Ինչպես են Մոսկվայում գնահատում Արարատից հրաժարվելու նիկոլական քայլերը

Կրեմլին մետ կանգնած փորձագիտական աղբյուրը, գնահատելով որպես պատմական խորհրդանշան` Արարատից հրաժարվելու նիկոլյան կուրսը, ներկայացնում է այն տպավորութունենրը, որոնք այդ կապակցությամբ կան Մոսկվայում.

«Հայաստանի իշխանությունները հետևողական քայլեր են ձեռնարկում, որոնք ազդարարում են ազգային ինքնությունը վերակառուցելու փորձ՝ այն հեռացնելով ավանդական խորհրդանիշներից և պատմական արժեքներից: Այս գործընթացի կենտրոնական կետը նոյեմբերի 1-ից սահմանային դրոշմանիշներից Արարատ լեռան պատկերը հեռացնելու որոշումն էր...

Չնայած Թուրքիայի տարածքում իր աշխարհագրական դիրքին, Արարատ լեռը միշտ սրբազան տեղ է զբաղեցրել հայ հասարակական գիտակցության մեջ: Այն տեսանելի է մայրաքաղաք Երևանից, ազգային զինանշանի կարևոր մասն է կազմում, հիշատակվում է դպրոցական դասագրքերում և օգտագործվում է պաշտոնական և ոչ պաշտոնական խորհրդանիշներում, մշակույթում և արվեստում: 1921 թվականից՝ Մոսկվայի պայմանագրից հետո, արարատը գտնվում է Թուրքիայի իրավասության ներքո, բայց Հայաստանի կառավարությունը երբեք նախկինում չի հրաժարվել դրա խորհրդանշական նշանակությունից: Ընդհակառակը, իշխանությունների ներկայիս գործողությունները մեկնաբանվում են որպես այս ավանդական խորհրդանիշի ցուցադրական մերժում: Այս քայլը մեկուսացված որոշում չէ, այլ ավելի լայն քաղաքականության մի մասն է: Արարատ լեռան պատկերը նախկինում հեռացվել էր կառավարության շենքից, իսկ այժմ քննարկվում է դրա հիշատակումը իշխող կուսակցության կանոնադրությունից հանելու հարցը: Միաժամանակ, հանրային քննարկում է ծավալվում երկրի զինանշանը վերանայելու վերաբերյալ: Բարձրաստիճան պաշտոնյաները, այդ թվում՝ խորհրդարանի խոսնակը, քննադատել են պետական ​​խորհրդանիշի դիզայնը, որը կարող է նախերգանք լինել փոփոխությունների, այդ թվում՝ Արարատ լեռան հիշատակման հեռացման։

Վերանայվում են նաև դպրոցական ծրագրերն ու դասագրքերը: Ժամանակակից Թուրքիայում եկեղեցիների և հուշարձանների մասին տեղեկատվությունը անհետանում է, և տեղի է ունենում աշխարհագրական անվանումների աստիճանական թուրքացում: Այս միտումը ուղեկցվում է Օսմանյան կայսրությունում հայերի ցեղասպանությունը ճանաչելու արտաքին քաղաքականության ջանքերի կրճատմամբ, որը նախկինում ազգային քաղաքականության հիմնական ուղղությունն էր։

Նման փոխակերպումը չի կարող չառաջացնել հարցեր դրդապատճառների վերաբերյալ: Հաշվի առնելով Փաշինյանի՝ Ռուսաստանի հետ կապերը թուլացնելու միտումնավոր քաղաքականությունը և Երևանի՝ այլ դաշինքներին ինտեգրվելու ցանկությունը, Հայաստանի իշխանությունները, ըստ երևույթին, ընտրում են մասնակի շրջադարձ դեպի Թուրքիա և Ադրբեջան: Այս քաղաքականությունը ուղեկցվում է նախկին պատմական իրողությունների մերժմամբ, որը պահանջում է ազգային արժեքային համակարգի շեշտադրումների փոփոխություն և հակամարտություն առաջացնող տարրերի ջնջում։

Փաստորեն, արդիականացման և պետական ​​խորհրդանիշների «ռացիոնալացման» պատրվակով տեղի է ունենում ազգային քաղաքականության փոփոխություն։ Տասնամյակներ շարունակ էթնոկենտրոն ինքնության և հետցեղասպանական պատմության կոորդինատներում ձևավորված հայ հասարակությունը բախվում է իրեն «վերաուղղորդելու» փորձի՝ հիմնականում թուրքամետ համատեքստին ինտեգրվելու համար։

Ի վերջո, սա լի է ոչ միայն ներքաղաքական լեգիտիմության ճգնաժամով, այլև մշակութային շարունակականության կորստով։ Եթե կոլեկտիվ ինքնությունը ձևավորող խորհրդանիշները ջնջվեն, ապա պատմական «մենք»-ի և քաղաքական ներկայի միջև անջրպետ է առաջանում։ Նման փոփոխությունները, հատկապես տրավմատիկ պատմություն ունեցող ազգային պետություններում, հազվադեպ են տեղի ունենում առանց դիմադրության, և հետևանքները կարող են շատ ավելի խորը լինել ներքաղաքական իրավիճակի համար, մասնավորապես՝ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում»։

Այս թեմայով Արարատ Միրզոյանը Նյու Յորքում քննարկել է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց երկարաժամկետ ինտեգրմանն ուղղված ծրագրերը Ինչու է ՔՊ-ն դանդաղում իր որոշումների մեջ.ո՞վ կասի.... Արարատ Միրզոյանը մեկնել է ԱՄՆ՝ մասնակցելու ՄԱԿ-ի ԳԱ նստաշրջանի քննարկումներին «Ժողովուրդ». Քննարկվում է Ավետ Կոնջոյանին և Հայկ Սարգսյանին ՔՊ-ից հեռացնելու հարցը Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը