Ռուսները սկսեցին «տակից» հիշեցնել Սահակաշվիլուն ԱՄՆ–ի տված ճոխ խոստումները

Այն, որ Նի­կոլ Փա­շին­յա­նը փոր­ձում է ներ­քին քա­րոզ­չութ­յան եւ հատ­կա­պես` նա­խընտ­րա­կան ուղ­ղութ­յամբ ա­ռա­վե­լա­գույնս օգ­տա­գոր­ծել փոխ­նա­խա­գահ Վեն­սի այ­ցը, ի­հար­կե, սպա­սե­լի էր եւ տրա­մա­բա­նա­կան: Ա­վե­լին, ակն­հայ­տո­րեն այ­ցի նպա­տա­կը հենց դա էր` օգ­նել Նի­կո­լի վե­րար­տադր­մա­նը, ա­ռանց ո­րի կա­րող է կոտր­վել այն մե­խա­նիզ­մը, ո­րը թուրք­–ա­զե­րիա­կան տան­դեմն Իս­րա­յե­լի գործ­նա­կա­նում ան­թա­քույց ա­ջակ­ցութ­յամբ կա­ռու­ցում է մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում:

ՎԵՆՍԻ ԱՅՑԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՆՊԱՏԱԿԱԿԵՏԸ ԲԱՔՈՒՆ ԷՐ

­Բայց նաեւ դժվար չէ նկա­տել եր­կու գոր­ծոն: Նախ, որ այդ մե­խա­նիզ­մի հիմ­նա­կան թի­րախն այս պա­հին Ի­րանն է: Ի­հար­կե, դա են­թադ­րում է նաեւ Ռու­սաս­տա­նի եւ Ի­րա­նի ցա­մա­քա­յին կա­պի կանգ­նե­ցում, ո­րը, չմո­ռա­նանք, դեռ էն գլխից բրի­տա­նա­ցի­նե­րի գերն­պա­տակն էր: Տար­բե­րութ­յամբ, որ ե­թե Բ­րի­տա­նիա­յի մոտ հիմ­նա­կան թի­րա­խը Ռու­սաս­տանն էր, ա­պա Իս­րա­յե­լի մոտ այդ նույն գոր­ծըն­թացն ա­ռաջ­նա­յին թի­րա­խի դե­րում ու­նի Ի­րա­նին:

­Հա­ջոր­դը. այդ մե­խա­նիզ­մում գլխա­վոր օ­ղակն Ադր­բե­ջանն է, իսկ ա­հա Հա­յաս­տա­նին վե­րա­պահ­ված է Ի­րա­նի հյու­սի­սում կա­ռուց­վող «պատ­նե­շը» ամ­բող­ջա­կա­նաց­նե­լու «մի­ջանց­քա­յին» դեր` է­լի կա­րե­ւոր, բայց երկ­րոր­դա­կան ֆունկ­ցիա: Ին­չը եւս, ի դեպ, իր հեր­թին միան­գա­մայն ցայ­տուն տեսք ստա­ցավ Վեն­սի այ­ցի ժա­մա­նակ: Ա­մեն դեպ­քում, ե­թե հա­մե­մա­տում ենք ԱՄՆ փոխ­նա­խա­գա­հի հա­յաս­տան­յան եւ ադր­բե­ջա­նա­կան այ­ցի արդ­յունք­նե­րը, ա­մեն բան շատ ա­վե­լի ցցուն տեսք է ստա­նում: Այս­պես, Հա­յաս­տա­նում ե­ղավ Նի­կո­լին սա­տա­րող հայ­տա­րա­րութ­յուն, ա­պա խոս­վեց «Թ­րամ­փի ու­ղու», ինչ­պես նաեւ ներդ­րու­մա­յին ինչ­–ինչ ծրագ­րե­րի մա­սին: Ընդ ո­րում, մեծ հարց է, թե այդ ծրագ­րե­րը կյան­քի կկոչ­վե՞ն. Թ­րամփն այն կեր­պա­րը չէ, որ հենց այն­պես փո­ղեր բա­ժա­նի:

Ադր­բե­ջա­նում, ի տար­բե­րութ­յուն Հա­յաս­տա­նի, Վենսն Ա­լիե­ւի հետ ստո­րագ­րեց ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե­րութ­յան խար­տիա: Այ­սինքն, խոս­քը բո­լո­րո­վին այլ մա­կար­դա­կի մա­սին է, քան այն փշրանք­նե­րը, ո­րոնք նետ­վե­ցին Նի­կո­լին, եւ, կրկնենք, կտան, թե` ոչ, մեծ հար­ցա­կա­նի տակ է:

Ա­մեն դեպ­քում, թեեւ փա­շին­յա­նա­կան թիմն ակ­տի­վո­րեն փոր­ձում է նա­խընտ­րա­կան դաշ­տում կա­պի­տա­լաց­նել Վեն­սի այ­ցի արդ­յունք­նե­րը, Նի­կո­լի մոտ ակն­հայտ են նշան­ներ, որ ի­րա­կան ցան­կա­ցա­ծին, այն, որ Թ­րամ­փը կա­րող է նրա հա­մար դառ­նալ կա­յուն «տա­նիք», չկա: Ա­վե­լին, որ ան­գամ այն փոք­րիկ «հո­վա­նո­ցը», ո­րը նրա գլխին պար­զեց Վե­սը, ի­րա­կա­նում բա­վա­կան խո­ցե­լի է, եւ մեծ հարց կա, թե ան­գամ ա­մե­նա­մոտ ա­պա­գա­յում դա կու­նե­նա՞ ո­րե­ւէ է­ֆեկտ, թե՞ նույ­նիսկ կա­րող է խնդիր­ներ ա­ռա­ջաց­նել: Հաշ­վի առ­նե­լով, որ բա­ցի կաս­կա­ծե­լի օ­գուտ­նե­րից, Վե­նսի այ­ցը նաեւ մի շարք խո­ցե­լի եւ ան­գամ վտան­գա­վոր հե­ռան­կար­ներ է ա­ռաջ բե­րում: Օ­րի­նակ այն, որ Վեն­սը գրա­ռում կա­տա­րեց Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան մա­սին եւ շատ ա­րագ էլ ջնջեց այն, ար­դեն իսկ հասց­րել է շատ լուրջ աղ­մուկ ա­ռաջ բե­րել: Այդ թվում, որ ի տար­բե­րութ­յուն Ցե­ղաս­պա­նութ­յունն ըն­դու­նող ա­մե­րիկ­յան նա­խորդ վար­չա­կազ­մի, ներ­կա­յիս վար­չա­կազ­մը ցույց տվեց, որ միան­գա­մայն ըդգծ­ված, տե­սա­նե­լի ու շո­շա­փե­լի ձե­ւով գոր­ծում է թուրք­–ա­զե­րիա­կան տան­դե­մի հետ սինխ­րոն: Իսկ նման վար­չա­կազ­մին Հա­յաս­տա­նով անց­նող ու­ղի տալը, այդ գի­ծը, բնա­կան է, որ վե­րա­ծում է «Թ­յուր­քա­կան մի­ջանց­քի», ինչ­քան էլ որ այն փա­թե­թա­վո­րեն «Թ­րամ­փի ու­ղի» ան­վան տակ:

Մ­յուս կող­մից. հա­զիվ էր Վեն­սը հե­ռա­ցել, երբ ՆԱՏՕ-ի ընդ­լայն­ման կո­մի­տեի նա­խա­գահ Գ­յուն­տեր Ֆե­լին­գե­րը հնչեց­րեց նման  կոչ` Ադր­բե­ջա­նը պետք է միա­նա դա­շին­քին: Ընդ ո­րում, նա նաեւ ընդգ­ծեց. «Պու­տինն ար­դեն կորց­րել է Ադր­բե­ջա­նը։ Հի­մա ժա­մա­նակն է, որ Ադր­բե­ջա­նը դի­մի նաեւ Եվ­րա­միութ­յանն ան­դա­մակ­ցե­լու հա­մար»: Կարճ ա­սած, որ Ադր­բե­ջա­նը պետք է տե­ղա­վոր­վի ընդգծ­ված հա­կա­ռու­սա­կան եւ հա­կաի­րա­նա­կան դաշ­տում: Ընդ ո­րում, են­թա­գի­տակ­ցո­րեն դա կապ­վում է Վեն­սի այ­ցի եւ Ադր­բե­ջա­նի հետ ստո­րագ­րած ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ծըն­կե­րութ­յան խար­տիա­յի հետ: Ու այս­տեղ շատ պարզ հարց է ա­ռա­ջա­նում. իսկ այդ ի­րա­վի­ճա­կում ո՞ր դաշ­տում է տե­ղա­վոր­վե­լու Հա­յաս­տա­նը, ե­թե ա­ռաջ է գնա­լու Վեն­սի այ­ցի տրա­մա­բա­նութ­յան մեջ: Պա­տաս­խա­նը ե­րե­ւի ակն­հայտ է. նույն դաշ­տում, որ­տեղ հի­մա մի կող­մից Թուր­քիան է, մյու­սից կա­րող է դառ­նալ Ադր­բե­ջա­նը` դե­պի ՆԱՏՕ ա­ռա­ջարկն ըն­դու­նե­լու դեպ­քում: Իսկ դա, թե­րեւս, Հա­յաս­տա­նում ար­դեն շատ լավ են հաս­կա­նում, մեզ հա­մար կնշա­նա­կի վի­լա­յե­թաց­ման ա­մե­նաու­ղիղ ճա­նա­պար­հը:

ԻՆՉ Է ՊԵՏՔ ՍՊԱՍԵԼ ԹԵՀՐԱՆԻՑ ԵՎ ՄՈՍԿՎԱՅԻՑ

­Գու­մա­րած, ռեակ­ցիան, ո­րը կա­րող է գալ Մոսկ­վա­յից եւ Թեհ­րա­նից, մնում է կախ­ված ինչ­պես Նի­կո­լի, այն­պես էլ` Ա­լիե­ւի գլխին: Խո­շոր հաշ­վով, կա այն հար­ցը, թե ի՞նչ է ա­նե­լու Թ­րամփն այս տա­րա­ծաշր­ջա­նում, ե­թե փակ­վի Ի­րա­նի թե­ման: Խո­շոր հաշ­վով, կա նաեւ պատ­մա­կան նա­խա­դե­պը, երբ 100 տա­րի ա­ռաջ ԱՄՆ նախա­գահ Վիլ­սո­նը վերց­րեց Հա­յաս­տա­նի ման­դա­տը, բայց շատ ա­րագ էլ ԱՄՆ–ն դրա­նից հրա­ժար­վեց, դրա­նով ֆիք­սե­լով, որ այս հատ­վա­ծում ա­ռանձ­նա­կի շա­հեր չի տես­նում: Այս պա­հին քա­ղա­քա­կան շա­հը կա` Ի­րա­նի թե­ման: Բայց ի՞նչ է լի­նե­լու այդ թե­ման փակ­վե­լուց հե­տո, ա­ռա­վել եւս, ե­թե փակ­վի նաեւ ուկ­րաի­նա­կան թե­ման: Իսկ Ռու­սաս­տանն ու Ի­րա­նը մնա­լու են տա­րա­ծաշր­ջա­նում. այ­լընտ­րանքն այդ երկր­նե­րի ոչն­չա­ցումն է, ո­րը քիչ հա­վա­նա­կան տար­բե­րակն է: Ու ե՞րբ այս ա­մե­նը տե­ղի կու­նե­նա, մեկ տա­րո՞ց, թե՞ մեկ­–եր­կու ամ­սից... Հ­նա­րա­վոր հե­ռան­կար­նե­րը, ի­հար­կե, պետք է որ Նի­կո­լին մտա­ծե­լու հար­ցեր տան:

Ա­մեն դեպ­քում, պա­տա­հա­կան չէ, որ Վեն­սին ըն­դու­նե­լով եւ այ­ցը քա­րոզ­չա­կան մի­ջո­ցառ­ման վե­րա­ծե­լով, Նի­կո­լը շա­րու­նա­կում է ճա­ռե­րը Ռու­սաս­տա­նի եւ Ի­րա­նի հետ բա­րե­կա­մութ­յան մա­սին: Ա­սենք, նի­կո­լա­կան դես­պան Գուր­գեն Ար­սեն­յա­նը ճոխ ճա­ռեր հնչեց­րեց հայ–­ռու­սա­կան ռազ­մա­տեխ­նի­կա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան մա­սին, թե այն ու­նի մի շարք պատ­մա­կան եւ­ աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան նա­խադր­յալ­ներ: Թե­րեւս ակ­նարկն այն էր, որ ու­շադ­րութ­յուն չդարձ­նեք ԱՄՆ­–ի այն մի քա­նի ա­նօ­դա­չու­նե­րի վրա, ո­րոնք Հա­յաս­տա­նը գնում է։ Իր հեր­թին Վա­հագն Խա­չա­տուր­յա­նը, Վեն­սի այ­ցին զու­գա­հեռ, ըն­դու­նեց Հա­յաս­տա­նում Ի­րա­նի Իս­լա­մա­կան Հան­րա­պե­տութ­յան ար­տա­կարգ եւ լիա­զոր դես­պան Խա­լիլ Շիր­ղո­լա­մին: Թեեւ հաս­կա­նա­լի է նաեւ, որ ինչ­պես Ի­րա­նում, այն­պես էլ Ռու­սաս­տա­նում վա­ղուց է, որ Նի­կո­լի եր­դում­նե­րին առն­վազն չեն հա­վա­տում: Ըստ այդմ, Ի­րա­նի դես­պա­նը թեեւ հայ­տա­րա­րե­լով, թե` «Հա­յաս­տա­նի ղե­կա­վա­րութ­յունն ա­սել է՝ թույլ չեն տա Ի­րա­նի դեմ ինչ-որ քայ­լեր ձեռ­նարկ­վեն», բայց նաեւ ցույց տա­լով, որ դրա հա­մար ե­րաշ­խիք­ներ են պա­հանջ­վում: Ու նման ե­րաշ­խիք կա­րող են հա­մա­րել հա­մա­պար­փակ ռազ­մա­վա­րա­կան փաս­տա­թուղ­թը, ո­րը դես­պա­նը հույս ու­նի, որ կստո­րագր­վի Նի­կո­լի` Թեհ­րան կա­տա­րե­լիք այ­ցի ժա­մա­նակ:

Ինչ վե­րա­բե­րում է Մոսկ­վա­յին, ա­պա Կ­րեմ­լը, ինչ­պես հայ­տա­րա­րեց ՌԴ նա­խա­գա­հի խոս­նակ Պես­կո­վը, ակն­կա­լում է շա­րու­նա­կել հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յու­նը Եր­եւա­նի հետ ին­տեգ­րա­ցիոն նա­խագ­ծե­րի շուրջ, մաս­նա­վո­րա­պես՝ Եվ­րա­սիա­կան տնտե­սա­կան միութ­յան (ԵԱՏՄ) շրջա­նակ­նե­րում: «Մեզ Հա­յաս­տա­նի հետ միա­վո­րում են ին­տեգ­րա­ցիոն նա­խագ­ծե­րը։ Դժ­վար թե որ­եւէ մե­կը վի­ճար­կի ԵԱՏՄ-ի դերն այս երկ­րի տնտե­սա­կան զար­գաց­ման բարձր տեմ­պե­րի պահ­պան­ման գոր­ծում. դրա դերն ակն­հայտ է։ Եվ մենք հույս ու­նենք, որ մեր հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յու­նը կշա­րու­նակ­վի»,- ա­սել է Պես­կո­վը: Այ­սինքն, Պես­կովն ի ցույց է դնում, որ Մոսկ­վա­յում դեռ փոր­ձում են շատ տագ­նա­պա­լից նշան­ներ չտես­նել ԱՄՆ փոխ­նա­խա­գա­հի ըն­դա­մե­նը մեկ այ­ցի եւ ինչ­–որ խոս­տում­նե­րի տակ: Թեեւ մյուս կող­մից էլ Կ­րեմ­լից հե­ռու չկանգ­նած աղբ­յուր­նե­րը հի­շեց­նում են ժա­մա­նա­կին ԱՄՆ նա­խա­գահ Բու­շի Վ­րաս­տան այ­ցի եւ դրա ժա­մա­նակ տրված «հա­վի­տե­նա­կան բա­րե­կա­մութ­յան եւ օգ­նութ­յան» մա­սին խոս­տում­նե­րը: Նաեւ հի­շեց­նե­լով Սա­հա­կաշ­վի­լու ա­պա­գան` այդ ա­մե­նը հա­մե­մա­տութ­յան մեջ դնե­լով Վեն­սի այ­ցի, ճոխ խոս­տում­նե­րի եւ Նի­կո­լի` մին­չեւ ա­կանջ­ները հաս­նող ժպիտ­նե­րի հետ: Եվ այդ հի­շե­ցում­նե­րը, ի­հար­կե, հենց այն­պես, սե­փա­կան նա­խա­ձեռ­նութ­յուն­ներ չես հա­մա­րի:

ՈՐՊԵՍ ՎԵՐՋԱԲԱՆ

Այս­պի­սով, բո­լորն էլ հաս­կա­նում են, թե ի­րա­կա­նում ինչ տե­ղի ու­նե­ցավ, ինչ շա­հեր են պտտվում տա­րա­ծաշր­ջա­նում եւ նման բա­ներ: Մ­յուս կող­մից, կա­րե­լի է նաեւ այս ա­մե­նի խոր­քում տես­նել, որ դեռ գոր­ծում է պաու­զա­յի ռե­ժի­մը, մինչ կսկսվեն կոնկ­րետ գոր­ծո­ղութ­յու­ններ: Ու դա իր տրա­մա­բա­նութ­յունն ու­նի: Այ­սինքն, խնդիրն այն է, թե վեր­ջա­պես ի՞նչ է ո­րո­շե­լու Թ­րամփն Ի­րա­նի հետ կապ­ված: Հաս­կա­նում են նաեւ, որ ի­րա­նա­կան թե­ման էլ, իր հեր­թին, Թ­րամ­փի հա­մար վերջ­նան­պա­տակ չէ. սա Չի­նաս­տա­նի ուղ­ղութ­յամբ օ­պե­րա­ցիա­յի մասն է, կա­րե­ւոր, բայց նաեւ` է­պի­զո­դիկ: Կարճ ա­սած, որ Թ­րամ­փը պետք է հնա­րա­վո­րինս ա­րագ լու­ծում­ներ գտնի Չի­նաս­տա­նի հար­ցում` լի­նի դա պա­տե­րազ­մի, թե` խա­ղա­ղութ­յան տես­քով: Իսկ դա նշա­նա­կում է, որ էլ ա­վե­լի ա­րագ պետք է լու­ծում­ներ գտնի նաեւ Ի­րա­նի հար­ցում:

­Կարճ ա­սած, մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նի ներ­կա խա­ռը ֆո­նը հա­զիվ թե եր­կար պահ­պան­վի: Ու հե­տո... Շատ փոր­ձա­գետ­ներ ա­վե­լի հակ­ված են նրան, որ այդ լու­ծում­նե­րից հե­տո, ան­կախ ինչ տես­քով դրանք կլի­նեն, Թ­րամ­փի հա­մար այս ուղ­ղութ­յամբ հե­տաքրք­րութ­յու­նը գրե­թե կզրո­յա­նա: Իսկ Ռու­սաս­տանն ու Ի­րա­նը, հի­շեց­նենք, ոչ մի տեղ էլ չեն ան­հե­տա­նա­լու:

Այս թեմայով Իրանի հետ հակամարտությունն ԱՄՆ-ի վրա արժեցել է 45.1 մլրդ դոլար ՀՐԱՏԱՊ. Վարդանի շուրջ 19-ամսյա կալանքը նշանակում է արդեն հարյուր հազարավոր դոլարների հանրային միջոցների ծախս Ուկրաինան հարձակվում է ԱՄՆ-ի հետ կապված տանկերների վրա, եւ դա չի կարող շարունակվել. Ռուբիո Համաշխարհային տնտեսությունն ավելի է զգուշանում ԱՄՆ-ից Երբ կարող է տեղի ունենալ ԱՄՆ-ի հաջորդ խոշոր հարձակումը Իրանի վրա