ԷՊՇՏԵՅՆԻ ՍԿԱՆԴԱԼԸ ԿՀԱՍՑՆԻ՞ ՈՒԿՐԱԻՆԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ԱՎԱՐՏԻՆ

­Կա­րե­ւոր, նաեւ սպա­սե­լի հայ­տա­րա­րութ­յամբ հան­դես ե­կավ Դո­նալդ Թ­րամ­փը: ԱՄՆ նա­խա­գա­հը պնդում է, որ եր­բեք չի ե­ղել Էպշ­տեյ­նի կղզում, բայց գրե­թե բո­լոր դե­մոկ­րատ­ներն ու նրանց ֆի­նան­սա­վո­րող­նե­րը են ե­ղել։

ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՅԴ ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐԸ ՀՐԱՊԱՐԱԿՎԵՑԻՆ ՀԵՆՑ ԱՅՍ ՊԱՀԻՆ

Այս­պես, ըստ Թ­րամ­փի գրառ­ման. «Ես ոչ միայն Ջեֆ­րի Էպշ­տեյ­նի հետ բա­րե­կա­մա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ չու­նեի, այլեւ Ար­դա­րա­դա­տութ­յան նա­խա­րա­րութ­յան կող­մից վեր­ջերս հրա­պա­րակ­ված տե­ղե­կատ­վութ­յան հա­մա­ձայն՝ Էպշ­տեյ­նը եւ Մայքլ Վուլֆ ա­նու­նով մի ան­պի­տան, ստա­խոս «հե­ղի­նակ» դա­վադ­րութ­յուն են կազ­մա­կեր­պել ինձ եւ/­կամ իմ նա­խա­գա­հութ­յա­նը վնա­սե­լու հա­մար։ Այն­պես որ, մո­ռա­ցեք ար­մա­տա­կան ​​ձա­խե­րի հու­սա­հատ հույ­սե­րի մա­սին. ես նրան­ցից մի քա­նի­սին դա­տի կտամ։ Բա­ցի այդ, ի տար­բե­րութ­յուն շատ մարդ­կանց, ով­քեր սի­րում են «ան­հե­թե­թութ­յուն­ներ» ա­նել, ես եր­բեք չեմ ե­ղել Էպշ­տեյ­նի վա­րակ­ված կղզում, բայց այդ անսկզ­բունք դե­մոկ­րատ­նե­րից եւ ն­րանց դո­նոր­նե­րից գրե­թե բո­լո­րը ե­ղել են»:

Այ­սինքն, ինչ­պես եւ են­թադ­րել էինք, թեեւ Էպշ­տեյ­նի գոր­ծի բա­ցա­հայտ­ման թե­ման ի սկզբա­նե տա­քաց­վեց, հսկա­յա­կան հան­րա­յին հնչե­ղութ­յուն տրվեց` իբր թե Թ­րամ­փի վրա սկսվող գլո­բա­լիս­տա­կան հար­ձա­կում, սա­կայն ներ­կա­յումս այն միան­գա­մայն այլ հու­նով է գնում: Որ­քան էլ բա­ցա­հայտ­ված փաս­տաթղ­թե­րում փոր­ձում են Թ­րամ­փին ուղղ­ված ու­ղիղ մե­ղադ­րանք­ներ գտնել, դեռ չի ստաց­վում: Ա­նուղ­ղա­կի ինչ­–որ բա­ներ կան, թե այս մե­կը ժա­մա­նա­կին այս­պես­–այս­պես բա­ներ է պատ­մել: Բայց դրանք հաս­տատ «գոր­ծին չես կցի»: Փո­խա­րե­նը բա­զում գլո­բա­լիս­տա­կան կար­կա­ռուն դեմ­քե­րի մա­սով կան ու­ղիղ մե­ղադ­րանք­ներ` լու­սան­կար–­տե­սան­յու­թեր, անձ­նա­կան նա­մա­կագ­րութ­յուն եւ այլն: Ընդ ո­րում, նման մե­ղադ­րանք­նե­րում շո­շափ­վում են ինչ­պես ա­մե­րիկ­յան լի­բե­րալ է­լի­տա­յի շատ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ` քլին­թոն­նե­րից սկսած, գեյթ­սե­րով վեր­ջաց­րած, այն­պես էլ եվ­րո­պա­կան է­լի­տան, ընդ­հուպ` ար­քա­յա­կան ըն­տա­նիք­ներ (բրի­տա­նա­կան, նոր­վե­գա­կան եւ այլն): Մին­չեւ իսկ դուրս լո­ղաց տե­ղե­կութ­յուն, թե ինչ­պես է Էպշ­տեյ­նը տե­ւա­կան ժա­մա­նակ բնա­կութ­յուն հաս­տա­տել Վա­տի­կա­նում` նախ­կին Հ­ռո­մի պա­պին հյու­րըն­կալ­վե­լով:

­Մի խոս­քով, այս պատ­մութ­յունն ակն­հայ­տո­րեն դար­ձավ գլո­բա­լիս­տա­կան վեր­նա­խա­վին ուղղ­ված եւ դեռ շատ կեղ­տեր ջրի ե­րես հա­նե­լու ու­նակ ծանր հար­ված: Ու սա սկսում է տալ մեկ պարզ հար­ցի պա­տաս­խա­նը` ին­չո՞ւ այդ փաս­տաթղ­թե­րը հրա­պա­րակ­վե­ցին հենց այս պա­հին: Այ­սինքն, երբ հան­գու­ցա­լուծ­ման փուլ են մտել գլո­բալ նշա­նա­կութ­յան մի քա­նի գոր­ծըն­թաց­ներ, ո­րոնց ա­վար­տը, ա­վե­լի ճիշտ, թե ինչ տես­քով կա­վարտ­վեն, կա­րող են մեծ ու ա­մե­նաուղ­ղա­կի ազ­դե­ցութ­յունն ու­նե­նալ աշ­խար­հի ա­պա­գա աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կա­ռուց­ված­քի վրա: Ն­կա­տի ու­նենք, որ այն մեծ թվով սկան­դալ­նե­րը, ո­րոնք կապ­վում են գլո­բա­լիս­տա­կան կար­կա­ռուն դեմ­քե­րի հետ, նկա­տե­լիո­րեն թու­լաց­նում է նրանց կող­մից այդ գոր­ծըն­թաց­նե­րի վրա հնա­րա­վոր ազ­դե­ցութ­յու­նը:

­Խոս­քը, ի­հար­կե, ինչ­պես ուկ­րաի­նա­կան, այն­պես էլ Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում Ի­րա­նի շուրջ ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րի մա­սին է: Ուկ­րաի­նա­յից, հաս­կա­նա­լի է, նկա­տե­լիո­րեն կախ­ված է այն կոն­ֆի­գու­րա­ցիան, որն այդ հա­մա­կար­տութ­յան ա­վար­տի դեպ­քում ստեղծ­վե­լու է ԵՄ­–ում եւ ՆԱՏՕ­–ում` այդ կա­ռույց­նե­րի, ըստ այդմ` Եվ­րո­պա–ԱՄՆ–ՌԴ–­Չի­նաս­տան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի ա­պա­գա­յի ի­մաս­տով: Ընդ ո­րում, այս­տեղ ա­մեն բան դար­ձել է շատ պարզ` կկա­րո­ղա­նա՞ն Թ­րամփն ու Պու­տի­նը Զե­լենս­կուն կար­գադ­րել խա­ղա­ղութ­յան այն մո­դե­լը, ո­րը, հի­շեց­նենք, ի հայտ ե­կավ Ալ­յաս­կա­յում ռուս­–ա­մե­րիկ­յան բա­նակ­ցութ­յու­ննե­րի ժա­մա­նակ: Իսկ այդ դեպ­քում, եւս մեկ ան­գամ ֆիք­սենք, Եվ­րո­պան եւ ներ­կա­յիս եվ­րա­լի­դեր­նե­րը, այն է` ներ­կա­յումս Եվ­րո­պա­յում իշ­խող գլո­բա­լիս­տա­կան հա­մա­կար­գը, մեղմ ա­սած, տա­րօ­րի­նակ վի­ճա­կում է հայտն­վում:

ԻՆՉՈՒ ՀԵՏԱՁԳՎԵՑ ԱԲՈՒ ԴԱԲԻԻ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄԸ

Ի­հար­կե, պա­տա­հա­կան չէր, որ Ա­բու Դա­բիում փետր­վա­րի 1–ին ծրագր­ված բա­նակ­ցա­յին հեր­թա­կան ռաուն­դը մի քա­նի օ­րով հե­տաձգ­վեց: Պատ­ճառ­նե­րից մե­կը, ի­հար­կե, այն էր, որ հան­դիպ­ման նա­խօ­րեին Զե­լենս­կին հեր­թա­կան ան­գամ հայ­տա­րա­րեց, թե բա­նակ­ցա­յին հիմ­նա­կան ար­գե­լա­կի` Դոն­բա­սից ուկ­րաի­նա­կան զոր­քե­րը դուրս բե­րե­լու հար­ցում մտքով ան­գամ չի անց­նում նա­հան­ջել: Սա նշա­նա­կում էր, որ նրա վրա գոր­ծում է գլո­բա­լիս­տա­կան ազ­դե­ցութ­յու­նը, չնա­յած այն բա­նին, որ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին հա­ջող­վեց սա­տա­նիստ եւ բրի­տա­նա­կան բա­ցա­հայտ գոր­ծա­կալ Եր­մա­կի փո­խա­րեն նա­խա­գա­հի աշ­խա­տա­կազ­մի ղե­կա­վա­րի եւ հիմ­նա­կան բա­նակ­ցո­ղի դիր­քում նշա­նա­կել տե­սա­նե­լիո­րեն ա­մե­րիկ­յան են­թա­կա­յի տպա­վո­րութ­յուն թող­նող Բու­դա­նո­վին: Ա­մեն դեպ­քում, ուկ­րաի­նա­կան դեռ ող­ջա­միտ փոր­ձա­գի­տա­կան աղբ­յուր­նե­րը գնա­հա­տում են նման պատ­կեր` Բու­դա­նո­վը փոր­ձում է Զե­լենս­կուն տա­նել Թ­րամ­փի ա­ռա­ջադ­րած ուղ­ղութ­յամբ: Սա­կայն Զե­լենս­կու վրա պահ­պան­վող գլո­բա­լիս­տա­կան ազ­դե­ցութ­յու­նը նրան դեռ հետ է պա­հում այդ գծից: Այ­սինքն, հի­մա Զե­լենս­կու մո­տե­ցու­մը սա է` ժա­մա­նակ շա­հել, տես­նե­լու հա­մար, թե Եվ­րո­պա­յի խոս­տա­ցած 90 մի­լիարդ դո­լա­րը ստա­նա­լո՞ւ է, թե` ոչ: Ընդ ո­րում, պետք է ժա­մա­նակ շա­հել` բա­նակ­ցե­լով, քա­նի որ ի հայտ է ե­կել նաեւ այս մա­հա­ցու խնդի­րը: Ուկ­րաի­նա­կան է­ներ­գե­տիկ ճգնա­ժա­մը, երբ մաս­նա­վո­րա­պես այն­պի­սի խո­շոր քա­ղաք­ներ, ինչ­պի­սիք են Կիե­ւը, Խար­կո­վը, Դ­նեպ­րո­պետ­րովս­կը եւ այլն, ներ­կա­յիս խիստ ձմեռ­վա պայ­ման­նե­րում զրկված լի­նե­լով հո­սան­քից, գա­զից, ըստ այդմ` ջե­ռու­ցու­մից, ջրից եւ ա­մե­նա­տար­րա­կան կեն­ցա­ղա­յին այլ պայ­ման­նե­րից, կա­րող են պայ­թեց­նել ուկ­րաի­նա­կան ա­մեն մի իշ­խա­նութ­յուն եւ ա­մեն մի հաշ­վարկ: Ու­րեմն, պետք է ժա­մա­նակ շա­հել մին­չեւ գա­րուն, երբ կպարզ­վի ինչ­պես 90 մի­լիար­դի հար­ցը, այն­պես էլ կմեղմ­վի է­ներ­գե­տիկ ճգնա­ժա­մը: Ու այդ դեպ­քում կա­րե­լի է եւս մեկ տա­րի պա­տե­րազ­մը շա­րու­նա­կել: Իսկ այդ տար­վա ըն­թաց­քում, ե­թե Թ­րամ­փը կորց­նի Կոնգ­րե­սում մե­ծա­մաս­նութ­յու­նը, կա­րող է նաեւ Կիե­ւի հա­մար ի­րա­վի­ճակ փոխ­վել:

­Հա­ջորդ խնդի­րը. Զե­լենս­կին նաեւ հաս­կա­նում է, որ հենց ստո­րագր­վեց պայ­մա­նա­գի­րը, ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը ժամ ա­ռաջ իր տեղն են նստեց­նե­լու, ըստ ա­մե­նայ­նի, նույն Բու­դա­նո­վին: Իսկ այդ դեպ­քում, ան­կախ այն բա­նից, թե Ա­րեւ­մուտ­քից ով ու ինչ է խոս­տա­նում, իր` Զե­լենս­կու անձ­նա­կան ա­պա­գան կդառ­նա չա­փա­զանց պարզ. ե­թե բախ­տը բե­րի, կընկ­նի ռուս­նե­րի ձեռ­քը, ե­թե չբե­րի, գլո­բա­լիստ­նե­րը հաս­տատ նրան ողջ չեն թող­նե­լու, որ­պես չա­փա­զանց շատ բան ի­մա­ցող: Այ­սինքն, ներ­կա բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի ձա­խո­ղու­մը կթու­լաց­նի նաեւ Բու­դա­նո­վի դիր­քե­րը, որ­պես ուկ­րաի­նա­կան բա­նագ­նա­ցի, ա­մե­նա­կա­րե­ւո­րը` որ­պես պո­տենցի­ալ փո­խա­րի­նո­ղի:

­Սա­կայն նաեւ նման է, որ Էպշ­տեյ­նի գոր­ծով ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կը Զե­լենս­կու մոտ նաեւ այլ տրա­մադ­րութ­յու­ններ  է ստեղ­ծում: Նախ, իր տե­րերն են հար­վա­ծի տակ, այ­սինքն` օգ­նութ­յու­նը կթու­լա­նա: Երկ­րոր­դը, Զե­լենս­կու ա­նու­նը եւս շրջա­նառ­վում է բա­զում փաս­տաթղ­թե­րում, այդ թվում, որ­պես մարդ­կա­յին ա­ռեւտ­րով զբաղ­վո­ղի. ուկ­րաի­նա­ցի կա­նանց եւ ե­րե­խա­նե­րի է վա­ճա­ռել դրսում: Գու­մա­րած, այս ի­րավի­ճա­կում, երբ գրե­թե ողջ եվ­րո­պա­կան է­լի­տան թա­թախ­վել է այդ սկան­դա­լի մեջ, 90 մի­լիար­դի թե­ման դառ­նում է շատ ա­վե­լի ա­նո­րոշ:

­Թե­րեւս, այս նոր հան­գա­ման­քի հի­ման վրա էր, որ նա­խօ­րեին Զե­լենս­կին սկսեց խո­սել` «Պա­տե­րազ­մը պետք է ա­վար­տել» բա­ռա­պա­շա­րով, բայց ուկ­րաի­նա­կան աղբ­յուրն ըն­դա­մե­նը մեկ­նա­բա­նեց. «Ք­չերն են կար­ծում, որ բա­նակ­ցա­յին հար­ցը կհաս­նի իր տրա­մա­բա­նա­կան ա­վար­տին։ Այն, հա­վա­նա­բար, ո­րոշ պա­հի կխա­փան­վի՝ ցան­կա­ցած պատր­վա­կով կամ պատ­ճա­ռով: Մեծ պատ­րանք­ներ չկան, որ խա­ղա­ղութ­յու­նը կգա ա­ռա­ջի­կա ա­միս­նե­րին»:

Ն­ման է, որ նաեւ Մոսկ­վա­յում չեն հա­վա­տում: Ըստ այդմ, ե­րեկ գի­շեր (ո­րը կրկնվեց), Թ­րամ­փի հետ պայ­մա­նա­վոր­ված հրա­դա­դա­րից հե­տո ռուս­ներն ի­րա­կա­նաց­րին հեր­թա­կան մասշ­տա­բա­յին հար­ձա­կում­ներն ուկ­րաի­նա­կան է­ներ­գե­տիկ հա­մա­կար­գի վրա, ցույց տա­լով, որ չեն պատ­րաստ­վում Զե­լենս­կուն մին­չեւ գա­րուն ժա­մա­նակ տալ: Ընդ ո­րում, ռուս­նե­րը կանգ­նե­ցին ա­մե­նա­ծայ­րա­հեղ կե­տի վրա, ո­րից անց­նե­լու դեպ­քում ուկ­րաի­նա­կան է­ներ­գե­տի­կա­յից պար­զա­պես բան չի մնա: Ու ե­թե դա հաս­կա­նան նաեւ, օ­րի­նակ, Կիե­ւի բնա­կիչ­նե­րը, որ ողջ քա­ղա­քը սառ­չե­լու դեպ­քում հե­տե­ւանք­նե­րը լի­նե­լու են ա­նուղ­ղե­լի, կա­րող են կորց­նել ա­մեն ինչ, ա­պա շատ ռեալ է, որ «գա­զա­զած ամ­բոխ­նե­րը» դուրս գան փո­ղոց­ներ` Զե­լենս­կուն փնտրե­լու: Ա­ռա­վել եւս, որ թրամ­փա­կան ուղ­ղութ­յու­նից կա­րող են նաեւ ակ­տի­վո­րեն ուղ­ղոր­դել նրանց:

­Կարճ ա­սած, հաս­տատ­վել է, որ փետր­վա­րի 4–5­–ին հեր­թա­կան բա­նակ­ցա­յին փուլն է Ա­բու Դա­բիում: Կ­հաս­տատ­վի այս­տեղ ռուս­–ա­մե­րիկ­յան խա­ղա­ղութ­յան ծրա­գի­րը. կար­ծես թե դա ռու­սա­կան այս նոր հար­ված­նե­րից հե­տո դար­ձել է շատ հա­վա­նա­կան: Չի՞ հաս­տատ­վի, տե­սա­նե­լի է նա­եւ դրան հա­ջոր­դող սցե­նա­րը:

Ա­մե­նա­կա­րե­ւո­րը. ներ­կա փու­լում`  Էպշ­տեյ­նի սկան­դա­լի արդ­յուն­քում, եվ­րագ­լո­բա­լիս­տա­կան գոր­ծո­նը ա­ռա­վե­լա­գույնս թու­լա­ցել է: Թե­րեւս, այդ հան­գա­ման­քը բա­ցատ­րում է, թե ին­չու այդ սկան­դա­լը հենց այս պա­հին պայ­թեց:

Այս թեմայով Նման նշանները վկայո՞ւմ են խոշոր պատերազմի մոտենալու մասին (Տեսանյութ) «Ահեղ դատաստանի» ձմեռ է գալիս. Ուկրաինական պաշտոնյա Ուկրաինական աղբյուրների տարածել են ռուսական «Գերան-5» հրթիռային անօդաչուի թռիչքի եւ թիրախի խոցման կադրերը (Տեսանյութ) Ռուսական բանակը կարող է մտնել Զապորոժե այս ձմռանը. Ուկրաինական հրամանատար Դմիտրի Մեդվեդևը իսկապես վախեցրել է եվրոպացիներին. Ուկրաինական գնդապետ