Իմպիչմենթը մնում է միակ գործնական ուղին իշխանության փոփոխման համար. Էդգար Ղազարյան

«Ի­րա­վունք»-ը զրու­ցել է Լե­հաս­տա­նում ՀՀ նախ­կին դես­պան, ՍԴ աշ­խա­տա­կազ­մի նախ­կին ղե­կա­վար, քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ ԷԴԳԱՐ ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ հետ:

— Ինչ­պե՞ս կգնա­հա­տեք Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­կան եւ ի­րա­վա­կան հա­մա­կար­գում առ­կա ի­րա­վի­ճա­կը:

— Կարճ ա­սած, մենք ու­նենք խա­փան­ված, թե­րի եւ հա­ճախ ա­նարդ­յու­նա­վետ հա­մա­կարգ, ո­րը չի կա­րող լիար­ժե­քո­րեն վե­րահս­կել քա­ղա­քա­կան եւ քրեա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րը: Արդ­յուն­քում, քա­ղա­քա­ցիա­կան ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նութ­յան, հան­րա­յին անվ­տան­գութ­յան եւ քա­ղա­քա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի արդ­յու­նա­վե­տութ­յու­նը կախ­ված է ոչ միայն օ­րեն­քից, այլ նաեւ հա­սա­րա­կութ­յան ակ­տիվ ներգ­րավ­վա­ծութ­յու­նից եւ վե­րահս­կո­ղութ­յու­նից:

Այս պա­հին տես­նում ենք, որ հա­սա­րա­կութ­յունն ու քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րը գտնվում են մի տե­սակ վի­ճա­կագ­րա­կան եւ քա­ղա­քա­կան ճեղ­քում, որ­տեղ օ­րեն­քը կա, բայց այն կի­րառ­վում է մաս­նա­կի, դան­դաղ կամ ձե­ւա­կա­նո­րեն: Ն­ման հա­մա­կար­գը չի կա­րող ա­պա­հո­վել անվ­տանգ, կա­յուն եւ վստա­հե­լի քա­ղա­քա­կան դաշտ, եւ այս­տեղ անհ­րա­ժեշտ են ընդ­հա­նուր բա­րե­փո­խում­ներ, նե­րառ­յալ ի­րա­վա­պահ­նե­րի արդ­յու­նա­վե­տութ­յան բարձ­րա­ցում, քա­ղա­քա­կան պա­տաս­խա­նատ­վութ­յան հստակ մե­խա­նիզմ­ներ եւ հա­սա­րա­կութ­յան լիա­կա­տար ներգ­րավ­վա­ծութ­յուն:

— Ի՞նչ փու­լում է Նի­կոլ Փա­շին­յա­նին անվս­տա­հութ­յուն հայտ­նե­լու գոր­ծըն­թա­ցը, եւ ի՞նչ սպա­սում­ներ կան ա­ռա­ջի­կա­յում:

— Այս գոր­ծըն­թա­ցը, ան­կաս­կած, շատ զգա­յուն եւ բարդ է: Ներգ­րավ­ված են ոչ միայն խորհր­դա­րա­նա­կան, այ­լեւ ար­տա­խորհր­դա­րա­նա­կան քա­ղա­քա­կան ու­ժեր, հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պութ­յուն­ներ եւ քա­ղա­քա­ցի­ներ, ո­րոնք ակ­տիվ մաս­նակ­ցութ­յուն են ցու­ցա­բե­րում գոր­ծըն­թա­ցի ա­մեն փու­լում:

Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում տե­ղի ու­նե­ցած լսում­նե­րը նպաս­տե­ցին քա­ղա­քա­կան դաշ­տի կոն­սո­լի­դա­ցիա­յին՝ հնա­րա­վո­րութ­յուն տա­լով բարձ­րա­ձայ­նել կա­ռա­վա­րութ­յան գոր­ծու­նեութ­յան եւ քա­ղա­քա­կան խնդիր­նե­րի մա­սին, ին­չը հա­սա­րա­կութ­յան հա­մար դար­ձել է ի­րա­տե­սա­կան վե­րահս­կո­ղութ­յան միակ ձե­ւը: Մենք ակն­կա­լում ենք, որ այդ լսում­նե­րով եւ միայն ձե­ւա­կան գնա­հա­տա­կան­նե­րով չեն սահ­մա­նա­փակ­վի: Այս հար­ցը պետք է դառ­նա հան­րա­յին քննարկ­ման ա­ռիթ՝ ուղղ­ված կա­ռա­վա­րութ­յան եւ վար­չա­պե­տի գոր­ծու­նեութ­յան վե­րահսկ­ման, քա­ղա­քա­կան ո­րո­շում­նե­րի թա­փան­ցի­կութ­յան ա­պա­հով­ման եւ խնդիր­նե­րի բա­ցա­հայտ­մա­նը:

Այս գոր­ծըն­թա­ցը նաեւ հնա­րա­վո­րութ­յուն է տա­լիս դի­տար­կել քա­ղա­քա­կան ճնշման եւ քա­ղա­քա­կան պա­տաս­խա­նատ­վութ­յան շեր­տե­րը, ին­չը եր­կա­րա­ժամ­կետ հե­ռան­կա­րում կա­րող է նպաս­տել քա­ղա­քա­կան մշա­կույ­թի փո­փոխ­մա­նը եւ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ակ­տիվ ներգ­րավ­վա­ծութ­յա­նը:

— Ինչ­պե՞ս եք գնա­հա­տում Ձեր նշած կա­ռա­վա­րութ­յան գոր­ծու­նեութ­յան հե­տե­ւո­ղա­կա­նութ­յու­նը եւ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի վե­րահս­կո­ղութ­յան մե­խա­նիզմ­նե­րը։

— Սահ­մա­նադ­րութ­յամբ Ազ­գա­յին ժո­ղովն ու­նի լիա­զո­րութ­յուն վե­րահս­կել կա­ռա­վա­րութ­յան գոր­ծու­նեութ­յու­նը, բայց ի­րա­կա­նում շատ դեպ­քե­րում կա­ռա­վա­րութ­յու­նը չի կա­տա­րում իր պար­տա­վո­րութ­յուն­նե­րը, նույ­նիսկ ե­թե դրանք հաս­տատ­ված են օ­րենսդ­րութ­յամբ եւ ծրագ­րե­րով: Սա վկա­յում է, որ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի վե­րահս­կո­ղութ­յու­նը, որ­պես գոր­ծիք, հա­ճախ արդ­յու­նա­վետ չէ:

Ի­րա­վա­կան եւ քա­ղա­քա­կան տե­սանկ­յու­նից սա մտա­հո­գիչ է, քա­նի որ ա­նարդ­յու­նա­վետ վե­րահս­կո­ղութ­յու­նը թույլ է տա­լիս կա­ռա­վա­րութ­յա­նը չկա­տա­րել իր պար­տա­կա­նութ­յուն­նե­րը՝ ա­ռանց ի­րա­կան պա­տաս­խա­նատ­վութ­յան եւ դրա­նով իսկ խո­րա­նում է քա­ղա­քա­կան անվս­տա­հութ­յու­նը: Միա­ժա­մա­նակ, սա բա­ցա­հայ­տում է այն նվա­զա­գույն մե­խա­նիզմ­նե­րը, ո­րոն­ցով քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­րա­կութ­յու­նը եւ խորհր­դա­րա­նա­կան ու­ժե­րը կա­րող են ի­րա­կա­նում ազ­դել կա­ռա­վա­րութ­յան քա­ղա­քա­կա­նութ­յան վրա: Այս հան­գա­ման­քը ստի­պում է զերծ չմնալ ա­ռա­ջար­կե­լու բա­րե­փո­խում­ներ՝ խորհր­դա­րա­նա­կան վե­րահս­կո­ղութ­յու­նը դարձ­նե­լու ա­վե­լի ու­ժեղ եւ արդ­յու­նա­վետ:

— Ինչ­պի­սի՞ն են Ձեր քա­ղա­քա­կան կան­խա­տե­սում­նե­րը ա­ռա­ջի­կա ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի հա­մար։

— Նա­խա­տե­սե­լի է, որ քա­ղա­քա­կան դաշ­տը կշա­րու­նա­կի մնալ լար­ված, քա­նի դեռ գոր­ծող վար­չա­պե­տին անվս­տա­հութ­յուն հայտ­նե­լու գոր­ծըն­թա­ցը մնում է միակ գործ­նա­կան ու­ղի իշ­խա­նութ­յան փո­փոխ­ման հա­մար: Այ­լընտ­րան­քա­յին մե­թոդ­նե­րը ներ­կա­յիս պայ­ման­նե­րում գրե­թե կի­րա­ռե­լի չեն:

­Մենք պետք է կենտ­րո­նա­նանք խորհր­դա­րա­նա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի վրա, ակ­տի­վո­րեն հա­մա­գոր­ծակ­ցենք պատ­գա­մա­վոր­նե­րի հետ եւ հան­րութ­յա­նը տե­ղե­կաց­նենք՝ ինչ է կա­տար­վում: Այս գոր­ծըն­թա­ցը ոչ միայն հնա­րա­վո­րութ­յուն է տա­լիս ի­րա­կա­նաց­նել քա­ղա­քա­կան վե­րահս­կո­ղութ­յուն, այ­լեւ ա­պա­հո­վում է հա­սա­րա­կութ­յան ներգ­րավ­վա­ծութ­յուն, ին­չը կա­րող է խո­չըն­դո­տել բռնի կամ ոչ օ­րի­նա­կան մե­թոդ­նե­րի կի­րառ­մա­նը:

— Ի՞նչ խոր­հուրդ կտաք քա­ղա­քա­ցի­նե­րին այս ի­րա­վի­ճա­կում։

— Նախ` պետք է ակ­տիվ մաս­նակ­ցել հա­սա­րա­կա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րին՝ հե­տե­ւել քննար­կում­նե­րին, հան­րա­յին նա­խա­ձեռ­նութ­յուն­նե­րին: Երկ­րորդ` հաս­կա­նալ, որ յու­րա­քանչ­յու­րը պա­տաս­խա­նա­տու է ոչ միայն սե­փա­կան կյան­քի, այ­լեւ հա­սա­րա­կութ­յան հա­մար: Քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ակ­տի­վութ­յու­նը կա­րող է խթա­նել փո­փո­խութ­յուն եւ կան­խել բռնութ­յան կամ ա­նարդ­յու­նա­վե­տութ­յան ա­ճը:

Ի­րա­կան փո­փո­խութ­յուն բե­րե­լու հա­մար կա­րե­ւոր է հե­տե­ւել ընտ­րութ­յուն­նե­րին, պաշտ­պա­նել սե­փա­կան ի­րա­վունք­նե­րը, բարձ­րա­ձայ­նել ա­նար­դա­րութ­յուն­նե­րը եւ մաս­նակ­ցել հան­րա­յին դիս­կուր­սին, ին­չը կպահ­պա­նի հա­սա­րա­կութ­յան ակ­տի­վութ­յունն ու վե­րահս­կո­ղութ­յունն իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի նկատ­մամբ:

ԴԻԱՆԱ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Այս թեմայով «Ժողովուրդ». ՔՊ-ի ողջ թիմը պայքարում է Էդգար Ղազարյանի դեմ Առաջարկում եմ Վարդան Ղուկասյանին ազատեք տնային կալանքից, թող գա, պատասխանի ձեր հարցերին. Մխիթարյան Կարևոր չի՝ Փաշինյանն ու մյուսները ինչ տեսքտով են երդվելու, մեկ ա՝ երդմնազանց են լինելու. Էդգար Ղազարյան «Չե՞ք ուզում հրաժարական տալ, որ արժանի ԱԺ նախագահ ընտրենք», «Տափակ հումոր էր, չեմ պատրաստվում» Պատկերացրեք՝ Փաշինյանն է ասում. «Երդվում եմ ծառայել Ադրբեջանին, կատարել Ալիևի ասածները»