Հայ արվեստագետները կարոտով են հիշում Սովետը

Մի խոսույթ կա՝ «Մինչեւ չգա վերջինը, չի հիշվի առաջինը»: Այդպես է եւ մեր իրականության մեջ: Շատ արտիստնեեր, դերասաններ, քաղաքական գործիչներ եւ, պարզպես, սովորական քաղաքացիներ կարոտով են հիշում Խորհրդային միության բարքերն ու կանոնները: Կարծես, մի ոսկեդար էր, որն ապրածների եւ ժամանակաշրջանը տեսածների լավագույն տարիներն էին:

Ցավոք, այսօրվա սերունդը չի պատկերացնում, թե ինչ է իրենից ներկայացրել Խորհրդային միությունը՝ իր խիստ, երբեմն թելադրող օրենքներով: Սակայն, այդ «խիստ»-ը հարաբերական էր: Այդ բառի տակ կար ազատություն, հարգանք, կարգուկանոն: Չկար երիտասարդության մեջ թմրանյութերի այսչափ տարածում, որոնք հիմա է, չկար պոպուլիզմ ու բարձրագոչ խոսքեր՝ «մենք ազատ ենք, ինչ կուզենք կանենք», որը երբեմն անցնում է բարոյականության սահմանը: Այդ միտքն անգամ բերում է հասարակության խեղաթյուրման:

«Իրավունք»-ի տաղավարում շատ մշակույթային գործիչներ են ափսոսանքով հետահայացք գցել դեպի Սովետական տարիները, որոնցից մի քանիսի մտքերը ներկայացնում ենք ստորեւ:

«ԿՅԱՆՔԸ ԲԵՐՈՒՄ Է ՆՐԱՆ, ՈՐ ՊԵՏՔ Է ԱՂՈԹԵՆՔ ՍՈՎԵՏԱԿԱՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ»

Երգչուհի, դերասանուհի, հաղորդավարուհի ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԸ  խոսելով ներկայիս բարքերի մասին՝ ասում է. «Լսում ենք, թե ինչպես են դպրոցներում թմրանյութերը լցվել, դրա համար ծխախոտի վրա էլ չեմ զարմանում: Սարսափելի բան եմ ասում՝ աղջիկ երեխան թմրանյութ է տարածում եւ օգտագործում: Կյանքը բերում է նրան, որ պետք է աղոթենք Սովետական արժեքների համար: Ես ժամանակին դեմ եմ եղել նույն Սովետին, դեռ երիտասարդ ժամանակ դեմոկրատիա էինք ուզում՝ չհասկանալով այդ ամենն ինչ է իրենից ներկայացնում: Ես հիմա դրան «Դեմոնա Կրատիա» եմ անվանում: Այդ «դեմոնիզմը» մտցրին մարդկանց մեջ՝ խաբելով, շոու անելով եւ վատ արժեքներ առաջ բերելով: Դա գլոբալիստների, սատանիստների արժեքներ էին: Պիտի մի քիչ ապրեինք, որ հասկանայինք ու երանի տայինք Սովետին: Արժեզրկվեց ամեն բան: Հիմա փոշմանում ու գնահատում ենք: Հատուկ արեցին այս ամենն ու մեզ սովորեցրին, որ չզարմանանք թմրանյութերի վրա եւ այլն»:

«ՍՈՎԵՏԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՈՒՄ ԱՎԵԼԻ ԻՆՔՆՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵԻՆՔ»

Իսկ դերասան, հաղորդավար ՅՈՒՐԻ ԻԳԻԹԽԱՆՅԱՆԸ անդրադարձել է ինքնությանըч նկատելով, որ այն իսկապես կորցնում ենք:

«Ինքնությունը կորցնում ենք՝ դա փաստ է։ Ու, ցավոք, դժվար է լինելու վերականգնելը, որովհետեւ մենք սկսեցինք ամաչել ավանդապաշտ լինելուց, մաքուր հայերենով խոսելուց, մաքուր հայերեն երգելուց։ Դարձանք չգիտեմ ինչ։ Սովետական ժամանակահատվածում ավելի ինքնություն ունեինք, քան անկախ լինելու ժամանակ, որովհետեւ ղեկավարները, ի դեմս Կարեն Դեմիրճյանի, հայ էին»,- նշում է դերասանը։

«ՄՏԱՎՈՐԱԿԱՆՆԵՐԸ ՍՈՎԵՏԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՕՐՈՔ ԱՐԺԵՒՈՐՎՈՒՄ ԷԻՆ»

Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի ԱՆԱՀԻՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆԸ հիշում է, որ դեռ 90-ականներին՝ Ղարաբաղյան շարժման ժամանակ, աշխարհահռչակ աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը հացադուլ էր անում, կար բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանը եւ էլի անուններ, որոնց հետեւից ժողովուրդը գնում էր:

«Նրանց կողքին լինելը պատիվ էր, քանի որ այդ մարդիկ Սովետական միության օրոք արժեւորվում էին: Այսօր արժեզրկվել է ե՛ւ մտավորականը, ե՛ւ արվեստագետը: Այսինքն՝ արժեզրկում են մարդկանց եւ հետո, այսօր այնքան շատ են խոսում, ու բոլորն են խոսում, որ արդեն խոսքն էլ է արժեզրկվում: Այն ժամանակ այդպես չէր: Այսքան հարթակներ չկային, որ խոսեիր, ձայնդ լսելի լիներ, եւ հետեւաբար խոսում էին մարդիկ, ովքեր պիտի խոսեին: Սակայն, այսօր բոլորը կարծիք են հայտնում, խոսում, ամեն ինչից հասկանում են, «մասնագետ» են: Կարծում եմ՝ ճիշտ կլինի, որ շատ արվեստագետների անունից ասեմ, որ կխոսեին, եթե իմանային, որ իրենց խոսքը ինչ-որ մի չափով հիմա էլ մի բանի օգուտ կբերեր», - ընդգծում է ժողովրդական արտիստը:

ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Այս թեմայով Հենց այդ «Իվաններին» ղեկավարում էր Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս, մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանը․ Զախարովան՝ Շիրակի մարզպետի հայտարարության մասին Նկարիչներն ընտրելու են միության նոր նախագահ․ թեկնածուներից ով ում բարեկամն է Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Ռուսաստանը վերականգնել է խորհրդային «Մեռած ձեռք» միջուկային պատասխան հարվածի համակարգը. The Sunday Times Հայաստանի իշխանությունը ներկայացնողները դավաճանել են մի բուռ հայ ժողովրդին ու մտադիր են ոչնչացնել նրան