Կոզակին հեռացնելը նշանակում է ԱՊՀ-ում ռուսական քաղաքակնության կտրուկ փոփոխություն

Կրեմլին մոտ կանգնած փորձագիտական աղբյուրն այսպես է գնահատում Պուտինի հին մերձավորներից մեկին` Դմիտրի Կոզակին հեռացնելը քաղաքական գործընթացներից: Հենց Կոզակն էր համակարգում էր ռուսական քաղաքականությունն ԱՊՀ տիրույթում, այդ թվում` Հարավային Կովկասում` ամենուր արձանագրելով միայն մասշտաբային ձախողումներ:

Ըստ աղբյուրի. «Ռուսաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնից Դմիտրի Կոզակի հրաժարականը խորհրդանշականորեն ավարտեց ամենահայտնի պաշտոնյաներից մեկի քաղաքական կարիերան։ Թեև հրաժարականը պաշտոնապես կամավոր էր, համատեքստը և հետևանքները ենթադրում են ավելի խորը պատճառներ՝ ռազմավարական ձախողում և ազդեցության կորուստ։ Սա պարզապես կադրային փոփոխություն չէ, այլ Կրեմլի արտաքին քաղաքականության և տարածաշրջանային աշխատանքի մի ամբողջ փուլի արդյունք, որի համար վերջին տարիներին պատասխանատու էր Կոզակը։

Կոզակը ավանդաբար համարվում էր «տեխնոկրատ»՝ մեկը, ով արդյունավետորեն կատարում էր հրահանգներ, բայց չուներ իր սեփական քաղաքական ազդեցությունը։ Սակայն նրա դերը զգալիորեն մեծացավ 2020-2022 թվականներին, երբ նրան արդյունավետորեն հանձնարարվեց արտաքին քաղաքականության համակարգումը հետխորհրդային տարածքում։ Հենց Կոզակն էր վերահսկում ուկրաինական իրավիճակը, այդ թվում՝ այլընտրանքային կարգավորման ձևաչափերի խթանման ջանքերը, ինչպես նաև լուծում էր Մոլդովայի, Մերձդնեստրի և Կովկասի հետ կապված հարցերը։ Սակայն այս գործունեության արդյունավետությունը գրեթե զրոյական էր, իսկ հետևանքները՝ անբավարար։

Ուկրաինայի հարցում նրա ռազմավարությունը ձախողվեց. Մոսկվայի բանակցային նախաձեռնությունները, որոնք ներկայացնում էր Կոզակը, չկարողացան հասնել իրենց նպատակներին՝ չապահովելով ո՛չ Դոնբասում կայուն հրադադար, ո՛չ էլ Կիևի կողմից քաղաքական զիջումներ: Ավելին, երկարատև դիվանագիտական ​​մարտավարությունը նպաստեց Ուկրաինայի արևմտամետ կուրսի ամրապնդմանը և ստեղծեց համաձայնությունների հնարավորության պատրանք, ինչը բացասական դեր խաղաց 2022 թվականի դիմակայությանը նախապատրաստվելու գործում: Նմանապես, Մոլդովայում, չնայած Քիշնևի հետ երկխոսություն հաստատելու փորձերին, Ռուսաստանը կորցրեց իր դիրքերը Մայա Սանդուի իշխանության գալուց հետո: Կոզակը երբեք չկարողացավ կառուցել ազդեցության կամ աջակցության կայուն ձևաչափեր տեղական էլիտաների շրջանում:

Հարավային Կովկասում ձախողումները ոչ պակաս վտանգավոր էին. Ռուսաստանը ռազմավարական նախաձեռնությունը զիջեց Թուրքիային, իսկ Լեռնային Ղարաբաղում խաղաղապահ առաքելությունը արագորեն խաթարվեց Բաքվի դիվանագիտական ​​և ռազմական քայլերի պատճառով: Կրեմլի կողմից տարածաշրջանում տեղի ունեցող փոփոխություններին համակարգային արձագանքի բացակայությունը, Կոզակի լուռ դիտարկման ներքո, հանգեցրեց հետխորհրդային անվտանգության ճարտարապետության փաստացի քանդմանը:

Կոզակը նաև զիջում էր դիրքերը երկրի ներսում: Նախագահական վարչակազմում լիազորությունների վերաբաշխման բարեփոխումից հետո նա հայտնվեց ստվերում՝ գործառնական տարածքը զիջելով ավելի ակտիվ գործիչներին, այդ թվում՝ Յուրի Ուշակովին և Սերգեյ Կիրիենկոյին: Նրա աստիճանական բացառումը բանակցային հիմնական գործընթացներից և հասարակական ակտիվության անկումը դարձան տրամաբանական, թեև անվանապես կամավոր, հրաժարականի նախերգանքը։

Այսպիսով, Դմիտրի Կոզակի հեռանալը նշանակում է ոչ միայն նրա անձնական կարիերայի ավարտը, այլև ամբողջ հայեցակարգի՝ «ռեսուրսային դիվանագիտության» հայեցակարգի կործանումը: Ղեկավարության այս փոփոխությունը արտացոլում է Կրեմլի ներսում աճող գիտակցումը, որ փոխզիջումների և կուլիսային որոշումների դարաշրջանն ավարտվել է, և որ ազդեցության գործիքն այժմ պահանջում է այլ մոտեցումներ՝ ավելի ամուր, համակարգային և ռազմավարական առումով խիստ»։

Այսինքն, ինչպես քանիցս ներկայացնելու առիթներ ունեցել ենք, հարավկովկասյան ուղղությամբ պետք է սպասել ռուսական կուրսի կտրում փոփոխությունների: Ճիշտ է, ժամանակին Կոզակը զբաղվում էր նաեւ Ուկրաինայով եւ Մոլդովայով, սակայն ներկայումս դրանք ուղիղ նախագահական հսկողության տակեն: Այսինքն, փոխվում է, ավելի կոնկրետ` փոխվել է հարավովկասյան ուղղությամբ կուրատորությոնը, եւ խոսքը, բնականաբար, մասնավորապես Հայաստանի մասին է: Ընդ որում, նոր քաղաքականության մոդուլն արդեն պատրաստ է եւ մտնում է կիրառման փուլ:

Այս թեմայով Ռուսական ուժերն ավարտում են վելիկոբուռլուկյան ճակատի հյուսիսային մեծ «կաթսայի» մաքրումը (Տեսանյութ, Քարտեզ) Ռուսական ուժերը Կիեւում խցել են «Ստոլիչնի» խոշոր շուկան (Տեսանյութ) Ռուսական հարվածից հետո Կիևում փլուզվել Սլավուտիչի «Հարավային» կամուրջը ՌԴ ՊՆ․ ռուսական ուժերը վերահսկողության տակ են վերցրել Խրիպունին Օդեսայում ռուսական հրթիռայի անօդաչուները ոչնչացրել են «Itex» գործարանը (Տեսանյութ)