ռա­ջար­կում էր ԱՄՆ­–ից նավթ ու գազ գնել, իր հեր­թին է հիմ­նա­վո­րում, որ Ռու­սաս­տա­նից է­ներ­գա­ռե­սուրս­նե­րի մա­տա­կա­րա­րում­նե­րի ա­վե­լա­ցու­մը Վա­շինգ­տո­նի հա­մար առն­վազն ցան­կա­լի չէ:

Այս­պի­սով, կան նաեւ մի շարք այլ է­պի­զոդ­ներ, ո­րոնք Թ­րամ­փի հա­մար առն­վազն ան­ցան­կա­լի են դարձ­նում­ Պու­տի­նի այս այ­ցը: Ընդ­հան­րա­կան ի­մաս­տով, թրամփ­յան ռազ­մա­վա­րութ­յան հիմ­նա­կան բա­ղադ­րիչ­նե­րից էր ռուս–­չի­նա­կան կա­պե­րի մաք­սի­մալ թու­լա­ցու­մը: Բայց Պու­տի­նի այ­ցը միտ­ված է հա­կա­ռակ է­ֆեկ­տին` հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի էլ ա­վե­լի խո­րաց­մա­նը, այ­սինքն, Թ­րամ­փի ռազ­մա­վա­րութ­յունն այս ուղ­ղութ­յամբ գործ­նա­կա­նում կա­րե­լի է ձա­խող­ված հա­մա­րել:

­Սա­կայն այս ի­րա­վի­ճա­կը Թ­րամ­փի հա­մար ա­մե­նե­ւին էլ փա­կու­ղի չէ: Նա ակն­հայ­տո­րեն կա­րող է միա­նալ ռուս–­չի­նա­կան այս հա­մա­կար­գին, ո­րի բա­ղադ­րիչ­նե­րից է նաեւ Մոսկ­վա­յից հնչած տա­րաբ­նույթ ա­ռա­ջարկ­նե­րը: Այդ թվում` ռե­սուր­սա­յին ո­լորտ­նե­րում, ընդ­հուպ` «Հ­յու­սի­սա­յին հոսք» գա­զա­տա­րում ԱՄՆ­–ի հետ հա­մա­տեղ մասշ­տա­բա­յին ծրագ­րե­րի մա­սին: Ընդ ո­րում, Թ­րամ­փի հա­մար շա­հագրգ­ռող գոր­ծոն կա­րող է դառ­նալ, որ այս ամ­բող­ջա­կան մե­խա­նիզ­մը հիմ­նա­կան թի­րա­խում տես­նում է ոչ թե ԱՄՆ­–ին կամ Թ­րամ­փին, որ Թ­րամ­փի գլխա­վոր հա­կա­ռա­կորդ­նե­րին` գլո­բա­լիս­տա­կան աշ­խար­հը: Հա­մե­նայն­դեպս, փաս­տը, որ ներ­կա փու­լում գլո­բա­լիստ­նե­րը ծայ­րա­հե­ղո­րեն սրում են Ռու­սաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­րութ­յու­նն­երը, հենց այդ մա­սին է ակ­նար­կում:

­Բա­նը հա­սել է նրան, որ Լիտ­վան բա­ցա­հայտ կո­չեր է հնչեց­նում ՆԱՏՕ­–ին` հար­ձակ­վել Կա­լի­նինգ­րա­դի մար­զի վրա: Այս պա­հին խո­սակ­ցութ­յու­ններ կան, որ ուկ­րաի­նա­կան ու­ժե­րը կա­րող են հենց Լատ­վիա­յի տա­րած­քից ա­նօ­դա­չու­ներ ար­ձա­կել Ռու­սաս­տա­նի վրա: Նույն­քան հա­մառ խո­սակ­ցութ­յուն­ներ են շրջա­նառ­վում Մերձդ­նեստ­րի վրա մոլ­դո­վա­–ուկ­րաի­նա­կան հա­մա­տեղ հար­ձակ­ման ծրագ­րե­րի մա­սին եւ այլն: Վեր­ջա­պես այն, որ ողջ Եվ­րո­պան զբաղ­ված է ուկ­րաի­նա­կա­նի ան­վան տակ ռուս­նե­րին հար­վա­ծող զեն­քե­րի ար­տադ­րութ­յամբ, ար­դեն իսկ փոր­ձա­գի­տա­կան հար­թակ­նե­րում հա­մո­զիչ է դարձ­րել այն, որ. «Ռու­սաս­տա­նը ներ­կա­յումս պա­տե­րազ­մի մեջ է Եվ­րո­պա­յի հետ»:

­Մոսկ­վա­յի պա­տաս­խա­նը ե­րեկ մեկ­նար­կած ռազ­մա­վա­րա­կան հրթի­ռա­յին ու­ժերի, Խա­ղա­ղօվ­կիա­նոս­յան եւ Հ­յու­սի­սա­յին նա­վա­տոր­մե­րի մաս­նակ­ցութ­յամբ մի­ջու­կա­յին զո­րա­վար­ժանք­նե­րի տես­քով էր, այդ թվում` Բե­լա­ռու­սի մաս­նակ­ցութ­յամբ: Դ­րան էլ, հի­շեց­նենք, նա­խոր­դեց ռու­սա­կան նո­րա­գույն հրթի­ռա­յին հա­մա­կար­գե­րի ցու­ցադ­րու­մը: Որ­քա­նո՞վ սա եվ­րո­պա­կան «տաք գլուխ­նե­րը» կհո­վաց­նի, դեռ կտես­նենք: Սա­կայն այս ի­րա­վի­ճա­կը Թ­րամ­փի հա­մար էլ է հար­մար` գլո­բա­լիստ­նե­րի խնդրից ա­զատ­վե­լու հա­մար:

­Մեկ բան հաս­տատ է. աշ­խար­հի մասշ­տա­բով սկսվեց մի փուլ, ո­րը կար­ճա­ժամ­կետ հե­ռան­կա­րում պետք է տա­նի կա՛մ նոր աշ­խար­հա­կար­գի ստեղծ­ման` ե­րեք ա­ռա­ջա­տար ու­ժե­րի գլխա­վո­րութ­յամբ, կա՛մ չա­փա­զանց ռեալ է դառ­նա­լու մի­ջու­կա­յին բա­խու­մը: Պու­տի­նի չինա­կան այ­ցը ե­կավ հու­շե­լու, որ ա­ռա­ջին տար­բե­րա­կի հա­մար մնում է միայն Թ­րամ­փի հա­մա­ձայ­նութ­յու­նը:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/67269 

Այս թեմայով Պատմությունը հզոր ուսուցիչ է, բայց դասեր քաղել դրանից մենք այդպես էլ չսովորեցինք ԵՄ-ն չկարողացավ երկարաձգել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները դրանց ժամկետի լրանալուց մեկ օր առաջ Ռուսաստանը շատ ավելի ազդեցիկ է, քան Ադրբեջանն ու Թուրքիան, հետևաբար Ռուսաստանի հետ ևս պետք է զգույշ լինել «Փաստ». Ինչու այդպես էլ չեն հրապարակում նահատակների ու անհետ կորածների ցանկը Ջուրը երբեք ձրի կամ շատ էժան չի եղել, բայց խնդիրն այդպես էին ձևակերպել Խորհրդային Միությունում