Ինչի մասին էր Էրդողանի տրագիկոմեդիկ օգնությունը Նիկոլին

Այն, որ հա­յաս­տան­յան ընտ­րութ­յու­ննե­րի շե­մին Էր­դո­ղա­նը ո­րո­շեց Թուր­քիա­յի եւ Հա­յաս­տա­նի մի­ջեւ ու­ղիղ ա­ռեւտ­րի մեկ­նար­կի մա­սին ազ­դա­րա­րել, ի­հար­կե, տրա­գի­կո­մե­դիկ տեսք ու­նի: Տ­րա­գիկ մասն այն է, որ ա­վե­լի ցցուն ցու­ցիչ, որ հա­սել ենք այն վի­ճա­կին, երբ հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նութ­յուն­ներ­ի հա­մար թուր­քերն են «թաքն­ված» քա­րոզ­չութ­յուն ա­նում, չի լի­նում: Իսկ կո­մե­դիկ մասն այն է, որ Նի­կո­լը դժվար թե կա­րո­ղա­նա կողմ­նո­րոշ­վել, թե թուր­քա­կան այդ փո­խան­ցու­մից ինչ­պես է օգտ­վե­լու:

ԽՂՃՈՒԿ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ի­րա­կա­նում բո­լորն են հաս­կա­նում, որ Է­դո­ղա­նի նման քայ­լը Հա­յաս­տա­նին, բա­ցի վնա­սից, ո­չինչ չի տա­լիս: Ապ­րանք­նե­րը, ո­րոնք գա­լիս էին Թուր­քիա­յից, հի­մա էլ նույն ճա­նա­պար­հով Վ­րաս­տա­նով են գա­լու: Մի փոքր ինք­նար­ժե­քի նվա­զում կա­րող է լի­նել, ե­թե Վ­րաս­տա­նում փոխ­վեն այդ ապ­րանք­նե­րի շար­ժի ռե­ժիմ­նե­րը: Այ­սինքն` ներ­մու­ծում–­վե­րար­տա­հան­ման փո­խա­րեն հի­մա կա­րող է տրան­զի­տի տար­բե­րա­կը լի­նել: Բայց ա­սել, թե դա կանդ­րա­դառ­նա հա­յաս­տան­յան ներ­քին գնե­րի վրա, ո­րոնք սահ­ման­վում են ոչ թե ինք­նար­ժե­քա­յին, այլ ա­ռա­վե­լա­գույն շա­հույ­թի տրա­մա­բա­նութ­յամբ, սխալ կլի­նի: Փո­խա­րե­նը հնա­րա­վոր բա­ցա­սա­կան հե­տե­ւանք­նե­րի պա­կաս չկա: Այ­սինքն, այսկերպ դե­պի Հա­յաս­տան կգան նո­րա­նոր ապ­րանք­ներ` էլ ա­վե­լի խեղ­ճաց­նե­լով մեր ներ­քին ար­տադ­րո­ղին: Ու գա­լիս ենք նրան, թե Նի­կոլն այդ ինչ­պե՞ս է պատ­րաստ­վում Էր­դո­ղա­նի այդ փո­խան­ցու­մը հրամց­նել, որ­պես իր կա­ռա­վա­րութ­յան մե­ծա­գույն նվա­ճում, թե տե­սեք, ին­չե­րի կա­րո­ղա­ցանք հաս­նել: Փո­խա­րե­նը կա բա­ցա­սա­կան է­ֆեկ­տը. հի­մա հան­րութ­յան հա­մար շատ ա­վե­լի ցայ­տուն է դառ­նում, որ թուր­քի հա­մար Նի­կո­լը ե­ղել եւ մնում է Հա­յաս­տա­նի նա­խընտ­րե­լի կա­ռա­վա­րիչ: Ու հարց է, թե Էր­դո­ղա­նի նման «փո­խան­ցու­մը» Նի­կո­լին ա­վե­լի շատ ձա՞յն է բե­րե­լու, թե՞ տա­նե­լու է:

­Բայց այս ամ­բողջ պատ­մութ­յու­նն ու­նի մեկ ա­վե­լի խոր­քա­յին ի­մաստ եւս: Ըստ մեր միան­գա­մայն ար­ժա­նա­հա­վատ եւ տե­ղե­կաց­ված աղբ­յուր­նե­րի, Նի­կոլն այդ «փո­խան­ցու­մը» չէ, որ ցան­կա­նում էր ստա­նալ Էր­դո­ղա­նից: Հա­մառ աշ­խա­տանք կար, որ այս փու­լում հաս­նեին սահ­ման­նե­րը բա­ցե­լու հար­ցով ինչ­–որ ա­ռա­ջըն­թա­ցի, գո­նե խոստ­ման տես­քով, թե սահ­մա­նա­յին ան­ցու­մը կբաց­վի: Դա կա­րող էր ներ­հա­յաս­տան­յան գնե­րի տե­սա­նե­լի անկ­ման բե­րել, որն ար­դեն Նի­կո­լի հա­մար շատ լավ քա­րոզ­չա­կան հիմք կդառ­նար: Բայց ե­րե­ւում է, որ չնա­յած տա­րաբ­նույթ քայ­լե­րին, սահ­մա­նը բա­ցե­լուն ուղղ­ված ինչ­–ինչ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի, հրա­պա­րա­կա­յին քա­րոզ­նե­րի եւ նման բա­նե­րի, ա­ռա­վե­լա­գույ­նը, ո­րին հա­սան, Էր­դո­ղա­նի հի­շա­տակ­ված ո­րո­շումն էր:

Ե­թե Նի­կո­լին եւ ներ­կա ընտ­րութ­յու­նն­երը մի կողմ ենք թող­նում, ա­պա թե­ման ստա­նում է այս տես­քը: Այն, որ հա­յաստան­յան սահ­մա­նի բա­ցումն ու մասշ­տա­բա­յին ա­ռեւ­տու­րը դեռ հնուց ձեռն­տու էր հենց Թուր­քիա­յին, հայտ­նի փաստ է: Դա Թուր­քիա­յի հա­մար, հաշ­վի առ­նե­լով Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան տխուր վի­ճա­կը, մեր եր­կի­րը տնտե­սա­կան ին­տեր­վեն­ցիա­յի են­թար­կե­լու ու­ղիղ տար­բե­րակ էր, ո­րը շատ ա­րագ կվե­րա­ծեին քա­ղա­քա­կան ին­տեր­վեն­ցիա­յի: Ու ա­սել, թե Ան­կա­րա­յում չեն գի­տակ­ցում այդ հե­ռան­կա­րը, միամ­տութ­յուն կլի­ներ: Հե­տե­ւա­բար, դեռ հնուց է գա­լիս շատ պարզ հար­ցը, որը միան­գա­մայն ար­դիա­կան է նաեւ այ­սօր. իսկ ին­չո՞ւ է Ան­կա­րան իր հա­մար այդ կա­րե­ւոր գոր­ծի­քը մի կողմ նե­տել եւ ա­նում է ճիշտ հա­կա­ռա­կը` հա­մա­ռո­րեն սահ­մա­նը փակ է պա­հում: Են­թադ­րութ­յու­նը, թե դա կնպաս­տի Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան թռիչ­քին, ո­րը Թուր­քիան չի ցան­կա­նում, ծի­ծա­ղե­լի է: Նախ, Հա­յաս­տանն իր կո­մու­նի­կա­ցիոն խնդիր­նե­րը վա­ղուց է հիմ­նա­կա­նում լու­ծել: Հա­ջոր­դը, ե­թե ան­գամ գոր­ծի թուր­քա­կան եր­կա­թու­ղով շարժ­վե­լու տար­բե­րա­կը, մեկ է, դա մեր երկ­րին հաս­տատ տնտե­սա­կան թռիչք­նե­րի չի տա­նե­լու: Վեր­ջա­պես, ե­թե ան­գամ ո­րո­շա­կի աճ լի­նի, ա­պա մեկ է, դրա «վին­տի­լը» կմնար Թուր­քիա­յի ձեռ­քին. ցան­կա­ցած պա­հի կա­րող էր նո­րից փա­կել սահ­մա­նը, եւ դե­պի այդ կո­մու­նի­կա­ցիոն ուղ­ղութ­յուն տե­ղա­շարժ­ված եւ հին ուղ­ղութ­յուն­նե­րը թու­լաց­րած Հա­յաս­տա­նի հա­մար կլի­ներ շատ ա­վե­լի մեծ հար­ված, քան ե­թե սահ­մա­նը փակ մնար:

Ու չնա­յած այս ա­մե­նին, ան­գամ այն փաս­տին, որ Նի­կոլն է այս­տեղ վար­չա­պե­տի ա­թո­ռին նստած, Ան­կա­րան այդ­պես էլ հա­մա­ռո­րեն չի գնում սահմա­նը բա­ցե­լու ուղ­ղութ­յամբ: Բա­ցատ­րութ­յու­նը մեկն է` ինչ­պես նախ­կին­ում, այն­պես էլ, ա­ռա­վել եւս, ներ­կա պա­հին դա ռուս–­թուր­քա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի շատ խո­րը ճգնա­ժամ է ա­ռա­ջաց­նե­լու: Կան խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, որ այդ մա­սին Մոսկ­վան քա­նիցս է Ան­կա­րա­յին տե­ղե­կաց­րել, որ դա կգնա­հա­տի որ­պես տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին բա­լան­սը փո­խե­լու, ԵԱՏՄ տի­րույթ ներ­խու­ժե­լու եւ ընդգծ­ված հա­կա­ռու­սա­կան միա­նգա­մայն կոնկ­րետ գոր­ծո­ղութ­յուն, որն ան­պայ­ման կեն­թադ­րի պա­տաս­խան հար­ված: Իսկ վեր­ջին տա­րի­նե­րին գու­մար­վել է նաեւ Ի­րա­նի գոր­ծո­նը: Այ­սինքն, Թեհ­րա­նը եւս Ան­կա­րա­յի նման քայ­լը, այն է` ա­ռանց տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին մա­կար­դա­կով, ա­սենք` «3+3» ձե­ւա­չա­փի շրջա­նակ­նե­րում պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի, նման քայ­լը կգնա­հատ­վի` որ­պես տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին ստա­տուս–ք­վո­յի փո­փո­խութ­յուն:

ԻՆՉՆ Է ԿԱՆԳՆԵՑՆՈՒՄ ԷՐԴՈՂԱՆԻՆ

Ա­մեն դեպ­քում, ցան­կա­ցած այլ տրա­մա­բա­նութ­յուն հասց­նում է աբ­սուր­դի: Այ­սինքն, հի­մա նաեւ Ա­լիեւն է պաշ­տո­նա­պես հայ­տա­րա­րել Հա­յաս­տա­նի ուղ­ղութ­յամբ բեռ­նա­փո­խադ­րում­նե­րի ար­գել­քը չե­ղար­կե­լու մա­սին: Բայց ա­հա Էր­դո­ղա­նը ա­ռաջ­նորդ­վում է հին հայտ­նի նա­խա­պայ­մա­նով, թե մին­չեւ Հա­յաս­տանն ու Ադր­բե­ջա­նը չպայ­մա­նա­վոր­վեն, սահ­ման բա­ցո­ղը չեմ: Դա, ի­հար­կե, պատր­վակն է: Ի­րա­կա­նում, հաշ­վի առ­նե­լով այն գլո­բալ փո­փո­խութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք տե­ղի են ու­նե­նում աշ­խար­հում, Էր­դո­ղա­նը հա­զիվ թե ո­րո­շի Մոսկ­վա­յի եւ Թեհ­րա­նի հետ նման բա­ցա­հայտ թշնա­մութ­յան գնալ: Ա­ռա­վել եւս, երբ ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մը եւս ե­կավ նրան մի շարք կոնկ­րետ փաս­տե­րի մա­սին հու­շե­լու: Այն է` ԱՄՆ–ն այլեւս չու­նի եր­բեմ­նի ա­նա­ռար­կե­լի հե­գե­մո­նի կշի­ռը, ՆԱՏՕ–ն, որ­պես հու­սա­լի տան­քի, այ­լեւս այդ ֆունկ­ցիան չի կա­տա­րում:

Իսկ մյուս կող­մից, Ի­րա­նը դուրս է գա­լիս աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կա­նութ­յան ա­ռա­ջին դե­րա­կա­տար­նե­րի շարք` ու­նե­նա­լով այդ շար­քի մյուս ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի` ՌԴ­–ի եւ Չի­նաս­տա­նի հետ մաք­սի­մալ խո­րը կա­պեր: Իսկ Հա­յաս­տա­նը եւ, առ­հա­սա­րակ, Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սը եր­կու ա­ռա­ջա­տար խա­ղա­ցող­նե­րի` ՌԴ­–ի եւ Ի­րա­նի մի­ջեւ լո­գիս­տի­կա­յի կա­րե­ւո­րա­գույն օ­ղակն է: Այ­սինքն, ներ­խու­ժե­լով այս գո­տի, դա կդառ­նա ան­խու­սա­փե­լի մար­տահ­րա­վեր չորս հա­մա­շխա­րհա­յին հիմ­նա­կան խա­ղա­ցող­նե­րից առն­վազն ե­րե­քին: Նաեւ մեծ հարց է, թե նման քայլն ինչ­պես կըն­դու­նի չոր­րորդ ու­ժը` ԱՄՆ–ն, ո­րը մի կող­մից, հայ­տա­րա­րել է «Թ­րամ­փի մի­ջանց­քի» մա­սին, բայց մյուս կող­մից, կա­րող է հաս­նել պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի Ի­րա­նի, դրա­նից էլ ա­ռաջ` նաեւ Ռու­սաս­տա­նի եւ Չի­նաս­տա­նի հետ, ին­չի բո­լոր նա­խադր­յալ­ներն այս պա­հին կան:

Այս­քա­նից էլ զատ, Էր­դո­ղանն ու­նի ակ­տի­վո­րեն սրվող, թշնա­ման­քի մո­տե­ցող հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ Իս­րա­յե­լի հետ, եւ ԱՄՆ–ն ցույց տվեց, որ ցան­կա­ցած ի­րա­վի­ճա­կում նրա կող­քին է: Այս ի­րա­վի­ճա­կում Ռու­սաս­տա­նին եւ Ի­րա­նին է՞լ մար­տահ­րա­վեր նե­տի. չէ, դա ան­գամ «եր­կու ա­թո­ռի» մեծ վար­պետ Էր­դո­ղա­նի հա­մար շատ կլի­ներ:

­Կարճ ա­սած, թե ինչ սպա­սե­լիք­ներ Նի­կոլն ու­ներ Ան­կա­րա­յից, ին­քը կի­մա­նա: Բայց ի­րո­ղութ­յունն այն է, որ ինչ­քան էլ Էր­դո­ղա­նին դուր են գա­լիս նի­կոլ­յան հնա­զան­դութ­յու­նը, Ար­ցա­խից բա­ցա­հայտ հրա­ժար­վե­լը եւ Ցե­ղաս­պա­նութ­յունն ու­րա­նա­լու խոս­տում­նե­րը, մեկ է, Ան­կա­րա­յի հա­մար այս ուղ­ղութ­յամբ «ար­գե­լակ­նե­րը» մինչ հի­մա էլ, այս պա­հին էլ Հա­յաս­տա­նը չէ, այլ` Հա­յաս­տա­նի ա­րեւմտ­յան սահ­ման­նե­րին տե­ղադր­ված ռու­սա­կան դրո­շը: Ընդ ո­րում, սա էլ ա­վե­լի ցայ­տուն դար­ձավ Մոսկ­վա­յից ան­ձամբ Պու­տի­նի եւ այլ պե­տա­կան բարձր օ­ղակ­նե­րից ե­կած հեր­թա­կան զգու­շա­ցում­նե­րը` ան­կախ գլո­բալ ի­րա­վի­ճա­կից, Հա­յաս­տանն ու հա­րավ­կով­կաս­յան հար­թա­կը մնում են ՌԴ­–ի հիմ­նա­կան հե­տաքրք­րութ­յուն­նե­րի մեջ: Այ­սինքն, ե­թե Նի­կոլն ու նրա շրջա­պա­տը կար­ծում են, թե, օ­րի­նակ, «ա­մուս­նա­լու­ծութ­յան» թե­մա­յով Պու­տի­նի վեր­ջին հայ­տա­րա­րութ­յան հաս­ցեա­տե­րը ի­րենք էին, հաս­տատ սխալ­վում են. ի­րա­կա­նում այս ա­մե­նը հենց Էր­դո­ղա­նի հա­մար է միան­գա­մայն կոնկ­րետ մե­սիջ­: Այ­սինքն, Մոսկ­վան պարզ հնչեց­րեց` մենք այս­տեղ ենք, քա­նի դեռ հայ ժո­ղո­վուր­դը (հենց ժո­ղո­վուր­դը` հան­րաք­վեն, այլ ոչ թե իշ­խա­նութ­յան ղե­կին նստած եւ թուր­քա­կան ուղ­ղութ­յուն գո­վեր­գող­նե­րը) այլ բան չի ո­րո­շել: Եվ Էր­դո­ղա­նի հա­մար դա պարզ ցու­ցիչ է. Նի­կո­լի կամ մեկ այլ ան­ձի «դաբ­րո­յով» չէ, որ կա­րող է մտնել այս ուղ­ղութ­յուն: Արդ­յուն­քում, Նի­կո­լը ստա­ցավ միայն այդ­քա­նը` Թուր­քիա­յից ե­կող ապ­րան­քա­յին փաս­տաթղ­թե­րում վերջ­նան­պա­տակ կգրվի «Հա­յաս­տան» տեր­մի­նը: Այ­սինքն, գրե­թե ո­չինչ:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/67071 

Այս թեմայով Նման նշանները վկայո՞ւմ են խոշոր պատերազմի մոտենալու մասին (Տեսանյութ) Թե բա 82 միլիոն դրամ էլ դեռ ես եմ ներդրել փողոցի լայնացման և բորդուրների համար Պետությունը չպետք է քաղաքացու փոխարեն որոշի՝ նրա վիշտը ֆինանսապես «բավարար ծանր» է, թե ոչ Փաշինյանը նպատակ ունի կտրել թաղման նպաստները ՀՐԱՏԱՊ. ԴՕԿ կուսակցության պատվավոր նախագահ Վարդան Ղուկասյանի հայտնի փաստաբանը հայտարարությամբ է հանդես եկել