«Իրավունք» թերթի տպագիր համարներ

Արհեստական բանականությունը կարող է կանխատեսել ատամի կարիեսի ռիսկը ավելի քան 90% ճշգրտությամբ․ CHM

Հասարակություն

Հոնկոնգի համալսարանի, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի և Ցինդաոյի կլինիկաների գիտնականները մշակել են աշխարհում առաջին արհեստական ինտելեկտի (ԱԻ) վրա հիմնված համակարգը, որը կարող է կանխատեսել յուրաքանչյուր ատամի կարիեսի ռիսկը ավելի քան 90% ճշգրտությամբ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Cell Host & Microbe (CHM) ամսագրում։

Հետազոտողները վերլուծել են 89 նախադպրոցական տարիքի երեխաների ատամնափառի միկրոբիոմը՝ ուսումնասիրելով ավելի քան 2500 ատամ։ Պարզվել է, որ առողջ բերանի խոռոչում առջևի և ետևի ատամները բնակեցված են տարբեր բակտերիաներով։ Սակայն կարիեսի զարգացման դեպքում այս հավասարակշռությունը խախտվում է՝ կտրիչ ատամներին բնորոշ միկրոօրգանիզմները հայտնվում են աղորիքների վրա և սա դառնում է առաջին նախազգուշացնող ազդանշանը։

Այս տվյալների հիման վրա ստեղծվել է Spatial-MiC համակարգը։ Այն վերլուծում է միկրոբների կազմը և ի վիճակի է հայտնաբերել կարիեսի առաջացման ռիսկը առաջին նշանների ի հայտ գալուց երկու ամիս առաջ։ Կանխատեսման ճշգրտությունը կազմում է 93%։

Այս մշակումն առանձնահատուկ արդիական է Չինաստանի համար, որտեղ հնգամյա երեխաների 70%-ի մոտ հայտնաբերվում է ատամի կարիես։ Ներկայիս կանխարգելիչ միջոցառումները հաշվի չեն առնում, որ տարբեր ատամներ ունեն խոցելիության տարբեր աստիճաններ։ Նոր մոտեցումը թույլ է տալիս պաշտպանել այն հատվածները, որտեղ ռիսկն առանձնապես բարձր է և խուսափել ավելորդ միջամտություններից։

«Մենք նախկինում կարծում էինք, որ ատամների փչացումը անխուսափելի է», - ասել է պրոֆեսոր Շի Հուանգը: «Հիմա մենք կարող ենք կանխել այն, նախքան ատամի վրա ազդելը»:

Մշակողները նախատեսում են հարմարեցնել տեխնոլոգիան լայն կիրառման համար։ Դոկտոր Յանի խոսքերով՝ այն կօգնի կրճատել ատամնաբույժի մոտ այցելությունների քանակը, նվազեցնել երեխաների վախը բուժումից և կանխել բարդությունները, ինչպիսիք են պուլպիտը կամ ատամների կորուստը։

Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության կատարման դեպքում Արցախը կունենայինք, ԹՐԻՓՓ-ն էլ չէր լինի․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Համախմբվում են որ ի՞նչ անեն․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ․ Ինչու իրար ծեծեցին ուժեղներն ու դուխովները․ Հայկ Բաբուխանյան Նեոնացիզմի փաստաբան «կատակասեր» Սարիկը ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության 29-րդ համաժողովը ՑԱՎԱԿՑԱԿԱՆ ՈՒՂԻՂ․ Ի՞նչ ճանճ է կծել Նիկոլին․ Հայկ Բաբուխանյան Նիկոլի Արցախից հրաժարվելը տեղի ունեցավ Եվրամիության , հատկապես Ֆրանսիայի, ճնշման ներքո Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Նիկոլը յավաշ֊յավաշ ու կհանձնի Հայաստանը. Հայկ Բաբուխանյան Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Քոչարյանական դաշինքը ոտնահարում է ոչ միայն Ղրիմի, այլեւ Արցախի իրավունքը Սրանից ավել էլ ի՞նչ անեն, հոգևորականներին կախե՞ն ծառից, գնդակահարե՞ն նրանց․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան