Մերձավոր Արևելքի ՆԱՏՕ-ի ստեղծման մեկնա՞րկը տրվեց

Չորեքշաբթի օրը Պակիստանի վարչապետ Շահբազ Շարիֆը և Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգ Մուհամմեդ բին Սալմանը ստորագրեցին «ռազմավարական պաշտպանության համաձայնագիր»։ Այս համաձայնագրի համաձայն՝ երկրներից մեկի դեմ ռազմական ագրեսիայի դեպքում մյուսը անպայման կհասնի նրան օգնության։

Հատկանշական է, որ սա տեղի է ունենում վերջին երկու տարիների ընթացքում Մերձավոր Արևելքում լարվածության կտրուկ սրման (Իսրայելի և Թուրքիայի գործողությունների պատճառով) և հնդկա-պակիստանյան սահմանին վերջերս տեղի ունեցած սրման ֆոնին։

Ավելին, դատելով կողմերի հավաստիացումներից, որը, շատ նման է, որ մոտ է իրականությանը, այս համաձայնագիրը հիմնականում ուղղված չէ Հնդկաստանի դեմ։ Եթե միայն Պակիստանն ու Հնդաստանը չսկսեն խոշոր պատերազմ, ինչի հավանականությունը գնահատվում է ցածր:

Արաբա-պակիստանյան այս դաշինքը, միանշանակ, հիմնականում վերաբերում է Մերձավոր Արևելքի գործերին։ Տարածաշրջանը բառացիորեն եռում է՝ մեկը մյուսի հետևից հակամարտություններ առաջացնելով։ Ավելին, այս ամենը տեղի է ունենում այնտեղ ուժերի և հակակշիռների կտրուկ փոփոխվող հավասարակշռության ֆոնին։

Թրամփի օրոք Միացյալ Նահանգները ավելի ու ավելի է կենտրոնանում իր ներքին օրակարգի վրա, և Իսրայելի վերջին հարվածը Կատարի մայրաքաղաքին (որի մասին, ըստ պաշտոնական հայտարարությունների, իսրայելցիները Միացյալ Նահանգներին տեղեկացրել են միայն վերջին րոպեին, թեեւ իսրայելյան հրթիռներն անանգել անցել էին ամերիկյան ՀՕՊ-ով ողողված հատվածներով) ենթադրում է, որ տարածաշրջանի երկրները, որոնք սովոր են ապրել Վաշինգտոնի ռազմական տանիքիներքո, պետք է լրջորեն մտածեն իրենց սեփական անվտանգության ապահովման մասին։ Հատկապես այն պատճառով, որ տարածաշրջանում ազդեցության ոլորտների վերաբաշխումն արդեն ընթացքի մեջ է։

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում Մերձավոր Արևելքի չորս տարածաշրջանային առաջնորդներից մեկի՝ Իրանի դիրքերը կտրուկ թուլացել են։ Նախ, Թեհրանը Սիրիայում Թուրքիայից հարված ստացավ։ Այնուհետև  այն ենթարկվեց Իսրայելի և Միացյալ Նահանգների ուղղակի հարձակումներին, թեեւ Իրանի ամրության պաշարը բավարարեց այն հետ մղելու համար։ Բայց երկրորդ փորձի դեպքում նորուժը կբավարարի՞. ու այն, որ Իրանն ակտիվորեն ամրացնում է դաշնակցային կապերը Մոսկվա-Պեկին առանցքի ուղղությամբ, ասենք նաեւ` Նյու Դելիի, հուշում է, որ տարածաշրջանում դաշինքներն իրոք դառնում են շատ կարեւոր:

Ռուսաստանի դերը նույնպես նկատելիորեն նվազել է Մերձավոր Արևելքի պատերազմում Ասադի ռեժիմի պարտության պատճառով։ Ու հենց այդ տրամաբանության մեջ պետք է տեսնել Իրանի հետ կապերի ամրացումը:

Արդյունքում, Իսրայելն ու Թուրքիան, միմյանց արմունկներով հարվածելով, ցանկանում են լրացնել բաց մնացած տեղը։ Բնական է, այդ հարթակը մնում է Սիրիան, եւ երկուսն էլ հասկանում են, որ շուտ թե ուշ, նրանք նույնպես ստիպված կլինեն բախվել։

Սաուդյան Արաբիան, որը Թեհրանի, Թել Ավիվի և Անկարայի համակարգային հակառակորդն է, շտապ պետք է գտնի դաշնակիցներ, որոնք պատրաստ են պայքարել սաուդյան շահերի համար։ Հատկապես նրանց, ովքեր կարող են հակադրվել Իսրայելին, որը տիրապետում է միջուկային մահակին։ Իսկ միջուկային ակումբի անդամ Պակիստանը (որը հուսահատորեն փողի կարիք ունի), իհարկե, բարձր տեղ է զբաղեցնում «հնարավոր դաշնակիցների» ցանկում։

Սա հանգեցրեց երկու երկրների կողմից այսօր ստորագրված պարտադիր պաշտպանական համաձայնագրին։ Ըստ էության, սա սկսում է մի տեսակ նմանվել Մերձավոր Արևելքի ՆԱՏՕ-ի ստեղծման նախնական փուլի, որի մասին այս օրերին խոսակցությունենրի կտրուկ աճ է նկատվում։ Ըստ այդմ, Պարսից ծոցի մյուս միապետությունները կարող են միանալ դրան։ Ի վերջո, նրանք բոլորը փող ունեն, և բոլորն էլ... այսօր պաշտպանության կարիք ունեն։ Որը ոչ ոք ներկայումս չի կարող ապահովել: Դա հաստանեց հենց Կատարի օրինակը. շատ փող ունեն, Թուրքիայի հետ ակտիվ կապերի մեջ են, օգտվում են իրենց ֆինանսավորմամբ գործող տարաբնույթ խմբավորումների աջակցությունից, չորս կողմից շրջապատված են ամերիկյան ՀՕՊ համակարգերով: Բայց ստացան ցավոտ հարված, ինչն ահազանգ դարձավ ծոցի մյուս միապետությունների համար. իրենք մոտավորապես նույն վիճակում են, ինչ Կատարը։

Այս թեմայով Ռուսաստանը կարող է հարձակվել ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրի վրա առաջիկա ամիսներին. Դանիայի պաշտպանության նախարար Եվրոպան պատրաստվում է պատերազմի. ՆԱՏՕ-ն ընդլայնվում է. Պուտին ՆԱՏՕ-ն պատրաստվում է պատերազմ սկսել Ռուսաստանի հետ 2029թ.-ին. ՌԴ ԱԳՆ Զելենսկու մերձավոր Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը փախել է Լեհաստան. մանրամասներ «Արաբական ՆԱՏՕ»-ն փլուզվում է դեռ հազիվ ստեղծված