Օգոստոսի 9-ին կլինի հզոր փոթորիկ. ինչո՞վ է այն վտանգավոր և ինչպե՞ս պատրաստվել
Հասարակություն2025 թվականի օգոստոսի 8-ին և 9-ին Երկիրը կմտնի վերջին երկու ամիսների ընթացքում արձանագրված ամենահզոր գեոմագնիսական փոթորիկներից մեկի ուղիղ ազդեցության գոտի։
Այն պայմանավորված է Արևի մակերևույթում տեղի ունեցած տպավորիչ և հազվադեպ համադրմամբ՝ հզոր արևային բռնկմամբ, զանգվածային կորոնային արտանետմամբ (CME) և CH69 անվանմամբ կորոնային անցքի ակտիվությամբ։
Այս երեք երևույթների միաժամանակյա դրսևորումը համարվում է բացառիկ, քանի որ դրանց համատեղ ազդեցությունը բազմապատկում է մագնիսական խանգարումների ուժգնությունը, հասնելով աստիճանի, երբ Երկրի մագնիսոլորտը ենթարկվում է լուրջ սթրեսի։
Մասնագետների կանխատեսմամբ՝ ուրբաթ օրը փոթորիկը կհասնի G2 (չափավոր) մակարդակի, սակայն շաբաթ օրը այն կարող է սաստկանալ՝ անցնելով G3 (ուժեղ) կատեգորիայի։ Այս երևույթը կարող է զգալիորեն ազդել տեխնոլոգիական համակարգերի վրա՝ խաթարելով արբանյակային կապը, նավիգացիոն սարքավորումների ճշգրտությունը և որոշ էներգամատակարարման ցանցերի կայունությունը։
Բացի այդ, մագնիսական փոթորիկները կարող են զգացվել եղանակից կախված մարդկանց ինքնազգացողության վրա՝ առաջացնելով գլխացավեր, ճնշման տատանումներ և ընդհանուր հոգնածություն։ Բայց միևնույն ժամանակ, այս համաշխարհային մասշտաբի բնական իրադարձությունը կարող է նվիրել հազվագյուտ ու հիասքանչ տեսարան՝ բևեռափայլի վառ լուսաշողերը, որոնք որոշ լայնություններում տեսանելի կլինեն աչքով։
Ինչպես ձևավորվեց այս փոթորիկը
Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի (ՊՆԻՊՈՒ) աստղագետ Եվգենի Բուրմիստրովիխոսքով՝ 2025 թվականի օգոստոսի 5-ին Արևի վրա տեղի է ունեցել M4.5 դասի հզոր բռնկում։ Դրան անմիջապես հաջորդել է զանգվածային կորոնային արտանետում՝ միլիարդավոր տոննա պլազմայի արտահոսքով, որն անզուսպ արագությամբ շարժվել է դեպի մոլորակների միջգոլորշային տարածություն։
Միաժամանակ ակտիվացել է CH69 կորոնային անցքը, որը արտանետում է գերհզոր արևային քամի՝ ժամում մինչև 2.7–2.9 միլիոն կիլոմետր արագությամբ (750–800 կմ/վ)։
Այս երևույթների համընկնումը դարձել է մագնիսական փոթորկի հիմնական արագացուցիչը։
ՌԴ ԳԱ Տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի Արևային աստղագիտության լաբորատորիայի տվյալներով՝ օգոստոսի 8-ի առավոտյան արձանագրվել է նաև M2.8 մակարդակի բռնկում, որը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ Արևը ներկայումս գտնվում է բարձր ակտիվության փուլում։

