Ներքաղաքական դաշտում ներդրված նոր «Տրոյական կով»-ն Արեւմուտքից

Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­կան դաշ­տում ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ հայտն­վում են կեր­պար­ներ, ո­րոնք փոր­ձում են ներ­կա­յա­նալ որ­պես «ան­կա­խութ­յան պաշտ­պան», «ազ­գա­յին շա­հի միակ կրող» կամ «Հա­յաս­տա­նի թեկ­նա­ծու»։ Սա­կայն երբ սկսում ես ման­րա­մասն ու­սում­նա­սի­րել նրանց կեն­սագ­րութ­յու­նը, հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը եւ քա­ղա­քա­կան վար­քա­գի­ծը, պարզ­վում է՝ այդ «ազ­գա­յին դի­մա­կի» տակ հա­ճախ թաքն­ված է շատ ա­վե­լի պարզ ու հաս­կա­նա­լի քա­ղա­քա­կան նա­խա­գիծ։

­Վեր­ջին օ­րե­րին հենց այդ­պի­սի մի պատ­կեր է ձե­ւա­վոր­վում Ար­ման Թա­թո­յա­նի շուրջ, ով իր” Միաս­նութ­յան թե­ւեր» նա­խա­ձեռ­նութ­յամբ փոր­ձում է մտնել քա­ղա­քա­կան դաշտ՝ միա­ժա­մա­նակ ներ­կա­յաց­նե­լով ի­րեն որ­պես” Հա­յաս­տա­նի թեկ­նա­ծու»։ Սա­կայն նրա հայ­տա­րա­րութ­յուն­ներն ու անց­յալն ա­վե­լի շատ հի­շեց­նում են ոչ թե ինք­նու­րույն ազ­գա­յին քա­ղա­քա­կան գործ­չի, այլ ար­տա­քին կենտ­րոն­նե­րի հետ կապ­ված հեր­թա­կան քա­ղա­քա­կան «պրո­յեկ­տի»:

­Մար­տի 4-ի ա­սու­լի­սում Թա­թո­յա­նը հայ­տա­րա­րեց, որ Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գութ­յան հա­մա­կար­գը պետք է կա­ռուց­վի Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րի եւ Ֆ­րան­սիա­յի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան վրա։ Ն­րա խոս­քով՝ հենց այդ ուղ­ղութ­յունն է կա­րող ա­պա­հո­վել հայ­կա­կան բա­նա­կի ժա­մա­նա­կա­կից շար­ժու­նա­կութ­յունն ու բարձր տեխ­նո­լո­գիա­կան սպա­ռա­զի­նութ­յու­նը։

Ա­ռա­ջին հա­յաց­քից սա կա­րող է թվալ հեր­թա­կան դի­վա­նա­գի­տա­կան ձե­ւա­կեր­պում։ Սա­կայն ի­րա­կա­նում այն բա­ցա­հայ­տում է ա­վե­լի խոր­քա­յին աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կողմ­նո­րո­շում՝ Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գութ­յան հա­մա­կար­գը կա­պել ա­րեւմտ­յան ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան բլո­կի հետ, ին­չի մա­սին շատ ա­վե­լի վաղ գրում էր «Ի­րա­վունք»-ը:

Այս­տեղ ա­ռա­ջա­նում է բնա­կան հարց․ ե­թե քա­ղա­քա­կան գոր­ծի­չը բա­ցա­հայտ հայ­տա­րա­րում է, որ իր անվ­տան­գութ­յան ռազ­մա­վա­րութ­յու­նը կա­ռուց­վե­լու է ար­տա­քին ու­ժե­րի վրա հեն­վե­լով, ա­պա ինչ­պե՞ս է նա միա­ժա­մա­նակ ներ­կա­յա­նում որ­պես” Հա­յաս­տա­նի թեկ­նա­ծու»։ Գու­ցե ա­վե­լի ան­կեղծ կլի­ներ ուղ­ղա­կի ա­սել՝ նա ՆԱՏՕ-ի թեկ­նա­ծո՞ւն է հայ­կա­կան քա­ղա­քա­կան դաշ­տում։

Ա­վե­լին՝ Թա­թո­յա­նի ա­ռա­ջար­կած բա­նա­ձե­ւը նոր չէ։ Նույն գա­ղա­փա­րա­կան գի­ծը տա­րի­ներ շա­րու­նակ ա­ռաջ է մղել նաեւ գոր­ծող իշ­խա­նութ­յու­նը՝ Նի­կոլ Փա­շին­յա­նի գլխա­վո­րութ­յամբ։ Ս­տաց­վում է բա­վա­կան տա­րօ­րի­նակ ի­րա­վի­ճակ․ իշ­խա­նութ­յա­նը քննա­դա­տող քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչն ի­րա­կա­նում ա­ռա­ջար­կում է նույն աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ուղ­ղութ­յու­նը՝ պար­զա­պես այլ փա­թե­թա­վոր­մամբ։

Այս ա­մե­նի ֆո­նին քա­ղա­քա­կան դաշ­տում ա­վե­լի ու ա­վե­լի հա­ճախ է շրջա­նառ­վում «տրո­յա­կան ձիու» վար­կա­ծը։ Ընդ­դի­մա­դիր շրջա­նակ­նե­րում հնչում է մի պարզ միտք՝ իշ­խա­նութ­յու­նից դժգոհ ընտ­րող­նե­րին ուղ­ղոր­դե­լու հա­մար ստեղծ­վում են նոր «այ­լընտ­րանք­ներ», ո­րոնք ի­րա­կա­նում նույն քա­ղա­քա­կան ուղ­ղութ­յան տար­բե­րակ­ներն են։ Այլ կերպ ա­սած՝ իշ­խա­նութ­յու­նը քննա­դատ­վում է ոչ թե իր աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կուր­սի հա­մար, այլ միայն դրա ի­րա­կա­նաց­ման ձե­ւի հա­մար։

­Սա­կայն ա­մե­նա­կա­րե­ւոր հար­ցը ոչ թե Թա­թո­յա­նի հայ­տա­րա­րութ­յուն­ներն են, այլ նրա քա­ղա­քա­կան կեն­սագ­րութ­յու­նը։ Թա­թո­յա­նը Հա­յաս­տա­նի Մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պանն էր այն տա­րի­նե­րին, երբ երկ­րում տե­ղի էին ու­նե­նում ա­մե­նա­սուր քա­ղա­քա­կան բա­խում­նե­րը, երբ բան­տե­րում հայտն­վում էին ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծիչ­ներ, լրագ­րող­ներ եւ տար­բեր քա­ղա­քա­կան ակ­տի­վիստ­ներ։ Սա­կայն հենց այդ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում հա­սա­րա­կութ­յու­նը գրե­թե եր­բեք չտե­սավ այն­պի­սի կոշտ դիր­քո­րո­շում, ո­րը կտրուկ կհա­կա­սեր դեռ նոր իշ­խա­նութ­յան ե­կած Նի­կոլ Փա­շին­յա­նի քա­ղա­քա­կան գծին՝ ոչ վաղ անց­յա­լում՝ 2018-19 թթ.:

Ու այ­սօր նույն մար­դը փոր­ձում է ներ­կա­յա­նալ որ­պես իշ­խա­նութ­յան ա­մե­նա­խիստ քննա­դատ­նե­րից մե­կը։ Բայց քա­ղա­քա­կան հի­շո­ղութ­յու­նը այն­քան էլ կարճ չէ։

­Վեր­ջերս էլ Թա­թո­յա­նը հայ­տա­րա­րեց, որ նրանք, ով­քեր Հա­յաս­տա­նի ա­պա­գան տես­նում են ո­րե­ւէ միու­թե­նա­կան ձե­ւա­չա­փում, կա՛մ Նի­կո­լի գոր­ծա­կալ­ներ են, կա՛մ ան­հայ­րե­նիք­ներ։

Այս հայ­տա­րա­րութ­յու­նը ուղ­ղա­կիո­րեն հա­կադր­վեց Ար­ցա­խի անվ­տան­գութ­յան խորհր­դի նախ­կին քար­տու­ղար, գե­նե­րալ Վի­տա­լի Բա­լա­սան­յա­նի դիր­քո­րոշ­մա­նը, ո­րը խո­սում էր տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին նոր աշ­խար­հա­կար­գի հնա­րա­վոր տար­բե­րակ­նե­րի մա­սին։

Ն­ման պի­տա­կա­վո­րու­մը ա­վե­լի շատ հա­սա­րա­կութ­յան բա­ժա­նում է, քան քա­ղա­քա­կան քննար­կում։ Իսկ երբ քա­ղա­քա­կան գոր­ծի­չը, դե­ռեւս ընտ­րութ­յուն­նե­րի քա­րո­զար­շա­վը չսկսած, ար­դեն բա­ժա­նում է հա­սա­րա­կութ­յա­նը «հայ­րե­նա­սեր­նե­րի» եւ «ան­հայ­րե­նիք­նե­րի», դա հի­շեց­նում է այն քա­ղա­քա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րը, ո­րոն­ցով ժա­մա­նա­կին հան­րութ­յա­նը «սե­ւե­րի եւ սպի­տակ­նե­րի» բա­ժա­նեց Ե­րե­ւա­նի նախ­կին քա­ղա­քա­պետ Հայկ Մա­րութ­յա­նը։

­Սա­կայն ա­մե­նա­հե­տաքր­քիր հար­ցը, ո­րին մինչ օրս հրա­պա­րա­կա­յին հստակ պա­տաս­խան չի տրվել, այն է՝ ով է ֆի­նան­սա­վո­րում հան­կար­ծա­կի «թե­ւա­ծող» այս քա­ղա­քա­կան նա­խա­ձեռ­նութ­յա­նը:

Որ­տե­ղի՞ց են այն մի­ջոց­նե­րը, ո­րոնց հաշ­վին կարճ ժա­մա­նա­կում բաց­վում են գրա­սեն­յակ­ներ, կազ­մա­կերպ­վում հան­դի­պում­ներ եւ ի­րա­կա­նաց­վում ակ­տիվ տե­ղե­կատ­վա­կան քա­րոզ­չութ­յուն։ Թա­թո­յա­նի նա­խա­ձեռ­նութ­յան լո­գո­յում պատ­կեր­ված ցու­լը արդ­յո՞ք ար­դեն վե­րած­վել է «կթու կո­վի»՝ ա­րեւմտ­յան դես­պա­նատ­նե­րի կամ ինչ-ինչ ստվե­րա­յին հա­մա­խոհ­նե­րի հա­մար։

­Մա­մու­լի հրա­պա­րա­կում­նե­րի հա­մա­ձայն՝ Թա­թո­յա­նի եղ­բո­րոր­դին՝ Ա­րա­յիկ Թա­թո­յա­նը, ղե­կա­վա­րում է Մոսկ­վա­յում գրանց­ված «ТГГ Групп» ՍՊԸ-ն­ եւ «Լ­յու­բինս­կի թռչնա­ֆաբ­րի­կա»-ն։ Մի՞­թե հենց այն­տե­ղից են գա­լիս այն մի­ջոց­նե­րը, ո­րոնց հաշ­վին Հա­յաս­տա­նում կա­ռուց­վում է նոր քա­ղա­քա­կան նա­խա­գիծ, ընդ ո­րում՝ թունդ պրոա­րեւմտ­յան:

Ե­թե ռու­սա­կան կա­պե­րը չեն, ա­պա գու­ցե ֆի­նան­սա­կան հոս­քե­րը եվ­րո­պա­կա՞ն ուղ­ղութ­յուն ու­նեն։ Հատ­կա­պես ե­թե հաշ­վի առ­նենք, որ ընտ­րութ­յուն­նե­րին ըն­դա­ռաջ Ար­ման Թա­թո­յա­նը Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րում էր:

Ս­տաց­վում է գրե­թե կի­նե­մա­տոգ­րա­ֆիկ պատ­կեր հի­շեց­նող” Սա­րո­յան եղ­բայր­նե­րի» պատ­մութ­յուն. եղ­բայ­րը Ռու­սաս­տա­նում լայն գոր­ծու­նեութ­յուն է ծա­վա­լում, ին­քը բռնել է ԱՄՆ-Ֆ­րան­սիա ուղ­ղութ­յու­նը: Բայց քա­ղա­քա­կա­նութ­յան մեջ նման հա­մադ­րութ­յուն­նե­րը սո­վո­րա­բար պա­տա­հա­կան չեն լի­նում։

­Քա­ղա­քա­կա­նութ­յան մեջ վա­ղուց գոր­ծում է մի պարզ կա­նոն. քա­ղա­քա­կան գործ­չին գնա­հա­տում են ոչ թե նրա խոս­քե­րով, այլ նրա անց­յա­լով, կա­պե­րով եւ այն ֆի­նան­սա­կան աղբ­յուր­նե­րով, ո­րոնց վրա կա­ռուց­վում է նրա գոր­ծու­նեութ­յու­նը։

­Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­կան դաշ­տում նոր նա­խագ­ծեր միշտ են ծնվում։ Սա­կայն երբ այդ «նոր» նա­խագ­ծե­րը կրկնում են նույն աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան բա­նա­ձե­ւը, հա­սա­րա­կութ­յան մոտ ա­ռա­ջա­նում է բնա­կան հարց։ Սա իս­կա­պե՞ս նոր քա­ղա­քա­կան ուժ է։ Թե՞ պար­զա­պես նույն խա­ղի հեր­թա­կան դե­րա­կա­տա­րը։

Եվ քա­նի դեռ այդ հար­ցե­րին հստակ պա­տաս­խան­ներ չեն տրվել,” Միաս­նութ­յան թե­ւե­րը» շա­տե­րի աչ­քում կմնան ոչ թե ազ­գա­յին քա­ղա­քա­կան նա­խա­ձեռ­նութ­յուն, այլ հեր­թա­կան նա­խա­գիծ, ո­րի թե­լե­րը կա­րող են ձգվել տար­բեր ար­տա­քին կենտ­րոն­նե­րից՝ ինչ­քան էլ Թա­թո­յա­նը ճղի ի­րեն, թե ա­մե­նա­թունդ հայ­րե­նա­սերն է:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Այս թեմայով Աշնանային սրացումներ ԱԺ-ում․ ԶԱՐՄԱՆՔ Ծառուկյանը պատրաստ է հրաժարվել հարստությունից հանուն UFC-ի տիտղոսի ՀՀ իշխանությունը 102-րդ բազայի թեման շանտաժ էր անում, ՌԴ-ն խաղաքարտերը վերցրեց Փաշինյանի ձեռքից. Արման Աբովյան Պարոն Եղոյան, դադարեցրե՛ք հակասփյուռքյան թեզերը․ Սեմյոն Բաբայան Արման Ծառուկյանը UFC-ում հանդես կգա նոր մականվամբ