Հարևաններ․ Իրանի և Վրաստանի տնտեսական վիճակը

Իրանի տնտեսությունը 2025 թվականին սրընթաց անկման ճանապարհ է բռնել։ Համաշխարային բանկը կանխատեսում է, որ այս տարի Իրանի ՀՆԱ-ն կկրճատվի մոտ 1,7 %, իսկ 2026 թվականին՝ 2,8 %։ Անկումը պայմանավորված է մի քանի գործոններով. առաջին հերթին պատժամիջոցների վերականգնումը՝ մասնավորապես իրանական նավթի արտահանման սահմանափակումները։ Նաև լուրջ խնդիր է դարձել ինֆլյացիան. վերջին տվյալներով՝ գնաճի տեմպերը մոտենում են 40 %–ի։

Նկատելի է կապիտալի արտահոսք. ֆինանսական շուկաներում մարդկանց վստահությունը պակասում է, ռիալի արժեզրկումը շարունակվում է, և բնակչությունն իր խնայողությունները սկսել է պահել դոլարով կամ այլ արժույթներով։

Այս ամենը հանգեցնում է սոցիալ-տնտեսական լարվածության աճի՝ գործազուրկության, դրամի արժեզրկման և բնակչության կրճատված եկամուտների պայմաններում։

Վրաստանը Եվրասիական եւ տարածաշրջանային հետաքրքրությունների առումով «միջանցքային» դերակատարություն է ստանձնում։

Այս տարվա առաջին կեսին ապրանքային արտահանման աճը 13,7 % էր, իսկ ներմուծումները՝ 12,4 %։  

Վրաստանը վերանորոգում է իր ենթակառուցվածքները՝ ձգտելով դառնալ միջանցքային հանգույց Ասիա–Եվրոպա ուղղություններով. օրինակ, «Middle Corridor» նախագծի շրջանակներում՝ Փոթու նավահանգստի ակտիվացման քայլերը, Թբիլիսիի նոր չոր նավահանգստի (dry port) ներդրումները։ 

Իսկ միջազգային ֆինանսական կառույցներն ավելի լավ կանխատեսումներ են տալիս Վրաստանին՝ ՀՆԱ-ի աճը 2025 թվականին գնահատելով ≈ 7 %։

Այս թեմայով Իրանի գլխավոր օդանավակայանը շարունակում է լիարժեք գործել՝ չնայած ԱՄՆ պատժամիջոցներին Իրանը չի վստահում ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններին՝ հարձակումներից և պատժամիջոցներից հետո Աշխարհը գտնվում է գլոբալ նավթային ճգնաժամի եզրին՝ ԱՄՆ-Իրան երկարատև պատերազմի պատճառով. Bloomberg Իրանի հետ հակամարտությունն ԱՄՆ-ի վրա արժեցել է 45.1 մլրդ դոլար Իրանում հանդիսավորությամբ նշվել է Հայաստանի Անկախության տոնը