Մեծանում է Երկրի մագնիսական դաշտի թույլ կետը.ի՞նչին է դա սպառնում

Երկրի մագնիսական դաշտի թույլ գոտին, որը հայտնի է որպես Հարավատլանտյան անոմալիա, վերջին 10 տարիների ընթացքում ընդլայնվել է մի տարածքով, որը համեմատելի է մայրցամաքային Եվրոպայի կեսի հետ: Այս մասին վկայում են Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) Swarm արբանյակային խմբի կողմից 11 տարվա ընթացքում հավաքված տվյալները: 2014 թվականից Swarm-ը հետևում է այս տարածքին, և գիտնականների կողմից հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ անոմալիան ոչ միայն ընդլայնվել է դեպի արևելք, այլև 2020 թվականից սկսած նրա թուլացումն արագացել է: Այս մասին հայտնում է Space.com-ը:

«Աֆրիկայի տարածաշրջանում դաշտը փոխվում է այլ կերպ, քան Հարավային Ամերիկայում: Այս գոտում ինչ-որ առանձնահատուկ բան է կատարվում, ինչի պատճառով մագնիսական դաշտն ավելի ինտենսիվորեն է թուլանում», - նշել է հետազոտության գլխավոր հեղինակ, Դանիայի տեխնիկական համալսարանի գեոմագնետիզմի պրոֆեսոր Քրիս Ֆինլեյը ESA-ի հայտարարության մեջ: Երկրաբանական տվյալները ցույց են տալիս, որ անոմալիան գոյություն ունի մոտ 11 միլիոն տարի, սակայն դրա ազդեցությունը նկատելի է դարձել միայն տիեզերական դարաշրջանում:

Երկրի մագնիսական դաշտը պաշտպանում է արբանյակները և Միջազգային տիեզերական կայանը (ՄՏԿ) արևային քամու լիցքավորված մասնիկներից, որոնք կարող են վնասել էլեկտրոնիկան կամ խափանել Երկրի հետ կապը: Հարավատլանտյան անոմալիայի գոտում այդ պաշտպանությունն ավելի թույլ է, ինչը մեծացնում է տիեզերական սարքերի վրա ճառագայթային ազդեցության ռիսկը:

Անոմալիայի պատճառը` միջուկի տարօրինակությունները

Երկրի մագնիսական դաշտը ստեղծվում է միջուկում հեղուկ երկաթի շարժման միջոցով, որն առաջացնում է հզոր էլեկտրական հոսանքներ, որոնք տարածվում են տիեզերք: Գիտնականները հայտնաբերել են «տարօրինակ օրինաչափություններ» հեղուկ արտաքին միջուկի և պինդ մանթիայի միջև ընկած տարածքում, որտեղ դաշտը վարվում է անսովոր կերպով: «Անոմալիայի տակ մենք տեսնում ենք գոտիներ, որտեղ մագնիսական դաշտը միջուկից դուրս գալու փոխարեն վերադառնում է ներս: Swarm-ի տվյալները ցույց են տալիս, թե ինչպես է նման մի տարածք շարժվում դեպի արևմուտք՝ Աֆրիկայի վրայով, ուժեղացնելով անոմալիայի թուլացումը», - բացատրել է Ֆինլեյը:

Swarm-ի տվյալները նաև ցույց են տալիս, որ մագնիսական դաշտը ոչ միայն թուլանում է: Սիբիրի տարածաշրջանում այն ամրապնդվել է Գրենլանդիայի չափով ծավալով, մինչդեռ Կանադայի վրայով գտնվող ուժեղ գոտին փոքրացել է գրեթե Հնդկաստանի չափով: Բացի այդ, մագնիսական հյուսիսային բևեռը 19-րդ դարի կեսերից Կանադայից տեղափոխվում է դեպի Սիբիր, ինչը կարող է ազդել նավիգացիոն համակարգերի վրա, ինչպիսիք են կողմնացույցները:

Swarm-ի դերը հետազոտություններում

«Երկրի մագնիսական դաշտը պարզապես դիպոլ չէ, ինչպես մագնիսը: Միայն Swarm-ի նման արբանյակները մեզ թույլ են տալիս ամբողջությամբ քարտեզագրել նրա կառուցվածքը և հետևել փոփոխություններին», - ընդգծել է Ֆինլեյը: Swarm-ի երեք արբանյակները, որոնք արձակվել են 2013 թվականի նոյեմբերին Պլեսեցկի տիեզերակայանից ռուսական հրթիռով, ապահովում են մագնիսական դաշտի մասին ամենաերկար անընդմեջ տվյալների հավաքածուն տիեզերքից: Այս դիտարկումները բացահայտում են մոլորակի մագնիսական դինամիկայի բարդությունը:

Հակիրճ…

Հարավատլանտյան անոմալիան՝ Երկրի մագնիսական դաշտի թույլ գոտին, 10 տարում մեծացել է Եվրոպայի կեսի չափով և 2020 թվականից սկսած ավելի արագ է թուլանում՝ ճառագայթման միջոցով սպառնալով արբանյակներին և ՄՏԿ-ին: Swarm-ի տվյալները ցույց են տալիս միջուկի տարօրինակ օրինաչափություններ և անոմալիայի շարժը դեպի Աֆրիկա: Դաշտն ամրապնդվում է Սիբիրում, բայց թուլանում է Կանադայում, իսկ մագնիսական բևեռը տեղափոխվում է: Swarm-ը կարող է լինել այս փոփոխությունները հասկանալու բանալին:

Այս թեմայով ՇՏԱՊ. Նարիմանյանը ցույց է տալու այն մարդկանց, ովքեր դիմակով և առանց դիմակի բռնության են ենթարկել. Խորխոռունու սպանության հետքերով Ռուսաստանը շատ ավելի ազդեցիկ է, քան Ադրբեջանն ու Թուրքիան, հետևաբար Ռուսաստանի հետ ևս պետք է զգույշ լինել ՀՐԱՏԱՊ. Մարդու իրավունքը ժամկետանց փաստաթուղթ չէ, երբ մարդը դադարում է հավատալ արդարադատությանը, վտանգվում է ոչ միայն նրա իրավունքը՝ այլ իրավական պետության հիմքը Ղազախստանին թույլ չեն տվել մասնակցել «Եվրատեսիլին» Դավիթ Իշխանյանի ուղերձը , հենց ցեղասպանության ենթարկվող անձի հայի ոգեղենություն պահելու խնդրանքն էր