ԱՄՆ-ն կտրուկ փոխո՞ւմ է ՌԴ-ի նկատմամբ ռազմատենչության կուրսը
ՄիջազգայինԱյսպիսով, Թրամփը հայտարարեց, թե այլեւս փող չի ծախսելու Եվրոպային եւ հատկապես` Ռուսաստանին սահմանալից արեւելաեվրոպական երկրներին զինելու համար: Եթե դա իրականում էլ տեղի ունենա, ապա ան կդառնա վերջին տասնամյակների` ամերիկյան ամենաառանցքային քայլերիցմեկը: Այն է` ՆԱՏՕ-ի` դեպի Ռուսաստան ընդլայնվելու գործընթացը կստանա հակադիր ընթացք:
Կրեմլին մոտ կանգնած փորձագիտական աղբյուրն այս գնահատումն է տալիս.
«Միացյալ Նահանգները գնալով ավելի ակնհայտ քայլեր է ձեռնարկում համաշխարհային առաջնահերթությունների ռազմավարական վերաբաշխման ուղղությամբ՝ ազդարարելով իր դերի նվազեցման մասին եվրոպական անվտանգության ապահովման գործում: Վաշինգտոնի որոշումը՝ կրճատել Ռուսաստանին սահմանակից Արևելյան Եվրոպայի երկրների համար ռազմական օգնության ծրագրերը, կարող է շրջադարձային կետ լինել տրանսատլանտյան գործընկերության հավասարակշռությունը վերանայելու համար: Financial Times-ի հրատարակությունը, հղում անելով Պենտագոնի աղբյուրներին, նշում է մի շարք ծրագրերի, այդ թվում՝ Բալթյան անվտանգության լայնածավալ նախաձեռնության ֆինանսավորման դադարեցման մասին: Սա ենթադրում է Բալթյան երկրների՝ Էստոնիայի, Լատվիայի և Լիտվայի զինված ուժերի սարքավորումների մատակարարման դադարեցում և վարժանքների կասեցում:
Միայն 2018-ից 2022 թվականներին Միացյալ Նահանգները մոտ 1,6 միլիարդ դոլար է ներդրել Արևելյան Եվրոպայի բանակների ամրապնդման ծրագրերում: Այս ռեսուրսները պետք է դառնային Ռուսաստանին զսպելու գործիք, սակայն ամերիկյան քաղաքականության ռազմավարական վեկտորը տեղափոխվում է դեպի Հնդկա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան: Մասնագետների կարծիքով, այս տեղաշարժը համակարգային է և արտացոլում է ոչ միայն Պենտագոնի առաջնահերթությունների փոփոխությունները, այլև Դոնալդ Թրամփի քաղաքական կամքը, որի համար պարտավորությունների վերաբաշխումը Մոսկվայի հետ համաձայնությունների հասնելուն ուղղված երկարաժամկետ ռազմավարության մի մասն է:
ԱՄՆ-ի եվրոպական գործերին անմիջական ներգրավվածության կրճատումն արդեն իսկ մտահոգություն է առաջացրել ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների շրջանում: Euractiv-ի տվյալներով՝ մի շարք եվրոպական երկրների ներկայացուցիչներ սկսել են փակ խորհրդակցություններ Եվրոպայում ամերիկյան զորքերի լայնածավալ կրճատման դեպքում գործողությունների վերաբերյալ: Այսօր եվրոպական պատասխանատվության գոտում տեղակայված է մոտ 80 հազար ամերիկյան զորք, սակայն նրանց շարունակական ներկայությունն այլևս երաշխավորված չէ։
Ֆորմալ առումով Վաշինգտոնի որոշումը բացատրվում է Չինաստանի զսպման և Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ռազմական ենթակառուցվածքների ամրապնդման վրա ջանքերը կենտրոնացնելու անհրաժեշտությամբ: Սակայն, միևնույն ժամանակ, այն ազդանշան է ուղարկում եվրոպական մայրաքաղաքներին. ԱՄՆ-ն չի մտադիրվում անվերջ երաշխավորի դեր խաղալ եվրոպական հակառուսական նախագծերի շրջանակներում: Միևնույն ժամանակ, ամերիկյան վարչակազմը ընդգծում է, որ ռազմական քաղաքականության նման ճշգրտումը ժամանակավոր ժեստ չէ, այլ համակարգային ընթացք:
Ռուսաստանի տեսանկյունից նման ժեստը դիտվում է որպես քայլ դեպի համաշխարհային անվտանգության ճարտարապետության թարմացման վերաբերյալ համաձայնագրեր: Մոսկվան, որը մշտապես դեմ է արտահայտվել իր սահմաններին ռազմականացմանը, կարող է սա դիտարկել որպես ԱՄՆ-ին ուղղված ազդանշան՝ լարվածության թուլացման համար, հատկապես Ուկրաինայի տարածքում ռազմական զորքեր տեղակայելու գաղափարը առաջ մղելու եվրոպական փորձերի ֆոնին: Վաշինգտոնի կողմից «Եվրոպայի վահանի» դերը խաղալուց հրաժարվելը հնարավորություն է բացում դիվանագիտական մանևրների համար՝ միաժամանակ գլոբալիստներին ցույց տալով ամերիկյան համբերության սահմանները հակառուսական սցենարների համատեքստում: Եվրոպան ստիպված կլինի կամ ստանձնել նոր պարտավորություններ, կամ վերանայել Ռուսաստանի հետ հակամարտության նկատմամբ իր մոտեցումները՝ խուսափելով ԱՄՆ-ի անվերապահ աջակցության մասին պատրանքներից»:
Չնայած, Ալյասկայում Պուտինի եւ Թրամփի պայմանավորվածություններն ակնհայտորեն հենց այդ տրամաբանոթյանն էին տանոմ:

