Թխկին կարող է անսպասելի դաշնակից դառնալ կարիեսի դեմ պայքարում

Թխկին, որը մենք սովորաբար պատկերացնում ենք որպես նուրբ բույրով և արևոտ այգիների խորհրդանիշ ծառ, կարող է անսպասելիորեն դառնալ հզոր դաշնակից կարիեսի դեմ պայքարում։ Ամերիկացի գիտնականները բացահայտել են, որ դրա մեջ պարունակվող պոլիֆենոլային միացությունը՝ էպիկատեխին գալատը (ECG), կարող է արդյունավետորեն «զսպել» Streptococcus mutans բակտերիաներին՝ ատամների հիմնական թշնամիներին և կարիեսի առաջացման գլխավոր մեղավորներին։

Այս մանրադիտակային չափերի, սակայն ավերիչ ազդեցությամբ բակտերիաները քայքայում են ատամի էմալը՝ առաջացնելով խիտ կենսաթաղանթներ, որոնք մենք ճանաչում ենք որպես ատամնափառ։ Այդ կենսաթաղանթների ներսում նրանք արտադրում են թթուներ, որոնք աստիճանաբար կործանում են ատամի պաշտպանիչ շերտը։ Տարածված պրակտիկայում դրանց դեմ պայքարում են խիստ միջոցներով՝ հակասեպտիկ լուծույթներով, սպիրտով կամ ֆտորիդներով, որոնք, չնայած արդյունավետությանը, երբեմն ունեն անցանկալի կողմնակի ազդեցություններ։

Նոր հայտնագործությունը սակայն գործում է ավելի նուրբ, բայց նպատակային կերպով։ Էպիկատեխին գալատը ուղղակիորեն արգելափակում է sortase A կոչվող ֆերմենտը, որը բակտերիաներին թույլ է տալիս կպչել ատամների մակերեսին և ամրանալ այնտեղ։ Առանց այս «կպչունության» գործիքի Streptococcus mutans-ը դառնում է անզոր՝ չի կարողանում ձևավորել ատամնափառ և սկսել իր ավերիչ աշխատանքը։

Այս ուշագրավ արդյունքները, հրապարակված Microbiology Spectrum բժշկագիտական հանդեսում, կարող են բացել ճանապարհ դեպի կարիեսի կանխարգելման նոր, ավելի անվտանգ և բնական մեթոդների ստեղծում՝ փոխարինելով կամ լրացնելով ներկայիս ագրեսիվ միջոցները։

Այս թեմայով 2023 թվականի սեպտեմբերի 19–20-ը ավարտվեց ոչ միայն պատերազմը, այլ նաև Արցախի հայկական պետականության մի ամբողջ պատմաշրջան Թրամփը ստորագրեց «դժոխային պատժամիջոցների» օրենքը Ռուսաստանի դեմ ԵՄ դեսպանները կրկին չեն կարողացել համաձայնության գալ Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները երկարաձգելու հարցում Գագիկ Ղազինյանը հայց է ներկայացրել ԵՊՀ-ի դեմ ԱՄՆ Կոնգրեսն աջակցել է Ռուսաստանի դեմ «դժոխային պատժամիջոցների» մասին օրինագծին