ԱՅՍՕՐ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ԱՐԺԵՔԱՅԻՆ ՔԱՈՍ Է. ՍԵՐՈԲ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ՝ ԿՐԹԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ՑԱՎԱԼԻ ՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ

Թեմա

Հայաստանի կրթական համակարգն այսօր հայտնվել է մի վտանգավոր թակարդում, որտեղ շքեղ նորոգված պատերը դարձել են բովանդակային սնանկության քողարկման միջոց։ «Իրավունք TV»-ի տաղավարում կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանի հետ ծավալված անկեղծ քննարկումը վեր հանեց այն դառը ճշմարտությունը, որը պաշտոնական վիճակագրությունը խնամքով շրջանցում է կամ փորձում է քողարկել «շինարարական եռանդով»։

Հարցին, թե ինչպե՞ս է գնահատում կրթության ներկա վիճակը վերջին տարիների փոփոխությունների ֆոնին, Սերոբ Խաչատրյանը պատասխանեց, որ մենք գործ ունենք որակական լուրջ հետընթացի հետ։ Ըստ փորձագետի՝ դպրոցական շենքերի կառուցումը, որքան էլ գովելի է, ավտոմատ կերպով չի հանգեցնում գիտելիքի աճի։ «Եթե դու շենքը վերանորոգում ես, դա դեռ չի նշանակում, որ ուսուցիչը սկսում է ավելի լավ դասավանդել, իսկ երեխան՝ ավելի լավ սովորել»,- նկատում է նա՝ հավելելով, որ արդեն անցել է ութ տարի, և ժամանակն է խոսելու ոչ թե ծախսված միլիարդներից, այլ արդյունքներից, որոնք այսօր հուսադրող չեն։ Աշակերտների գրագիտության մակարդակի անկումն ու կենտրոնացման կարողության թուլացումն արդեն դարձել են համակարգային ախտանիշներ։

Ավելին, ոլորտում տիրող բարոյահոգեբանական վիճակը փորձագետը բնորոշեց որպես մի անելանելի «մեղադրական խաղ» (blame game)։ Անդրադառնալով ներքին մթնոլորտին՝ Սերոբ Խաչատրյանը պատասխանեց, որ այսօր կրթության ոլորտում բոլորը բոլորին մեղադրում են. ուսուցիչները դժգոհ են ծնողներից, ծնողները՝ ուսուցիչներից, իսկ աշակերտները հաճախ չեն կարողանում տարրական հաղորդակցություն հաստատել։ Այս փոխադարձ դժգոհության մեջ բացակայում է ամենակարևորը՝ սեփական սխալների ընդունումն ու ինքնաքննադատությունը, ինչն իսպառ բացառում է որևէ առաջընթաց։ Խոսելով դպրոցներում տիրող արժեքային քաոսի մասին՝ փորձագետը քննադատության ենթարկեց քաղաքացիական կրթության հայեցակարգի բացակայությունը։ «Այսօր կրթության ոլորտում արժեքային քաոս է»,- արձանագրեց նա՝ շեշտելով, որ քանի դեռ չկա միասնական ճանապարհային քարտեզ, յուրաքանչյուր ուսուցիչ դասարան է մտնում իր անձնական պատկերացումներով՝ երեխաներին հաճախ մատուցելով իրարամերժ ու հակասական արժեքներ։

Հատկապես ցավոտ դիտարկում արվեց նորակառույց դպրոցների «ստերիլ» ու անդեմ միջավայրի վերաբերյալ։ Ըստ Սերոբ Խաչատրյանի՝ եթե մտնում ես նոր դպրոց, տեսնում ես դատարկ պատեր, որտեղից անհետացել են ազգային ինքնության, հայոց պատմության ու հերոսների հետ առնչվող բոլոր պատկերները։ Դրանց փոխարեն փակցված են անհասկանալի ու պրագմատիկ կարգախոսներ, որոնք որևէ կապ չունեն ազգային դիմագծի հետ։ Փորձագետը նկատում է, որ նոր ու հին դպրոցների միջև այնքան մեծ է տարբերությունը, որ կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե դրանք տարբեր երկրների հաստատություններ են։ Իսկ գյուղական դպրոցների օպտիմալացման և միավորման վերաբերյալ հարցին Սերոբ Խաչատրյանը պատասխանեց, որ սա ուղղակի հարված է գյուղի կենսունակությանը։ Դպրոցի փակումը ոչ միայն զրկում է երեխային կրթության հասանելիությունից, այլև գյուղից դուրս է մղում վերջին մտավորականին՝ ուսուցչին։ Երբ ուսուցիչը զրկվում է աշխատանքից, նա չի գնում հարևան գյուղ, նա բռնում է արտագաղթի ճանապարհը՝ դատարկելով սահմանամերձ բնակավայրերը։ Այսպիսով, կրթական այն «բարեփոխումները», որոնք կենտրոնացած են միայն շենքային պայմանների վրա՝ անտեսելով մարդուն և ազգային բովանդակությունը, մեզ տանում են դեպի մի հանգրվան, որտեղ 2028 թվականին մենք կունենանք նորոգված պատեր, բայց կորուսյալ սերունդ։

Ակնհայտ է, որ գործող իշխանության համար կրթությունը ոչ թե ազգային զարթոնքի հիմք է, այլ սոսկ «ասֆալտապատման» տրամաբանության շարունակություն։ Փորձելով կրթական համակարգի խորքային ձախողումները լվանալ նորոգված պատերի ներկով՝ նրանք իրականում զբաղված են սերունդների ապազգայնացմամբ և դպրոցը սեփական քաղաքական քարոզչության գործիք դարձնելով։ Երբ կրթության ոլորտում գիտելիքին փոխարինելու է գալիս պարզունակ շահը, իսկ ազգային հերոսների պատկերները հանվում են դպրոցի պատերից, դա այլևս բարեփոխում չէ. դա պետականության հիմքերի հետևողական քանդում է։ Իշխանությունը պետք է վերջապես հասկանա՝ դատարկ պատերով ու դատարկվող գյուղերով հզոր երկիր չես կառուցի, իսկ կրթության այսօրվա տխուր պատկերը վաղը դառնալու է հենց այս վարչախմբի գործունեության ամենախայտառակ դատավճիռը։

Հեղինակ ` Սիրանուշ Մանթաշյան

Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության երիտասարդական թեվի ակտիվի հավաքը Ինչու մենք չենք կարող այսօր տոնել Շուշիի ազատագրումը Եվրոպական դեսանտն ու հայաստանյան ապագան. Հայկ Բաբուխանյան Մենք նոր չէ, որ բախվում ենք այս դավաճանական գծին, նորի՛ց ենք ճնշելու. Բաբուխանյան Կստորագրվի հուշագիր ՍԻՄ կուսակցության և Справедливая Россия֊ի միջև ՍԻՄ կուսակցության պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցում է «ՍՈՎ ինտեր» միջազգային համաժողովին Ուղիղ. Ցեղասպանության ուրացում` Լեվոն Տեր֊Պետրոսյանից մինչև Նիկոլ. Հայկ Բաբուխանյան Խորհուրդ կտայինք չխաղալ իշխող խունտայի օգտին և, քանի դեռ ուշ չի, հետևել մեր օրինակին. Հայկ Բաբուխանյան Այս ամոթալի լիբերալ-թուրքամետ արշավի հեղինակները թիրախավորել են Հայոց ցեղասպանությունը Ո՛չ Նիկոլին, այո՛ ՀՀ Անկախության հռչակագրին․տեղի է ունեցել ՍԻՄ կուսակցության համագումարը (տեսանյութ) Կարեւոր է, որ կարողանանք պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. ՍԻՄ-ը մասնակցելու է ընտրություններին ՍԻՄ-ն ընդդեմ կոռուպցիայի ՍԻՄ XXVIII համագումար. 37 տարի հայ ժողովրդի շահերի պաշտպանության ճակատում