Մանկական քաղցկեղի «զոմբի» բջիջներ․ ինչո՞ւ է այն կրկին հայտնվում

Քաղցկեղը երեխաների համար ամենասարսափելի հիվանդություններից մեկն է, որը խլել է բազմաթիվ մանկական կյանքեր։ Գիտնականները ավելի ու ավելի շատ փորձում են հասկանալ, թե ինչու որոշ ուռուցքներ այսքան արագ վերադառնում են բուժումից հետո։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ պատճառը թաքնված օղակաձև ԴՆԹ-ն է (ecDNA), որը հայտնվում է քաղցկեղային բջիջների ներսում։

Այս օղակաձև ԴՆԹ-ն առաջանում է այն ժամանակ, երբ քրոմոսոմների բեկորները կոտրվում և սխալ միաձուլվում են։ Այն կրում է ուռուցքածին գեներ՝ այնպիսի գեներ, որոնք արագացնում են ուռուցքի աճը։ ecDNA-ի կրկնօրինակների մեծ քանակությամբ բջիջները արագ աճում են և սովորաբար հեշտությամբ ոչնչանում են քիմիաթերապիայի միջոցով։ Սակայն ուռուցքածին գենի քիչ քանակությամբ բջիջները կարող են անցնել «զոմբի-վիճակի»՝ դադարելով բաժանվել և դիմանալ բուժմանը։ Մեկ-երկու տարի անց այս «քնած» բջիջները կարող են նորից ակտիվանալ, և քաղցկեղը վերադառնում է։

Միջազգային գիտնականների թիմը, որի արդյունքները հրապարակվել են Cancer Discovery ամսագրում, հայտնաբերել է այս բարդության շրջանցման եղանակ։ Ստանդարտ քիմիաթերապիան, համակցված «զոմբի» բջիջները ոչնչացնող դեղամիջոցների հետ, փորձերի ժամանակ տպավորիչ արդյունքներ է ցույց տվել նեյրոբլաստոմայով մկների մոտ։ Նեյրոբլաստոման մանկական ամենախորամանկ ուռուցքներից մեկն է։

Աշլի Հուին՝ Չավեսի լաբորատորիայի ասպիրանտ, նշել է, որ նմանատիպ վտանգ թաքնված է նաև մեդուլոբլաստոմայում՝ երեխաների ուղեղի ամենատարածված չարորակ ուռուցքում։

«Մենք ցանկանում ենք կանգնեցնել ուռուցքը՝ ոչնչացնելով նրա ուռուցքածին ԴՆԹ-ի օղակները»,- ասում է Չավեսը՝ ուսումնասիրության համահեղինակը։ «Մեր նպատակը այս գիտական հայտնագործությունները փոքրիկ հիվանդների համար հույսի վերածելն է, որպեսզի նրանք ունենան հնարավորություն ապրել երկար և առողջ կյանք»։

Այս թեմայով Տուվայում տղամարդը հարձակվել է մանկական ճամբարի վրա Կյանքից հեռացել է դերասան Խաչատուր Հունանյանը… Նա պայքարում էր քաղցկեղի դեմ ՀՀ-ում պահանջարկ ունեցող օնկոլոգիական դեղերի մեծ մասը գրանցված չէ. Ահազանգ Քաղցկեղի 5 տեսակ, որոնք ամենադժվարն են բուժվում Ապրիլ ամսվա ծուղակները. Բաց չթողնեք վաղը «Իրավունք-TV»-ի եթերում