Աշխատելով ռուս ազգի հետ՝ սովորում ես բացի երգելուց, նաեւ կառավարել էմոցիաներ. Մովսես Մովսիսյան

Նոր ուժ, նոր միտք, նոր մոտեցում. այս ամենը երգարվեստ է բերում երիտասարդ սերունդը եւ եթե այդ արվեստը լինում է գեղեցիկ եւ մեղեդային, ապա չի վրիպում հանդիսատեսի աչքից: Երիտասարդ ստեղծագործող, երգիչ, երգահան ՄՈՎՍԵՍ ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻՆ, ով բազում երգերի եւ գրվածքների հեղինակ է,  հյուրընկալել ենք «Իրավունք TV»-ի տաղավարում:

«ՌՈՒՍԱԿԱՆ ԼՍԱՐԱՆԸ ՀԱՅ ԱՐՏԻՍՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ ԻՐ ՈՒՐՈՒՅՆ ՏԵՂՆ ՈՒՆԻ»

— Վերջերս եք վերադարձել Ռուսաստանից: Նախ պատմեք` ինչո՞վ էիք զբաղված այնտեղ:

— Այո, Սոչիում էի: Համերգային հրավեր էի ստացել՝ պայմանագրով: Համաձայնեցի ոչ թե, որ գնամ եւ լքեմ երկիրս, այլ նրա համար, որ երգեմ մի հանդիսատեսի առջեւ, որն ունի այլ հոգեբանություն, մոտեցում: Քանի որ Հայաստանում փոքր-ինչ սահմանափակված է այդ հոգեբանություն ունեցող հանդիսատեսի հետ աշխատելը, ռուսական լսարանը հայ արտիստների համար իր ուրույն տեղն ունի: Աշխատելով Ռուսաստանում եւ ռուս ազգի հետ՝ ընթացքում սովորում ես բացի երգելուց, նաեւ կառավարել էմոցիաներ, որոնք ավելի զանգվածային են գուցե եւ մարտահրավերներով լի: Բացի դրանից, տեխնիկական առումով, այլ լեզուներով երգելը մեծ փորձ է: Ես դրանում համոզվեցի, երբ վերադարձա ու հետհայացք գցեցի, հասկացա, որ մեծ ավարով եմ վերադարձել:

— Իսկ տարբերությունը ռուս եւ հայ հանդիսատեսի մեջ մե՞ծ է:

— Ռուսներն ավելի թեթեւ են՝ ի տարբերություն հայ հանդիսատեսի: Հայերն ավելի պահանջկոտ են: Լինելով հայ, ավելի մեծ պատասխանատվություն էի կրում իմ ելույթներում, քան ռուս արտիստները: Նրանք ավելի թեթեւ են վերաբերվում էներգիային, որը դու տալիս ես, դա էլ դրդում է, որ առավել սրտանց երգես: Հայերի պահանջախնդրությունը մշտապես պահում է զգոն վիճակում: Կարծում եմ՝ միայն երգի ասպարեզում չէ, որ այդպես է: Առհասարակ մեր ազգը պահանջախնդիր է եւ քանի որ մենք ավելի փոքր ենք բնակչության քանակով, պետք է առավել զգոն եւ սթափ լինենք: Իհարկե պահանջկոտության հետ զուգահեռ, կցանկանայի, որ հայ հանդիսատեսը լիներ նաեւ թեթեւ: Այդ ժամանակ արտիստի համար հեշտ է տալ էներգիա եւ հետ ստանալ:

«ԻՄ ԵՐԳԵՐԸ ԶԳԱԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ՊԵՏՔ Է ՓԱԿԵԼ ԱՉՔԵՐԸ ԵՒ ԼԻԱՐԺԵՔ ԸՆԿԱԼԵԼ»

— Բոլորովին վերջերս ունեցաք երգի պրեմիերա, որը կոչվում է «Չկաս»: Ներկայացրեք խնդրեմ՝ ինչի՞ մասին է երգը, ի՞նչ ապրումներ եւ էմոցիաներ եք զգացել այն գրելուց:

— Երգի առաջին մոտիվները ստեղծվել է Սոչիում, բայց խոսքերը մի տեսակ չէր գալիս: Բառերը գրեցի արդեն, երբ եկա Հայաստան: Մտորումներով, որ ես այնտեղ փորձում էի արտիստի, ոկալային եւ, ինչու ոչ, գործնական առումով ինչ-որ հարցեր լուծել, սակայն ստեղծագործական կարիերաս, կարծես, դադարի մեջ էր մտել: Հասկացա, որ իմ հաջողված երգերից «Քեզանից հետո»-ն, որը շատ սիրվել է եւ այդպես մարդիկ ինձ ավելի շատ են սկսել ճանաչել, պետք է այդ մոտիվներով նոր երգ թողարկեմ: Հետեւաբար, որոշեցի նոր աշխատանքս դիտարկել նման կերպ, որ հնարավորինս ասելիքս նման լինի «Քեզանից հետո»-ին եւ հոգեպես տրամադրեցի ինձ ստանալ այն, ինչ ցանկանում էի: Սկզբում ստեղծեցի երաժշտությունը, այնուհետ ավտոմատ եկան բառերը: Այսինքն, ես այն չեմ ստեղծել մտքի թռիչքով, այլ ստեղծել եմ այնպես, ինչպես զգացել եմ՝ լռության մեջ եւ կարծում եմ՝ առհասարակ նման աշխատանքներն ամենից ստացվածներն են: «Չկաս» երգի համար չեմ ցանկանում տեսահոլովակ ունենալ, դեռ նման միտք չունեմ: Քանի որ ես իմ երգերը գրում եմ շատ պատկերավոր, կարծում եմ՝ այն իսկապես տեսնելու եւ զգալու համար, պետք է փակել աչքերը եւ լիարժեք ընկալել: Ասեմ, որ զուգահեռ աշխատում եմ մի նոր գործի վրա, որը միանգամից կներկայացնեմ տեսահոլովակով: Երգի ասելիքը շատ ավելի ճիշտ կընկալվի, եթե այն տեսահոլովակով մատուցվի:

—Խոսեցիք «Քեզանից հետո»-ից, մարդ ի՞նչ պետք է զգա, որ նման տողեր գրի. «...Ու անցել են հին օրերն, իսկ նորերում դու է՛լ չկաս: Չեմ հասկանում, ոնց եմ ապրում, որ ինձ հանկարծ չտամ վնաս...»- Սիրահարվա՞ծ եք եղել այդ ընթացքում:

— Միանշանակ եղել են հիշողություններ, որոնք կապված են եղել աղջկա հետ: Սակայն երգի մեծ մասը ավելի շատ փիլիսոփայական մոտեցում ունի: Ես ինձ պատկերացրել եմ ինչ-որ ժամանակում եւ ինքնակարոտի մեխանիզմով, որոնք եղել են տարբեր կերպ արտահայտված՝ սկզբունքեր, որոնք տարիքի հետ են վերացել կամ զգացմունքեր, որոնք առաջացել են ինչ-որ հոգեվիճակի ընթացքում: Առհասարակ ես հիմնականում գրում եմ այն, ինչ իմ ներսում է կատարվում: Եվ դա կարող է լինել քաոսային, որոնց պետք է բռնել եւ դուրս թողնել: Ընտրեցի գրելը, երբեմն պեոեզիա, երբեմն արձակ, հիմնականում՝ երգեր:

«ՌՈՒՍԱԿԱՆ ՇՈՈՒ-ԲԻԶՆԵՍԻՑ ՉՈՒՄԱԿՈՎԻ ՀԵՏ ԿՑԱՆԿԱՆԱՅԻ ԶՈՒԳԵՐԳ ՈՒՆԵՆԱԼ»

— 2024 թվականին մասնակցել եք «Նոր Ալիք» միջազգային երգի մրցույթին: Ինչպե՞ս եւ ո՞ւմից ստացաք հրավեր:

— Ինձ այդ տարվա գարնանը զանգահարեցին եւ առաջարկեցին մասնակցել «Նոր Ալիք»-ին: Քանի որ որոշումը պետք է արագ կայացնեի՝ ժամանակի սղության պատճառով, միանգամից համաձայնեցի: Որոշեցի ուժերս փորձել դեպի դուրս, դեպի Ռուսաստան: Տեղի ունեցավ նախընտրական փուլ եւ գրանցվել էր մոտավորապես 1000 մասնակից: Սկզբում ընտրվեցին 30-ը, այնուհետ Ռուսաստանի ժյուրիի անդամները եկան Հայաստան, 30-ից ընտրեցին 2 լավագույն մասնակցի՝ կիսաեզրափակիչ փուլում մասնակցելու համար, որը պետք է տեղի ունենար արդեն ՌԴ-ում: Եվ այդ ընտրված երկուսից մեկը ես էի, մյուսը՝ Անահիտ Հակոբյանը: Մոսկվայում տեղի ունեցավ երկու փուլ: Առաջին փուլում երկուսով անցանք, չնայած, որ հենց առաջին օրը պետք է որոշում կայացվեր: Այս օրերի ընթացքում մենք շատ մտերմացանք, ոչ միայն իրար հետ, այլ նաեւ ռուսական շոուբիզնեցի ներկայացուցիչների, կազմակերպիչների եւ մասնակիցների հետ: Փոխանակվեցինք փորձով եւ նոր մոտեցումներ ձեռք բերեցինք, ինչը շատ կարեւոր է արտիստի համար:

— Ռուսական շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչներից ո՞ւմ հետ կցանկանայիք զուգերգ ունենալ:

— Միշտ հակված եմ տղամարդկանց հետ երգել: Կարծում եմ՝ Ալեքսեյ Չումակովի հետ կցանկանայի զուգերգ ունենալ: Չնայած այնտեղ շատ լավ արտիստներ կան, որոնք իսկապես տաղանդավոր են եւ օրինակելի, սակայն ամեն դեպքում Չումակովի հետ կցանկանայի երգել, քանի որ նրա ոճը, մատուցման ձեւը, ինձ հոգեհարազատ եւ համապատասխան է:

«ՍԻՐՈՒՄ ԵՄ ԾԱՓԱՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՀԱՆԴԻՍԱՏԵՍԻ ԱԿՆԿԱԼԻՔՆԵՐԸ ԿԱՐԴԱՐԱՑՎԻ»

— Ցավոք, այնպիսի ժամանակներ ենք ապրում, որ հիմնականում հայ արտիստները կենտրոնանում են կոմերցիայի վրա եւ ստեղծում այնպիսի երգեր, որոնք գումար կբերեն՝ հարսանքիներին կատարելու համար եւ այլն: Ձեր երգերը այդքան էլ ռեստորանային չեն: Դա Ձեզ ինչքանո՞վ է օգնում կամ խանգարում:

— Չեմ ասի, որ ամեն բան քանոնի պես հարթ է եւ ուղիղ, ինչպես ասում է Սեւակը: Այսպես պատասխանեմ. եթե կոմերցիան դիտարկենք, որպես էներգիայի ներդրում, որը ակնկալում է շատ ավելի մեծ քանակությամբ էներգիայի վերադարձ, ապա արդարացված է: Ես գրում եմ այն, ինչ ցանկանում եմ տալ: Դա ինձ վերադառնում է այն տեսքով, որը ես ցանկանում եմ ունենալ՝ հանդիսատեսի համակրանք, ծափահարություններ եւ այլն: Սիրում եմ ծափահարություններ: Այսինքն՝ ինչի համար, որ նախատեսված է, վերադառնում է: Չեմ բացառում, որ գուցե հետագայում կունենամ կոմերցիոն երգեր: Եթե ցանկանում ես կարերա ստեղծել հուզական եւ հոգեկան շեշադրմամբ, ապա քեզ պետք է ֆինանսական աջակցություն: Հետեւաբար, մեկը մյուսին պետք է լրացնի:

— Ի՞նչ նոր ծրագրեր ունեք, ի՞նչ սպասի հանդիսատեսը:

— Կարծում եմ՝ հանդիսատեսի ակնկալիքները կարդարացվի, քանի որ ես երկար դադար ունեցա, որը գուցե բացասական անդրադարձ ունեցավ: Ես շատ մեծ եռանդով եմ լցված, տրամադրված եմ եւ իմ ժամանակի մեծ մասը հատկացնում եմ ստեղծագործելու վրա: Բայց նաեւ պետք է համբերություն, որ այդ ամենը խնամեմ, մշակեմ: Չեմ ցանկանում, երգը լինի զուտ երգ կատարելու համար:

— Որտե՞ղ Ձեզ գտնի Ձեր հանդիսատեսը:

— Կոնկրետ ֆիքսված մի վայր չկա: Փորձում ենք հասկանալ ավելի շատ որտեղ են սպասում՝ ըստ վիճակագրության: Եվ ըստ դրա էլ փորձում ենք հասկանալ, որտեղ արժե համերգ դնել, որ հնարավորինս լավ անցնի: Չեմ էլ ցանկանում նույն վայրում մշտապես համերգներ դնել՝ Երեւանում կամ Գյումրիում, սակայն աշխատելու եմ հնարավորինս ընդլայնել տարածքները: Գուցե որոշեմ ինչ-որ մշակութային վայր:

«ՊԵՏՔ Է ԼԻՆԵԼ ԱՆԿԵՂԾ ԱՌԱՋԻՆԸ ԻՆՔԴ ՔԵԶ ՀԵՏ, ՀԵՏՈ ՔՈ ՀԱՆԴԻՍԱՏԵՍԻ»

— Երեւանում շատ հաճախ են լինում միջոցառումներ, որտեղ երիտասարդ արտիստները ներկայանում են իրենց ստեղծագործություններով: Այս ընթացքում նմանատիպ առաջարկներ ստացե՞լ եք:

— Կառանձնացնեմ Շառլ Ազնավուրին նվիրված երեկոն, որը հրաշալի էր կազմակերպված: Այնտեղ իսկապես շատ տաղանդավոր երաժշտներ եւ արտիստներ ներկայացան: Իհարկե, շատ են նմանատիպ առաջարկները, որոնք ես սիրով ընդունում եմ:

— Ի՞նչ կասեք երիտասարդ սերունդին, որը ցանկանում է ստեղծել, արարել եւ ներկայանալ լայն հանրությանը:

— Միանշանակ պետք է լինել անկեղծ առաջինը ինքդ քեզ հետ, հետո քո հանդիսատեսի: Կարծում եմ՝ հաջողության բանալին, փոքր քայլերի հանդեպ ունեցած քո հավատարմությունն է: Հնարավոր է, որ նշանակալի փոփոխություններ տեղի չունենան փոքր քայլերի անցումների ընթացքում, բայց հավատացեք, դրանք են հաջողության հիմքը՝ իրենց սխալներով, ճիշտ քայլերով, ձախողումներով, հաջողություններով հանդերձ: Կարեւորը՝ չհանձնվելն է եւ հույսը պետք չէ դնել երկրորդ մարդու աջակցության վրա: Դու ինքդ պետք է լինես քեզ աջակից:  Հավատացեք, որ հենց այդ էներգիայի շուրջ են հավաքվում քեզ աջակցողները: Եվ հենց այդպես էլ ստեղծվում է մշակույթ, արժեք, սկզբունք, հավատք, պետություն, ազգ...

ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Այս թեմայով Հարկավոր է մարզային ուղեւորափոխադրամիջոցների կայանման վայրը փոխել․ Ալբերտ Մովսիսյան Ոչ համարժեք պատասխան՝ ԱԺ ամբիոնից հնչած լուտանքներին Գնալու են բանակցությունների. Ինչ է սպասել Իրան-ԱՄՆ հակամարտությունից Մովսես Հարությունյանն ազատվել է ԱԺ նախագահի մամուլի քարտուղարի պաշտոնից Սաղիդ դոշով եմ պահել, էս էր հա՞ պատասխանը․ ԲԱՄԲԱՍԱՆՔ