Յուրաքանչյուր գործի հետևում՝ մի ճակատագիր, յուրաքանչյուր դատավճռի հետևում՝ մի հոգի. ԽԵՂՎԱԾ ՃԱԿԱՏԱԳՐԵՐ( ՄԱՍ -4)

«Իրավունքը» շարունակում է ներկայացնել հայտնի փաստաբան, աղմկոտ գործերով նախադեպային վճիռների հասած, հեղինակավոր «Լեվ Գրուպ» փաստաբանական գրասենյակի հիմնադիր-ղեկավար, իրավունքի գերակայությունը բոլոր հարաբերություններում առաջնահերթ դասող Լեվոն Բաղդասարյանի  «Խեղված ճակատագրեր» բացառիկ հոդվածաշարերը։ Վստահ լինելով, որ դրանցից յուրաքանչյուրում Դուք կգտնեք Ձեզանից մի մասնիկ. 

ԵՐԲ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ Է ԽՂՃԻՆ
Իրավունքը ստեղծվել է արդարություն հաստատելու համար։
Բայց կա մի սահման, որտեղ իրավունքը կանգ է առնում,
իսկ խոսքը փոխանցվում է խղճին։
Դատարանը կարող է որոշել՝ մարդը մեղավոր է, թե ոչ։
Կարող է սահմանել պատիժ, հաշվարկել տարիներ,
կշռադատել փաստերը և կիրառել օրենքը։
Բայց կա մի բան, որը դատարանը չի կարող որոշել։
Դատարանը չի կարող որոշել՝
մարդը փոխվե՞լ է, թե՞ ոչ։
Դատարանը չի կարող տեսնել մարդու ներսում տեղի ունեցող լուռ պայքարը՝
զղջման, ապաշխարության, վերածնման։
Այդ ամենը տեղի է ունենում այնտեղ,
որտեղ օրենքը չի հասնում։
Մարդու ներսում։
Արդարադատությունը սկսվում է օրենքից,
բայց ավարտվում է խղճով։
Եթե այդ երկուսի միջև կապը կտրվում է,
ապա իրավունքը դառնում է սառը մեխանիզմ,
իսկ հասարակությունը՝ անտարբեր դիտորդ։
Ցմահ դատապարտված մարդն ամեն օր ապրում է իր դատավճռի հետ։
Բայց կա մի ավելի ծանր դատավճիռ, որը երբեմն չի գրվում որևէ օրենքում։
Դա սեփական խղճի դատավճիռն է։
Մարդը կարող է տարիներ շարունակ ապրել իր արածի գիտակցմամբ,
վերապրել, վերաիմաստավորել, ցավ ապրել,
փորձել հասկանալ, թե ինչպես հասավ այդ կետին։
Եվ հենց այդ ճանապարհին է, որ մարդը երբեմն դառնում է
ավելի մարդ, քան երբևէ եղել է իր ազատության մեջ։
Սակայն այստեղ առաջանում է ամենակարևոր բախումը։
Ի՞նչ է անում հասարակությունը այդ պահին։
Ընդունո՞ւմ է այդ փոփոխությունը,
թե՞ շարունակում է տեսնել միայն անցյալը։
Եթե հասարակությունը տեսնում է միայն հանցագործությունը,
ապա նա մերժում է մարդու վերածնվելու հնարավորությունը։
Եթե տեսնում է նաև փոփոխությունը,
ապա նա դառնում է ոչ միայն դատող, այլև վերականգնող ուժ։
Սա արդեն իրավական չէ միայն։
Սա քաղաքակրթական ընտրություն է։
Կա երկու ճանապարհ։
Առաջինը՝
մարդուն փակել իր անցյալի մեջ և երբեք չթողնել դուրս գալ։
Երկրորդը՝
պահանջել պատասխանատվություն, բայց չփակել ապագան։
Առաջին ճանապարհը հեշտ է։
Այն հիմնված է վախի վրա։
Երկրորդը դժվար է։
Այն հիմնված է հավատքի վրա։
Բայց հենց այդ երկրորդ ճանապարհն է, որ տարբերում է
արդարադատությունը՝ վրեժից։
Քանի որ վրեժը միշտ նայում է անցյալին,
իսկ արդարադատությունը պարտավոր է ունենալ նաև ապագա։
Եթե արդարադատությունը չունի ապագա,
ապա այն դադարում է լինել արդարադատություն։
Այն դառնում է ընդամենը օրինականացված պատիժ։
Իսկ մարդը այդ համակարգում դադարում է լինել մարդ։
Նա դառնում է թիվ, գործ, հոդված։
Բայց յուրաքանչյուր հոդվածի հետևում կա մի կյանք։
Յուրաքանչյուր գործի հետևում՝ մի ճակատագիր։
Յուրաքանչյուր դատավճռի հետևում՝ մի հոգի։
Եվ հենց այստեղ է, որ իրավունքը պետք է հիշի իր սկզբնական իմաստը։
Իրավունքը գիտություն է բարու և արդարի մասին։
Եթե այդ գիտությունը մոռանում է բարին,
ապա այն կորցնում է արդարը։
Եվ եթե այն կորցնում է արդարը,
ապա դադարում է լինել իրավունք։
Այդ պահին օրենքը կարող է շարունակել գործել,
բայց արդարությունը արդեն լքել է այդ տարածքը։
Այս ամբողջ շարքը մեկ հարցի մասին էր։
Ոչ միայն դատապարտյալների մասին։
Ոչ միայն բանտերի մասին։
Այն մեր մասին էր,
Մեր ընտրության մասին։
Մենք կարող ենք կառուցել հասարակություն,
որտեղ մարդը դատապարտվում է ոչ միայն դատարանում, այլ նաև կյանքում։
Կամ կարող ենք կառուցել հասարակություն,
որտեղ մարդը պատասխան է տալիս իր արածի համար,
բայց չի զրկվում նորից մարդ դառնալու հնարավորությունից։
Վերջում մնում է միայն մեկ հարց։
Ո՞ր հասարակությունն ենք մենք ընտրում։
Քանի որ իրականում ամենամեծ դատավճիռը
ոչ թե դատարանն է կայացնում։
Այն կայացնում է ժամանակը։
Եվ ժամանակը միշտ արդար է։

(ավարտ)

ԼԵՎՈՆ ՍՈԽԱԿԻ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
«ԼԵՎ Գրուպ» փաստաբանական գրասենյակի
հիմնադիր նախագահ,փաստաբան

Հայտնի փաստաբանի նախորդ հոդվածաշարերը առաջարկվող հղումներում.

https://iravunk.com/?p=336144&l=am

https://iravunk.com/?p=336304&l=am

https://iravunk.com/?p=336472&l=am

Այս թեմայով Թող ՔՈ ճանապարհը միշտ լինի հաղթանակերով լի, իսկ սիրտդ՝ խաղաղ ազնվագույն գերդաստանի արժանի ժառանգ Նախկին վարչապետի ընտանիքը սգում է ՇՏԱՊ. Նարիմանյանը ցույց է տալու այն մարդկանց, ովքեր դիմակով և առանց դիմակի բռնության են ենթարկել. Խորխոռունու սպանության հետքերով Բաղդասարյանների գերդաստանը Խաչվերածը նշեց հավերժի ճամփան բռնած ՆԻՆԱ ՄԱՅՐԻԿԻ հիշատակի առաջ խոնհարմամբ Մոտ ապագայում ակնկալում ենք եռակողմ հանդիպում, բայց նոր առաջարկներ չկան. Պեսկով