Ցանկացած չմտածված քայլ Սյունիքի շուրջ՝ արդեն հղի է անդառնալի հետեւանքներով. Շաքարյանց
ՆերքաղաքականԱԺ Եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՔՊ-ական պատգամավոր Արման Եղոյանը վերջերս իր հարցազրույցներից մեկում նշել էր, որ Հայաստանը մերժել է ԱՄՆ-ին՝ Սյունիքի «միջանցքն», ըստ էության, վարձակալելու հետ կապված առաջարկը։ Միեւնույն ժամանակ, ավելի դրական է ներկայացվել, այսպես կոչված, արտապատվիրակումը: Ի՞նչ է սա նշանակում եւ ի՞նչ հետեւանքներ կարող է ունենալ, «Իրավունք»-ը պարզել է անկախ քաղաքագետ ՍԵՐԳԵՅ ՇԱՔԱՐՅԱՆՑԻ տեսակետը:
— Ձեր հիշատակած Արման Եղոյանը, նախ եւ առաջ, խոսում է մի իրողության մասին, որը ենթադրում է, որ Հայաստանը, որպես պետություն, պարզապես գոյություն չի ունենա։ Քանի որ ՀՀ տարածքի զգալի մասում սահմանների վերահսկողությունը փոխանցվում է ինչ-որ երրորդ ուժի՝ թեկուզ մասնավոր ընկերության անվան տակ, սա փաստացի նշանակում է, որ այդ տարածքը՝ նվազագույնը 1/3-ը, արդեն դուրս է գալիս Հայաստանի փաստացի վերահսկողությունից։
Տարբեր աղբյուրների համաձայն՝ ԱՄՆ-ն իբր պատրաստվում է տարածաշրջան ուղարկել շուրջ հազար հոգուց բաղկացած զինվորական խմբավորում: Չնայած հայտարարությունները հիմնավորվում են մասնավոր ընկերության մասնակցությամբ, բայց բոլորս էլ հասկանում ենք, որ իրականում մասնավոր ընկերությունները չեն կարող զինվորական ուժ ունենալ։ Սա ռազմական գործարար կառույցների մասին է։
Մի քանի օր առաջ Թուրքիայի Հանրապետությունում ԱՄՆ դեսպանը հայտարարել է, որ այս ամենը՝ ներառյալ տեղակայումը, կատարվում է փոխհամաձայնեցված ձեւով։ Այստեղ ծագում է մի շարք հարցերի շղթա՝ մասնավորապես Իրանի հետ կապված։ Երբ Իրանի ներկայացուցիչը հարցազրույց տվեց տեղական հեռուստաընկերությանը, նա հստակ նշեց, որ հենց Իսրայելն է խնդրել զինադադար, ու նա պատրաստ է նույն մեթոդաբանությամբ ճնշում գործադրել ցանկացած թշնամու վրա։
Նա, ըստ էության, սպառնացել է ոչ միայն Իսրայելին, այլեւ բոլոր այն կողմերին, որոնք այս ընթացքում աջակցել են նրան։ Եվ սա, իր հերթին, նշանակում է սպառնալիք ոչ միայն Բաքվին, այլ նաեւ Երևանում նստած որոշ անձանց, ովքեր այսօրվա դրությամբ տարբեր գաղտնի պայմանավորվածությունների մեջ են ներգրավված։ Քննարկվում է մի տարածաշրջանի փոխանցում, որը սահմանակից է Իրանին, իսկ այդ գործողությունների թիկունքում կանգնած են այն ուժերը, որոնց Իրանը համարում է թշնամի։
Իմ կարծիքով՝ գործը հասել է այնտեղ, որ ցանկացած չմտածված քայլ Սյունիքի շուրջ` արդեն հղի է անդառնալի հետեւանքներով։ Այսօր Հայաստանը ոչ թե առավել անկախ է, այլ ընդհանրապես գոյություն չի ունենում որպես անկախ, ինքնիշխան եւ ուժեղ պետություն։ Մեր տարածքի ճակատագիրը կախված է բոլորից՝ բացի մեզանից։ Ահա այս ամենը իրենց 7 տարվա կառավարման հետեւանքն է։ Այսօր քաղում ենք այն պտուղները, որոնք նպատակաուղղված ձեւով մշակվել էին այն անձանց կողմից, ովքեր կազմակերպեցին 2018 թվականի հեղաշրջումը։ Արդյունքում ստացանք ոչ թե արդյունավետ կառավարում, այլ կառավարվող տարածք՝ առանց ուժեղ պետության։
Հայաստանը դադարել է լինել միջազգային իրավունքի սուբյեկտ։ Դարձել ենք օբյեկտ՝ տարբեր երկրների բանակցությունների սեղանի շուրջ։ Մեր ճակատագրի որոշումը կախված է ոչ թե մեզանից, այլ` ուրիշներիկամքից։
Եզրակացությունն ակնհայտ է․ Եղոյանի, ինչպես նաեւ այս կառավարության բոլոր ներկայացուցիչների հայտարարությունները բերում են նույն իրականությանը։ Այս կառավարման շրջանը պետք է դադարի։ Ցանկացած նորմալ երկրում այսպիսի կառավարական հանակարգ ունենալը կդառնար բավական ծանրակշիռ առիթ՝ կառավարության հրաժարականի համար։ Մինչդեռ մեզ մոտ դա բացակայում է: Նույնիսկ՝ պետական դավաճանության հիմքով քրեական պատասխանատվության պետք է ենթարկվեն այս գործող իշխանությունները: Բայց մենք ունենք այն, ինչ ունենք։
ԴԻԱՆԱ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

