ԱՄՆ-ի և Իսրայելի ռազմական բազաներն Ադրբեջանում

«Շիտալչայի անօդաչու թռչող սարքերի որսորդական բազան 2011-ից գործել է որպես Իսրայելի առաջադեմ անօդաչու թռչող սարքերի գործողությունների հիմնական բազաներից մեկը՝ Իրանի և Ռուսաստանի դեմ։

 

Ըստ Իրանի քաղաքական և ռազմական պաշտոնյաների տարածված հայտարարությունների, անցյալում իսրայելական լրտեսական և հարձակողական ԱԹՍ-ները, այդ թվում՝ Hermes, Harpoon և Orbiter տիպի, օգտագործել են այս վայրը՝ Իրանի օդային տարածքը և զգայուն օբյեկտները, հատկապես հյուսիս-արևմուտքում և կենտրոնում վերահսկելու համար: Նաթանզի ծանր ջրի արտադրամասի վրա հարձակումը և իսրայելական F-16-ների կողմից Իրանի օդային տարածքի խախտումը 2025-ի պատերազմի ժամանակ նույնպես տեղի են ունեցել այս բազայից։

 

Լենքարանի և Աստարայի լսողական ու խափանման բազաներն Իրանի սահմանին մոտ գտնվելու շնորհիվ հնարավորություն են տալիս լսել ռադիոկապերը, վերահսկել ռադարները, հեռահաղորդակցությունը և Ռադիոէլեկտրոնային պայքար (ՌԷՊ) Իրանի խորքում: Այնտեղ տեղակայված սարքավորումները Իսրայելի հետախուզական ծառայության աչքն ու ականջն են Իրանի ռազմական շարժումների վրա հյուսիսային և հյուսիս արևմտյան նահանգներում:

 

 

Գյանջայի ավիաբազան հանիսանում է Բաքվի երկրորդ բազան, այն հյուրընկալում է F-16 կործանիչներ, ԱԹՍ-ներ և իսրայելական ռազմական խորհրդատուներ։ Իսկ Նախիջևանի ինքնավար մարզը, Հայաստանի, Իրանի, Թուրքայի միջև գտնվելով, նաև հարմար վայր է դարձել Իսրայելի և ԱՄՆ-ի էլեկտրոնային և լրտեսական համակարգերի տեղակայման համար։

 

Արցախում տեղակայվել են ԱՄՆ կենսաբանական լաբորատորիաներ, խելացի լրտեսական քաղաքներ և իսրայելական ​​սահմանային մոնիթորինգի համակարգեր։

2020-ի պատերազմից հետո Իսրայելը մեծ ներդրումներ է կատարել Արցախի Կովսականում, Մեխակավանում և Հադրութում խելացի քաղաքների ստեղծման համար՝ ավերված ենթակառուցվածքների վերականգնման պատրվակով: Այս քաղաքներում հիմնականում տեղակայված են իսրայելական էլեկտրոնային և կապի մոնիթորինգի համակարգեր։

 

Ռուս և իրանցի պաշտոնյաներ բազմիցս անդրադառձել են ԱՄՆ-ի կողմից Արցախում կառավարվող կենսաբանական լաբորատորիաներին, սակայն դրանց թվի մասին ոչ մի հստակ տվյալ դեռևս չկա։

 

 

 Բաքվի Trend լրատվական գործակալության տվյալներով, այս կենտրոնը ստեղծվել է 2023-ի մարտին Իսրայելական ​​տեխնոլոգիաների ինստիտուտի (հայտնի՝ որպես Տեխնիոն) և Ադրբեջանի Հանրապետության թվային զարգացման և տրանսպորտի նախարարության համատեղ ջանքերով։ Համարվում է Իրանի դեմ ճանաչողական և հոգեբանական պատերազմի ու պանթուրքիստական լրատվամիջոցների աջակցության կենտրոն։ Այս կենտրոնը ստանձնել է ավելի քան 1000 կիբերահաբեկչական ուժերի պատրաստման և կրթման գործը», - գրել է Հայաստանի Ժողովրդային Շարժման համակարգող, քաղաքագետ-թուրքագետ Վազգեն Պետրոսյանը: