Պարտավոր էին կանխել նման ողբերգությունը. Գագիկ Համբարյան

«Ի­րա­վուն­ք»-ը զրու­ցել է Շի­րա­կի պե­տա­կան հա­մալ­սա­րա­նի պատ­մութ­յան եւ փի­լի­սո­փա­յութ­յան ամ­բիո­նի դա­սա­խոս, քա­ղա­քա­գետ ԳԱԳԻԿ ՀԱՄԲԱՐՅԱՆԻ հետ:

— Պա­րոն Համ­բար­յան, քա­ղա­քա­կան են­թա­տեքստ տես­նո՞ւմ եք Փա­րա­քա­րի հա­մայն­քա­պետ Վո­լոդ­յա Գ­րի­գոր­յա­նի սպա­նութ­յան դեպ­քի հիմ­քում:

 — Ի­րա­կա­նում այն­քան էլ չեմ ցան­կա­նում գու­շա­կութ­յուն­ներ ա­նել կամ ո­րե­ւէ ան­ձի մե­ղադ­րել այս ող­բեր­գութ­յան մեջ։ Չեմ ու­զում ո­րե­ւէ կող­մին` լի­նի նոր իշ­խա­նութ­յուն­ներ, թե նախ­կին­ներ, ուղ­ղա­կի մե­ղադ­րել ինչ-որ մե­կին՝ ա­ռանց փաս­տե­րի։ Հաս­կա­նա­լի է, որ ո­րոշ մար­դիկ մի բա­նի մեջ մե­ղադ­րում են իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին կամ ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գին` ա­սե­լով, որ հենց նրանց ան­գոր­ծութ­յան հե­տե­ւան­քով է ստեղծ­վել այս ի­րա­վի­ճա­կը Հա­յաս­տա­նում։ Բայց ի­րա­կա­նում, ըստ իմ հա­մոզ­մուն­քի, խնդի­րը շատ ա­վե­լի խորն է եւ կապ­ված է ոչ միայն մի քա­նի ան­հատ­նե­րի կամ մի քա­նի մար­մին­նե­րի ան­գոր­ծութ­յան հետ, այլ` հա­մա­կար­գա­յին թե­րութ­յուն­նե­րի եւ խնդիր­նե­րի հետ։

­Հա­յաս­տա­նի ոս­տի­կա­նութ­յու­նը, ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գը ոչ թե պետք է զբաղ­վի միայն դեպ­քե­րի բա­ցա­հայտ­մամբ, այլ ա­ռա­ջին հեր­թին պար­տա­վոր է կան­խել նման ող­բեր­գութ­յուն­նե­րը։ Մեր եր­կի­րը փոքր է, եւ ես հա­մոզ­ված եմ, որ ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գը, իր մաս­նա­գետ­նե­րով, շատ լավ տե­ղե­կատ­վութ­յուն ու­նի, թե կոնկ­րետ որ ան­ձանց կամ ըն­տա­նիք­նե­րի մի­ջեւ ինչ խնդիր­ներ կան։ Բայց ցա­վա­լիո­րեն, այն տե­ղե­կութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք առ­կա են հա­մա­կար­գում, օգ­տա­գործ­վում են ոչ թե կան­խար­գել­ման, այլ ու­րիշ նպա­տակ­նե­րով։ Այ­սօր հա­ճախ կա­րե­լի է հան­դի­պել հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րի, որ ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գը պետք է շու­տա­փույթ բա­ցա­հայ­տի ցան­կա­ցած հան­ցա­գոր­ծութ­յուն։ Ես հա­մոզ­ված եմ՝ պետք չէր միայն շու­տա­փույթ բա­ցա­հայ­տել՝ պետք էր ա­ռա­ջին հեր­թին կան­խել այդ ող­բեր­գութ­յու­նը։

Ն­մա­նա­տիպ դեպ­քե­րը մեզ հա­մար միայն եր­կու կամ ե­րեք դեպք չեն։ Ն­րան­ցից յու­րա­քանչ­յուրն ընդգ­ծում է, թե որ­քան կա­րե­ւոր է կան­խար­գել­ման աշ­խա­տան­քը։ Բայց այ­սօր մենք տես­նում ենք, որ ի­րա­վա­պահ մար­մին­նե­րը հիմ­նա­կա­նում զբաղ­ված են ոչ թե հան­ցա­գոր­ծութ­յուն­նե­րի կան­խար­գել­մամբ, այլ սրբա­զան­նե­րի կամ քա­ղա­քա­կան ընդ­դի­մա­դիր­նե­րի դեմ գոր­ծեր ստեղ­ծե­լով, լրտե­սե­լով, հե­տե­ւե­լով, թե ով որ­տեղ է հան­դի­պում, ով ում հետ ինչ է խո­սում։ Այս գոր­ծու­նեութ­յու­նը, ցա­վոք, խլում է հա­մա­կար­գի ռե­սուրս­նե­րը եւ վե­րած­վում է միտ­ված խնդիր­նե­րի, իսկ իս­կա­կան սպառ­նա­լիք­նե­րը մնում են բա­ցա­հայտ­ման փու­լում։

Այդ պատ­ճա­ռով էլ մեր երկ­րում ար­դեն դար­ձել է սո­վո­րա­կան ե­րե­ւույթ այն, որ գրե­թե ա­մեն օր մենք լսում ենք նոր սպա­նութ­յուն­նե­րի մա­սին։ Մի օր չկա, որ չի­մա­նանք առն­վազն մեկ աղմ­կա­հա­րույց կամ սար­սա­փազ­դու դեպ­քի մա­սին։ Սա ցույց է տա­լիս, թե որ­քան խո­րը թե­րութ­յուն­ներ կան ոչ միայն ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գում, այլ նաեւ քա­ղա­քա­կան մա­կար­դա­կում։ Եվ, ի­հար­կե, այս ի­րա­վի­ճա­կում դժվար է ա­սել, թե յու­րա­քանչ­յուր դեպք քա­ղա­քա­կան են­թա­տեքստ ու­նի, թե` ոչ։ Բայց հաշ­վի առ­նե­լով հան­րա­յին ու քա­ղա­քա­կան տրա­մադ­րութ­յուն­նե­րը, հնա­րա­վոր է՝ ո­րոշ դեպ­քե­րում քա­ղա­քա­կան դրդա­պատ­ճառ­ներ էլ առ­կա լի­նեն։

Ես հա­մոզ­ված եմ, որ այս ող­բեր­գութ­յուն­նե­րը ոչ միայն ան­հա­տա­կան ող­բեր­գութ­յուն­ներ են, այլ նաեւ երկ­րի հա­մա­կար­գա­յին խնդիր­նե­րի ար­տա­ցո­լում։ Ե­թե ի­րա­վա­պահ հա­մա­կար­գը կենտ­րո­նա­նար սպա­նութ­յուն­նե­րի կան­խար­գել­ման վրա, ե­թե իշ­խա­նութ­յուն­նե­րը ի­րա­կա­նո­րեն վե­րահս­կեին եւ ա­ջակ­ցեին այդ հա­մա­կար­գին, շատ դեպ­քեր հնա­րա­վոր կլի­ներ կան­խել։

ԴԻԱՆԱ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Այս թեմայով Գերմանիայից ժամանած բժշկին թույլ չեն տվել «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ում զննել Գագիկ Խաչատրյանին․ հայտարարություն Գագիկ Ղազինյանը հայց է ներկայացրել ԵՊՀ-ի դեմ Գագիկ Խաչատրյանի փաստաբանները պարզաբանում են ներկայացրել 193 գույքի և պարտատոմսերի վերաբերյալ Նեկրոդատավարությունների երկիր Հայաստան  Դանակը ոսկորին ա հասնելու․ ԸՆԿԵՐ ՓԱՆՋՈՒՆԻ