Աճուկի քարեր․ ինչպես բուժել և կանխել կրկնությունը

Հասարակություն

Աճուկի քարերը երկար ժամանակ չեն դրսևորվում, մինչև մի օր հանկարծ հիշեցնում են իրենց ուժեղ ցավով և անհանգստացնող ախտանիշներով: Գաստրոէնտերոլոգ Անդրեյ Յակուշևը «Ռամբլերին» պատմել է, թե ինչպես կանխել դրանց աճն ու բարդությունները:

Աճուկի քարերը աշխարհում խոլեստերինային կամ այլ տեսակի նյութափոխանակության խանգարումների հիմնական պատճառներից են: Դրանք կարող են առաջացնել քրոնիկ ցավ կամ ժամանակավոր անհանգստություն, ինչպես նաև սուր խանգարումներ, որոնք պահանջում են վիրահատություն: Ախտանիշները 10% մարդկանց մոտ հայտնվում են 5 տարվա ընթացքում, 20%-ի մոտ՝ 20 տարվա ընթացքում ախտորոշումից հետո: Տարիքի հետ քարերի առաջացման ռիսկը մեծանում է. 60 տարեկանից բարձր կանանց ավելի քան 25%-ը ունեն շագանակագեղձի քարեր:

«Աճուկի հեղուկը օգնում է ճարպերի աղումին: Այն արտադրվում է լյարդի կողմից և հավաքվում շագանակագեղձում: Բազմաթիվ պատճառներով խոլեստերինի կամ պիգմենտների քանակը բարձրանում է, իսկ լուծող նյութերի պակասը հանգեցնում է քարերի kristallացմանն ու ձևավորմանը», — ասում է Անդրեյ Յակուշևը, Գաստրոէնտերոլոգ, «Point of Care» կլինիկա:

Աճուկի հեղուկը նաև օգնում է լյարդից դուրս բերել խոլեստերինն ու ճեղքված կարմիր արյան բջիջների պրոդուկտները՝ օրինակ, բիլիռուբինը: Երբ այս նյութերի հավասարակշռությունը խախտվում է, կարող են առաջանալ քարեր:

Քարերի առաջացման մեջ դեր ունեն բազմաթիվ գործոններ. զարգացած երկրներում 75% քարերը խոլեստերինային են և կապված նյութափոխանակության խանգարումների հետ՝ դիսլիպիդեմիա, շաքարախտ, գիրություն, ինսուլինային դիմադրություն, ճարպոտ ու շաքարային սնունդ և ցածր կալցիումային սնունդ: Նշանակություն ունի նաև ֆիզիկական ակտիվության պակասը, արագ քաշի կորուստը կամ երկար ժամանակ քաղցը: Գենետիկան կազմում է մոտ 30% ռիսկից:

Կանանց մոտ խնդիրն ավելի հաճախ է հանդիպում, քանի որ կանացի հորմոնները՝ հատկապես էստրոգենները, ազդում են շագանակագեղձի հեղուկի կազմի վրա և բարձրացնում խոլեստերինի քանակը, ինչը մեծացնում է քարերի առաջացման ռիսկը: Հղիությունը, հորմոնային փոխարինող թերապիան և բանավոր կոնտրածեպտիվների օգտագործումը նույնպես բարձրացնում են ռիսկը:

Եթե քարերը արդեն գոյություն ունեն, բուժումը կախված է նրանց չափից, կազմից, ախտանիշներից և շագանակագեղձի վիճակից: Դրանք ինքնուրույն լուծել հնարավոր չէ, բայց կարելի է նվազեցնել բարդությունների և ցավերի ռիսկը՝ հետևելով առողջ սննդակարգին, խուսափելով ճարպոտ ու տապակած ուտելիքից, ալկոհոլից, խիստ դիետաներից և երկար ընդմիջումներից ուտելու միջև: Օգնում են մասնակի ու բազմակի սնունդ, նորմալ քաշի պահպանություն և չափավոր ֆիզիկական ակտիվություն:

Աճուկի քարերը կարելի է լուծել միայն որոշակի տեսակի ու խտության քարերի դեպքում՝ ուրսոդեզօքսիխոլիկ թթվի դեղամիջոցների օգնությամբ, բայց դիետայով դա հնարավոր չէ: Վիրահատությունը անհրաժեշտ է մեծ քարերի կամ սուր ցավերի դեպքում. ժամանակակից լապարոսկոպիկ մեթոդները թույլ են տալիս վերականգնել առողջությունը մոտ մեկ շաբաթում:

Ախտանիշներն են՝ աջ կողի ստորին հատվածում կամ որովայնի վերին մասում ցավ, որ հաճախ առաջանում է ճարպոտ ուտելուց հետո, հղացման և փսխման երևույթներ, փորկապություն, մաշկի և լորձաթաղանթի դեղնություն, մուգ մեզ և բաց կղանք:

 

Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության երիտասարդական թեվի ակտիվի հավաքը Ինչու մենք չենք կարող այսօր տոնել Շուշիի ազատագրումը Եվրոպական դեսանտն ու հայաստանյան ապագան. Հայկ Բաբուխանյան Մենք նոր չէ, որ բախվում ենք այս դավաճանական գծին, նորի՛ց ենք ճնշելու. Բաբուխանյան Կստորագրվի հուշագիր ՍԻՄ կուսակցության և Справедливая Россия֊ի միջև ՍԻՄ կուսակցության պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցում է «ՍՈՎ ինտեր» միջազգային համաժողովին Ուղիղ. Ցեղասպանության ուրացում` Լեվոն Տեր֊Պետրոսյանից մինչև Նիկոլ. Հայկ Բաբուխանյան Խորհուրդ կտայինք չխաղալ իշխող խունտայի օգտին և, քանի դեռ ուշ չի, հետևել մեր օրինակին. Հայկ Բաբուխանյան Այս ամոթալի լիբերալ-թուրքամետ արշավի հեղինակները թիրախավորել են Հայոց ցեղասպանությունը Ո՛չ Նիկոլին, այո՛ ՀՀ Անկախության հռչակագրին․տեղի է ունեցել ՍԻՄ կուսակցության համագումարը (տեսանյութ) Կարեւոր է, որ կարողանանք պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. ՍԻՄ-ը մասնակցելու է ընտրություններին ՍԻՄ-ն ընդդեմ կոռուպցիայի ՍԻՄ XXVIII համագումար. 37 տարի հայ ժողովրդի շահերի պաշտպանության ճակատում