ՌԴ-ի հետ առեւտրում պետք է զգույշ լինել բրենդների փոփոխության հարցում. Տնտեսագիտության դոկտոր-պրոֆեսորը տնտեսական ռիսկերի մասին

Հանդիպում 16 Դեկտեմբեր, 2025 23:44

«Եվրասիական տնտեսական միությունը մնում է Հայաստանի հիմնական ուղղությունը պատրաստի արտադրանքի արտահանման համար, որը ունի բարձր արժեք։ Ամբողջ աշխարհը դրա համար է պայքարում, որովհետեւ բոլորն էլ ուզում են հումք ներկրեն եւ իրենց զբաղվածության խնդիրները լուծեն, իսկ մենք արտահանում ենք գունավոր մետաղների խտանյութ»,-«Իրավունքի» հետ զրույցում անդրադառնալով հայ-ռուսական հարաբերություններին տնտեսական առումով, ասաց հայտնի տնտեսագիտության դոկտոր-պրոֆեսոր ԱՇՈՏ ԹԱՎԱԴՅԱՆԸ, ընդգծելով.

- Այստեղ ունենք որոշակի խնդիրներ դրամավարկային քաղաքականության եւ իհարկե հարկային քաղաքականության։ Դա, անշուշտ հնարավոր է կառավարել, եթե զուտ հումքի արտահանման վրա որոշակի մաքսային սահմանափակումներ են կիրառվում և իհարկե դրա համար արտոնյալ վարկեր կամ դրամաշնորներ չեն տրամադրվում : Դա բավարար չէ դրա հետ մեկտեղ արտոնյալ վարկեր և հարկային արտոնություններ պետք է տրամադրվեն պատրաստի արտադրանք արտադրողներին, հատկապես առավել բարձր ավելացված արժեք ձևավորող ոլորտներին: Դրանով լուծվում է ոչ միայն արտահանման, այլ նաեւ զբաղվածության խնդիրը։ Իսկ զբաղվածությունը մեզ մոտ լուրջ խնդիր է, որովհետեւ գործազրկությունը մեզ մոտ գրեթե 15 տոկոս է, զգայունության շեմը, սովորաբար համարվում է ոչ ավել, քան տաս տոկոս։ Ի դեպ, պատրաստի արտադրանքի արտահանման հստակ խրախուսումը Ասիական վագռերի բանալիներց մեկն է: Իրականացել են նաև սպառման շուկաների հստակ վերլուծություն, կոռոպցիայի, ընդգծեմ, պատճառների վերացում: Առանձին առանցքային խնդիր է դիտվել պետական ապարատի արդյունավետության էական բարձրացումը: Այստեղ էլ առկա են լուծումներ:

Մեր զրուցակիցը նկատում է նաեւ.

- Ինչ վերաբերում է մեր տնտեսական հարաբերություններին, ապա ՌԴ-ի հետ առեւտրում պետք է զգույշ լինել բրենդների փոփոխության հարցում: Մասնավորապես, շատ ճշմարիտ լինելը երբեմն խանգարում է տնտեսական հարաբերություններին, խոսքը նրա մասին է, որ որոշ քաղաքական խնդիրներ կարող են անդրադառնալ տնտեսության վրա։

Օրինակ, երբ ասում ենք Հայկական կոնյակ անունը պետք է փոխենք , սա որքան էլ զարմանալի հնչի, կարող է լուրջ տնտեսական հետեւանքներ ունենա։ Փաստորեն վրացական, դաղստանյան, մոլդովական, ադրբեջանական կոնյակը մնում է կոնյակ անվանումով, իսկ մենք նման հայտարարություններով առավել ևս քայլերով կարող ենք պահանջարկի լուրջ խնդիրներ ստեղծել, որին կհետեւի արտահանման կորուստը, եւ այս դեպքում մեզ կարող է չօգնել անգամ ԵԱՏՄ անդամ լինելը։ Նույնը վերաբերվում է Արարատ լեռանը,որի պատկերը մեր շատ ատադրանքների բրենդն է: Այո,այժմ Արարատը ՀՀ-ում չէ, սակայն աշխարին հայտնի այդ պատկերը մենք ենք տեսնում, հարևավան երկրից դա չի երևում: Խոսքը այդ պատկերի մասին է, այլ ոչ թե զուտ լեռան , այդ պատկերն է մերը և դա, իհարկե, որպես բրենդ ունի նաև տնտեսական արժեք:

Կամ տեսեք, վերջին տարիներին դրամը արժեւորվել է դոլարի նկատմամբ, իսկ ռուսական ռուբլին արժեզրկվեց, ինչը բերում է նրան, որ եթե դիցուք դուք 10 դոլարի համարժեք ապրանք ունեիք, որը կարող էիք վաճառել 50 ռուբլիով, հիմա դրամի արժեւորմամբ պայմանավորված դուք նույն ապրանքը պետք է 80 ռուբլիով վաճառեք, որ այդ տաս դոլարը կարողանաք ստանալ։ Այսինքն այս խնդիրը ,որ մեր դրամավարկային քաղաքականությունները միմյանց հետ փոխկապակցված չէ լուրջ խնդիր է եւ կարծում եմ, որ որպեսզի այդ խնդիրները լուծվեն պետք է իրական փոխկապակցվություն ապահովվենք հատկապես ԵԱՏՄ երկրների հետ, այլապես մենք պատրաստի արտադրանքի արտահանումը կարող է լուրջ ռիսկի տակ հայտնվել։