ԻՐԱՆԸ ՍԿՍԵԼ Է ԳՐԵԹԵ ԲԱՑ ՏԵՍՔՈՎ ԱՊԱՌՆԱԼ ԱԼԻԵՎԻՆ

Ինչ­քան էլ որ Ա­լիե­ւի հա­մար ներ­կա պա­հին կան շա­հագրգ­ռող գոր­ծոն­ներ՝ Ս­յու­նի­քի հար­ցը լու­ծե­լու հա­մար (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=317151&l=am), բայց տե­սա­նե­լի դար­ձավ մեկ վտանգ, ո­րը Իլ­համ Հեյ­դա­րո­վի­չը հա­զիվ թե աչ­քա­թող ա­նի: Թե­րեւս, Բաք­վում կային այն տպա­վո­րութ­յուն­նե­րը, որ Իս­րա­յե­լի հար­ված­նե­րից Ի­րա­նը կփլուզ­վի: Ա­ռա­վել եւս, երբ գու­մար­վե­ցին նաեւ ա­մե­րիկ­յան հար­ված­նե­րը: Բայց դա տե­ղի չու­նե­ցավ, եւ Ա­լիե­ւը, որ ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մի ա­մե­նա­թեժ փու­լում ա­ռաջ էր ըն­կել՝ ի­րա­նա­կան հո­ղե­րի հաշ­վին մեծ ա­խոր­ժակ­նե­րով, հի­մա, ըստ ա­մե­նայ­նի, լուրջ խնդիր­նե­րի ա­ռաջ է կանգ­նում:

Ի­րա­վի­ճա­կը սկսեց սրվել Փե­զեշ­քիա­նի հետ հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցից, ո­րի ժա­մա­նակ Ի­րա­նի նա­խա­գահն ու­ղիղ մե­ղադ­րանք­ներ ներ­կա­յաց­րեց Ա­լիե­ւին, թե՝ Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քից Ի­րա­նի դեմ գոր­ծո­ղութ­յուն­ներ են ի­րա­կա­նաց­վել, եւ պետք է դա հե­տաքն­նել: Սա նաեւ յու­րօ­րի­նակ թեստ էր Ա­լիե­ւի հա­մար. Ի­րանն ա­ռա­ջին փու­լում ակ­նար­կում էր, թե կա­րող է, եւ այդ ա­նօ­դա­չու­ներն ար­ձակ­վել են ա­ռանց իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի ի­մա­ցութ­յան, եւ ար­ձա­կող­նե­րը դրա­նով փոր­ձել են հար­վա­ծել նաեւ ի­րա­նա-ադր­բե­ջա­նա­կան հարաբե­րութ­յուն­նե­րին: Սա­կայն Ադր­բե­ջա­նի ռեակ­ցիան այլ էր. Ա­լիե­ւը միան­գա­մից սկսեց հեր­քել Ի­րա­նի մե­ղադ­րանք­նե­րը, ա­պա դրան միա­ցավ ԱԳՆ-ն: Այն է` պաշտ­պա­նութ­յան տակ վերց­րին ա­նօ­դա­չու­ներ ար­ձա­կող­նե­րին, դրա­նով հիմ­նա­վո­րե­լով, որ ա­մեն բան ար­ված է «վե­րին դաբ­րո­յով»:

Ու հի­մա ի­րա­նա­կան կողմն անց­նում է կոնկ­րետ դրվագ­նե­րով խո­սակ­ցութ­յան, դրա­նով հաս­կաց­նե­լով, որ կա­րող է դրա տակ նույն­քան կոնկ­րետ փաս­տեր տե­ղադ­րել: Եվ այս ա­մե­նով Ի­րա­նը, ընդ­հան­րա­կան ի­մաս­տով, ցույց է տա­լիս, որ չի պատ­րաստ­վում մո­ռա­ցութ­յան մատ­նել Ադր­բե­ջա­նի ա­րարք­նե­րը: Այս­պես, ի­րա­նա­կան աղբ­յուր­նե­րը նախ՝ տա­րա­ծում են կոնկ­րետ պատ­մութ­յուն­ներ, թե Ադր­բե­ջա­նի այս-այս հատ­վա­ծից ա­նօ­դա­չուն գրո­հեց, եւ ե­ղան այս-այս հե­տե­ւանք­նե­րը: Դ­րան էլ ե­կան գու­մար­վե­լու կոնկ­րետ քար­տե­զագր­ված տվյալ­նե­րը, թե որ­տե­ղից եւ ինչ­պես է իս­րա­յել­յան ա­վիա­ցիան հար­վա­ծել Ի­րա­նին: Ըստ Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խութ­յան պա­հա­պան­նե­րի կոր­պու­սին (ԻՀՊԿ) մոտ կանգ­նած ի­րա­նա­կան տե­ղե­կաց­ված աղբ­յու­րի. «Իս­րա­յե­լա­կան ռազ­մա­կան ինք­նա­թիռ­նե­րի կող­մից Ի­րա­նի վրա հար­ված­նե­րի եր­թու­ղի­նե­րը բա­ցա­հայտ­վել են: Թեհ­րա­նի եւ Քեր­ջեի հար­ված­նե­րը հիմ­նա­կա­նում ի­րա­կա­նաց­վել են Կաս­պից ծո­վից՝ Ադր­բե­ջա­նի օ­դա­յին տա­րած­քով… Իս­րա­յելն իր հար­ձա­կում­նե­րի հա­մար օգ­տա­գոր­ծել է Հոր­դա­նա­նի, Ադր­բե­ջա­նի, Ի­րա­քի եւ Սի­րիա­յի տա­րածք­նե­րը»։

Այս չորս երկր­նե­րից` Ի­րա­քը եւ Սի­րիան ան­գամ ցան­կութ­յան դեպ­քում չէին կա­րող ար­գե­լել Իս­րա­յե­լին` իր տա­րած­քից հար­ված­ներ հասց­նել: Եր­րոր­դը` Հոր­դա­նա­նը միշտ էլ գոր­ծել եւ գոր­ծում է Իս­րա­յե­լի հետ սեր­տո­րեն հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լով, եւ, հաս­կա­նա­լի է, ինք­նա­կամ է թույ­լատ­րել իր տա­րած­քի օգ­տա­գոր­ծու­մը: Ադր­բե­ջա­նը Իս­րա­յե­լին թույլ չտա­լու հնա­րա­վո­րութ­յուն­ներ ու­ներ, եւ ե­թե այն­տե­ղից են հար­վա­ծել, նշա­նա­կում է` թույլ են տվել:

Գ­րե­թե ան­մի­ջա­պես էլ ԻՀՊԿ մոտ կանգ­նած աղբ­յու­րը չա­փա­զանց ու­շագ­րավ եւս մեկ մե­սիջ հղեց. «Բաք­վի ռե­ժի­մը միակ հար­եւան պե­տութ­յունն է, ո­րը ոչ միայն չի դա­տա­պար­տել Իս­րա­յե­լի ագ­րե­սիան Ի­րա­նի դեմ, այլեւ իր եր­կին­քը տրա­մադ­րել է իս­րա­յե­լա­կան կոր­ծա­նիչ­նե­րին։ Բաք­վի պաշտ­պա­նա­կան արդ­յու­նա­բե­րութ­յա­նը պատ­կա­նող «Ա­լո­վի» գոր­ծա­րա­նում տե­ղի ու­նե­ցած պայթ­յու­նից հե­տո 1.2 մի­լիոն բա­րել տա­րո­ղութ­յամբ խո­ղո­վա­կա­շա­րը, ո­րը ադր­բե­ջա­նա­կան նավ­թը տե­ղա­փո­խում է Իս­րա­յել, նույն­պես գրա­վիչ թի­րախ է թվում»։

­Թի­րախ՝ ո՞ւմ հա­մար: Այ­սինքն, «Ա­լո­վի» գոր­ծա­րա­նում տե­ղի ու­նե­ցած պայթ­յու­նը պա­տա­հա­կա­նութ­յուն չէ՞ր, եւ հի­մա այդ պայթ­յու­նի թի­կուն­քին կանգ­նած ու­ժը կա­րող է նաեւ ադր­բե­ջա­նա­կան նավ­թա­մո՞ւ­ղը թի­րա­խա­վո­րել:

­Մեկ բան հաս­տատ է. Թեհ­րա­նում, այդ թվում՝ երկ­րի իշ­խա­նա­կան մա­կար­դակ­նե­րում կա այն հա­մոզ­մուն­քը, որ Ադր­բե­ջանն այս կամ այն չա­փով ներգ­րավ­ված է ե­ղել Ի­րա­նի դեմ պա­տե­րազ­մում: Ա­վե­լին, Իս­րա­յե­լում քիչ չեն պա­տե­րազ­մը շա­րու­նա­կե­լու մա­սին հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, եւ այդ դեպ­քում ադր­բե­ջա­նա­կան ուղ­ղութ­յու­նը կլի­նի շատ վտան­գա­վոր: Այդ թվում, Ի­րա­նի ա­րե­ւել­յան հատ­ված­նե­րին Իս­րա­յե­լը հար­ված­ներ հասց­նե­լու հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­նի միայն Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քից: Նույն Ադր­բե­ջա­նի, որն Ար­ցա­խը գրա­վե­լով, շտա­պեց ի­րա­նա­կան սահ­մա­նի եզ­րով մի շարք օ­դա­նա­վա­կա­յան­ներ սար­քել, ո­րոնք ակն­հայ­տո­րեն ու­նեն ռազ­մա­կան ի­մաստ: Ու այս պա­հին չկա ո­րե­ւէ ե­րաշ­խիք, որ, բա­ցի դրոն­նե­րից, այդ օ­դա­նա­վա­կա­յան­նե­րում իս­րա­յել­յան օ­դա­նա­վե­րը չեն վե­րա­լից­քա­վոր­վել, որ կա­րո­ղա­նան հար­ված­ներ հասց­նել Ի­րա­նին եւ վե­րա­դառ­նալ:

Արդ­յուն­քում, շատ նման է, որ Թեհ­րա­նում սկսել են Ադր­բե­ջա­նին պո­տենց­իալ վտան­գա­վո­րից տե­ղա­փո­խել ռեալ վտանգ ներ­կա­յաց­նող եւ վտան­գա­վո­րութ­յան այդ աս­տի­ճա­նը գործ­նա­կա­նում ի ցույց դրած երկր­նե­րի շարքին: Նաեւ լավ հաս­կա­նա­լով, որ ե­թե կորս­վի Ս­յու­նի­քը, ա­պա այդ վտան­գը բազ­մա­պատկ­վում է, քա­նի որ ար­դեն կա­րող է նաեւ Ի­րա­նի դեմ ցա­մա­քա­յին գոր­ծո­ղութ­յան հնա­րա­վո­րութ­յուն ա­ռա­ջա­նալ:

Այս­պի­սով, նման է, որ Ա­լիե­ւը, լուրջ խա­ղադ­րույք­ներ կա­տա­րեց Իս­րա­յե­լի հաղ­թա­նա­կի վրա, բայց այս պա­հին հա­սել է Թեհ­րա­նի եւ Մոսկ­վա­յի հետ լուրջ թշնա­մութ­յան: Սա, կրկնենք, կա­րող էր Հա­յաս­տա­նի օգ­տին շատ լուրջ գոր­ծոն լի­նել: Միայն թե՝ ու­նենք Նի­կոլ, եւ օգ­տա­կար գոր­ծո­նը վե­րած­վում է ռեալ վտան­գի:

Այս թեմայով Ռուսական ուժերը սկսել են ոչնչացնել նաեւ ուկրաինական բարձր լարման համակարգը (Տեսանյութ) Ռուսաստանը սկսել է օգտագործել «Գերան-5» հրթիռային անօդաչուի նոր տեսակ Աբովյան համայնքի գլխավոր ճարտարապետ Վիրաբյանին ո՞նց ստացվեց, որ «ռաստամոշկա» արեցին դեպի հիվանդանոց Վերջին երկու օրերին Իրանը Հորմուզի նեղուցում հարձակվել է 19 նավի վրա (Տեսանյութ) Կիևում գրեթե բոլոր ուկրաինական հեռուստաալիքները փակվել են