Մերձավոր Արեւելքը վերաբաժանման շեմին է

Այս­պի­սով, Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւելքն ակն­հայ­տո­րեն մեծ վե­րա­բա­ժա­նում­նե­րի շե­մին է (Տես նաեւ https://iravunk.com/?p=319264&l=am): Թե ում ինչ կա­րող է հաս­նել, դրա­նից, ի­հար­կե, մե­ծա­պես կախ­ված է նաեւ մեր երկ­րի ա­պա­գան:

Ու­ժե­րի ի՞նչ վե­րա­բաշ­խում­ներ կան այս պա­հին: Եվ­րո­պա­յի եւ ա­ռա­ջին հեր­թին՝ Բ­րի­տա­նիա­յի հա­մար ներ­կա վե­րա­բաշ­խում­նե­րը, ի­հար­կե, միան­գա­մայն ան­ցան­կա­լի են: Ան­գամ ներ­կա՝ բրի­տա­նա­կան հին սցե­նար­նե­րով բաշխ­վա­ծութ­յան դեպ­քում է Եվ­րո­պան սկսել շատ լուրջ դիր­քա­յին կո­րուստ­ներ կրել: Բայց ե­թե փոխ­վի կա­ռուց­ված­քը, այդ թվում՝ ի հայտ գա ԱՄՆ-ի եւ Իս­րա­յե­լի կող­մից վե­րահսկ­վող Քուր­դիս­տան, ա­պա Բ­րի­տա­նիան կորց­նում է իր եր­բեմ­նի բո­լոր դիր­քե­րը: Այն, որ Ֆ­րան­սիան սկսեց խո­սել Պա­ղես­տի­նի ճա­նաչ­ման մա­սին, եւ Բ­րի­տա­նիան կա­րող է իր հեր­թին գնալ այդ ուղ­ղութ­յամբ, հենց այդ վտան­գի գնա­հատ­ման արդ­յունքն է: Ու հաշ­վի առ­նե­լով Թուր­քիա­յի ա­ռա­ջար­կը՝ սերտ գոր­ծակ­ցութ­յուն ծա­վա­լել Եվ­րո­պա­յի հետ, իր հեր­թին է վա­տա­գույ­ն կան­խա­տե­սում­նե­րի մա­սին խո­սում: Բայց ա­հա նա­խօ­րեին Եվ­րո­պան, ա­վե­լի կոնկ­րետ՝ եվ­րա­լի­դեր տի­կին Ուր­սու­լան մաք­սա­տուր­քե­րի թե­մա­յով հա­մա­ձայ­նութ­յան ե­կավ Թ­րամ­փի հետ: Դե­տալ­նե­րը չկրկնե­լով, շեշ­տենք միայն, որ եվ­րո­պա­կան տար­բեր փոր­ձա­գետ­նե­րի գնա­հատ­մամբ, դրա­նով ԵՄ-ն պար­զա­պես ծնկի ե­կավ Թ­րամ­փի ա­ռաջ: Ի­հար­կե, սա կա­րող է էա­կա­նո­րեն սրել նե­րեվ­րո­պա­կան ա­ռանց այդ էլ թեժ մթնո­լոր­տը: Բայց մեկ բան հաս­տատ է՝ նման ի­րա­վի­ճա­կում Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քի հար­ցե­րին խառն­վե­լու՝ Եվ­րո­պա­յի հնա­րա­վո­րութ­յուն­նե­րը ծայ­րա­հեղ սահ­մա­նա­փակ­վե­ցին: Իսկ այն, որ ան­գամ Զե­լենս­կին եվ­րա­լի­բե­րալ­նե­րին դեմ գնաց, Բր­յու­սե­լի հա­մար ար­դեն լուրջ ազ­դակ էր: Ա­մեն դեպ­քում՝ Պա­ղես­տին ճա­նա­չել պատ­րաստ­վող Մակ­րո­նին Թ­րամ­փի թիմն այն­պես նվաս­տաց­րեց, որ նա հա­զիվ թե ո­րե­ւէ լուրջ բա­նի ըն­դու­նակ լի­նի:

Էր­դո­ղա­նը դեռ մնում է քա­ղա­քա­կան դաշ­տում՝ աշ­խա­տե­լով իր մոտ կազ­մա­կեր­պել Պու­տի­նի եւ Թ­րամ­փի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը: Թե­րեւս հու­սա­լով, որ այդ ա­ռի­թով նաեւ իր գոր­ծե­րը կկար­գա­վո­րի. որ ե­թե ան­գամ չշահ­ի նոր վե­րա­բաշ­խում­նե­րից , ա­պա գո­նե չկորց­նի: Բայց ա­սել, թե քա­ղա­քա­կան դաշ­տում նրա հնա­րա­վո­րութ­յուն­նե­րը մեծ են, երբ հար­ցե­րը սկսել են լուծ­վել ռազ­մա­կան մի­ջոց­նե­րով, քիչ հա­վա­նա­կան տեսք ու­նի: Այ­սինքն, Թուր­քիա­յին մնում է կա´մ սկ­սել Իս­րա­յե­լի հետ ռեալ հա­կա­մար­տութ­յան մեջ մտնել՝ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լով Ի­րա­նի հետ, կա´մ հե­ռան­կար­նե­րը կմնան ա­նո­րոշ:

Ի­րա­նի ռազ­մա­կան զո­րա­վար­ժութ­յուն­նե­րը Ադր­բե­ջա­նի հետ սահ­մա­նին, Ռու­սաս­տա­նի եւ Չի­նաս­տա­նի հետ կա­պե­րի խո­րա­ցու­մը եւ­ ար­եւել­յան այ­լընտ­րան­քա­յին ու­ղի­ներ գտնե­լու փոր­ձե­րը ցույց են տա­լիս, որ Թեհ­րա­նը գի­տակ­ցում է սպառ­նա­ցող թա­կար­դը:

Ա­մեն դեպ­քում, Ի­րա­նի հիմ­նա­կան հույ­սը Ռու­սաս­տա­նի եւ Չի­նաս­տա­նի հետ կա­պերն են, ա­ռանց ո­րի եր­կար դի­մադ­րել ներ­կա­յիս մասշ­տաբ­նե­րով հա­մա­կող­մա­նի հար­ձա­կում­նե­րին շատ դժվար կլի­նի: Ռու­սաս­տա­նը եւ Չի­նաս­տանն էլ, ի­հար­կե, ու­նեն սե­փա­կան շա­հե­րը, ո­րոնք, թեեւ շատ հար­ցե­րում կա­րող են չհա­մընկ­նել, սա­կայն Ի­րա­նի կա­յու­նութ­յան հա­մար դրանք հա­մընկ­նում են: Կա­յուն Ի­րա­նը Ռու­սաս­տա­նին պետք է իր հա­րա­վա­յին ուղ­ղութ­յու­նը պա­հե­լու, ա­պա նաեւ՝ Հնդ­կա­կան օվ­կիա­նո­սի հատ­ված դուրս գա­լու հա­մար: Իսկ դա կեն­սա­կան է դար­ձել Եվ­րո­պա­յի ուղ­ղութ­յամբ լո­գիս­տի­կա­յի գրե­թե զրո­յաց­ման արդ­յուն­քում: Նույ­նը կա­րե­լի է ա­սել Չի­նաս­տա­նի մա­սին. <<Մե­տաք­սի ու­ղու>> ի­րա­նա­կան թե­ւի ուղ­ղութ­յամբ կա­տար­ված են հսկա­յա­կան ներդ­րում­ներ, այն  են­թադ­րում է տնտե­սա­կան մեծ հե­ռան­կար­ներ: Մեկ բան դրա­նից բխում է. ե­թե, ա­սենք, իս­րա­յել­յան «Դավ­թի մի­ջանց­քի» եւ Քուր­դիս­տա­նի հար­ցում ռուս­նե­րի եւ չի­նա­ցի­նե­րի խնդիր­նե­րը շատ մեծ չեն, ընդ­հա­կա­ռա­կը, ո­րո­շա­կիո­րեն կա­րող են նաեւ դրա­նից օ­գուտ­ներ ստա­նալ, ա­պա «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քը» այն սահ­մանն է, ո­րը տա­լու դեպ­քում եր­կու­սի մոտ էլ ոչ միայն տնտե­սա­կան, այլ նաեւ՝ անվ­տան­գա­յին խնդիր­ներ են ա­ռա­ջա­նում: «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» առ­կա­յութ­յան դեպ­քում Ռու­սաս­տա­նը լրջա­գույն խնդիր­ներ կստա­նա նաեւ Կենտ­րո­նա­կան Ա­սի­րա­յի տա­րա­ծաշր­ջա­նում: Իսկ ա­հա Չի­նաս­տա­նը կհայտն­վի թյուր­քա­կան ներ­խուժ­ման ռեալ հե­ռան­կա­րի ա­ռաջ: Այն է՝ երկ­րորդ ճա­կատ, հաշ­վի առ­նե­լով, որ ԱՄՆ-ի հետ բա­խու­մը մնում է օ­րա­կար­գում:

Ու մյուս կող­մից, Ռու­սաս­տանը եւ Չի­նաս­տանը պահ­պա­նում են Ի­րա­նի, ա­սենք նաեւ Թուր­քիա­յի մի­ջո­ցով «Դավ­թի մի­ջանց­քի» սխե­մա­յին ռազ­մա­վա­րա­կան հար­ված հասց­նե­լու հնա­րա­վո­րութ­յու­նը: Եվ այս ա­ռու­մով, պա­տա­հա­կան չեն լու­րե­րը, ո­րի Ռու­սաս­տա­նից, էլ ա­վե­լի մեծ չա­փով՝ Չի­նաս­տա­նից դե­պի Ի­րան ակ­տիվ ռազ­մա­կան հոս­քեր կան: Գու­մա­րած, Չի­նաս­տա­նի նա­խա­գահ Սիի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, որ BRICS խում­բը շու­տով քայ­լեր կձեռ­նար­կի՝ ԱՄՆ դո­լա­րից կախ­վա­ծութ­յու­նը զրո­յաց­նե­լու հա­մար, Թ­րամ­փի հա­մար պետք է որ լուրջ ազ­դակ լի­նի:

Հ­նա­րա­վո՞ր է ՌԴ-ի, ԱՄՆ-ի եւ Չի­նաս­տա­նի մի­ջեւ կոմպ­րո­միս: Ա­սենք՝ «Դավ­թի մի­ջանց­քի» տար­բե­րակն ըն­դու­նե­լու, «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քը» բա­ցա­ռե­լու տես­քով, ո­րը կպահ­պա­նի Ի­րա­նի ներ­կա վի­ճա­կը՝ հար­ված դառ­նա­լով Թուր­քիա­յի հա­մար: Ա­մեն դեպ­քում, երբ վեր­ջերս Թ­րամ­փը սկսեց խո­սել «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» հետ կապ­ված հա­վակ­նութ­յուն­նե­րի մա­սին, դա, թե­րեւս, ա­վե­լի նման էր նոր խա­ղա­յին ուղ­ղութ­յուն բա­ցե­լու. կհ­րա­ժար­վեմ դրա­նից, բայց դուք էլ պետք է ինչ-որ բան զի­ջեք տար­բե­րա­կով: Թե­րեւս, նույն ժան­րում պետք է տես­նել նաեւ Թ­րամ­փի վեր­ջին հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, թե՝ շատ է նե­ղա­ցել Պու­տի­նից, 50-ի փո­խա­րեն, 10-12 օր ժա­մա­նակ է տա­լիս նրան:

Այս բո­լոր հար­ցե­րի պա­տաս­խան­նե­րը, թե­րեւս, կա­րող է տալ սեպ­տեմ­բե­րի 3-ին Չի­նաս­տա­նում հնա­րա­վոր Պու­տին-Թ­րամփ-­Սի գա­գա­թա­ժո­ղո­վը: Ան­գամ ե­թե վերջ­նա­կա­նա­պես հաս­տատ­վի, որ այն կա­յա­նա­լու է, դա ար­դեն շատ լուրջ ազ­դակ կդառ­նա: Հի­շեց­նենք միայն՝ Պու­տի­նը հաս­տա­տել է, որ այդ օ­րը կլի­նի Չի­նաս­տա­նում, Թ­րամ­փը շատ հնա­րա­վոր է հա­մա­րել:

Тес наеу https://t.me/iravunk/55428 

Այս թեմայով Փաշինյանական «տարօրինակ» խաղերը` Մոսկվա հնարավոր այցի շեմին Զելենսկու մերձավոր Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը փախել է Լեհաստան. մանրամասներ Փաշինյանը Պուտինի հետ հանդիպման շեմին ունեցավ «թիկունքային ապահովվածության» էական անկում Եվրոպան տեկտոնիկ փոփոխությունների շեմին է Հնարավոր շատ մեծ փոփոխությունների շեմին